Getypte brief (pagina 2). 15 september 1942. Directeur van het Marktwezen (Amsterdam). De Heer Burgemeester van Apeldoorn. Bladzijde 2 van brief No.46A/562/2 M.d.d. 15 September 1942 aan den
Heer Burgemeester van Apeldoorn van den Directeur van het Marktwezen.

visch in de stad uitventten, zijn nu, ingevolge Besluit van den Burge-
meester van Amsterdam d.d. 22 Mei j.l., verplicht hun visch te verkee-
pen op een der in dit besluit genoemde verkoopplaatsen onder C., waar-
van de onder 4. genoemde speciaal daartoe zijn ingesteld. De vent- en
standplaatsvergunningen zijn daartoe bij besluit van den Burgemeester
ingetrokken. Van beide genoemde besluiten (plus een aanvulling van het
laatstgenoemde besluit) doe ik U in bijlage dezes afschrift toekomen.
Zulks is noodzakelijk teneinde te kunnen contrôleeren of de aan den
afslag verkregen visch inderdaad aan de consumenten tegen de vastge-
stelde maximumprijzen wordt verkocht. De verkoop geschiedt thans onder
toezicht van marktpersoneel van mijn dienst, die dagelijks aanteekening
houden van de vischkooplieden, die een plaats bezet hebben, welke gege-
vens naar den afslag ter verificatie worden gezonden. Blijkt, dat een
koopman visch is toegewezen, waarmede hij niet op zijn marktplaats is
verschenen, dan wordt de betreffende koopman ter verantwoording geroe-
pen, opdat eventueel aan de hand van het Tweede Uitvoeringsbesluit
strafmaatregelen tegen hem kunnen worden overwogen.
De contrôle op den verkoop door winkeliers geschiedt door amb-
tenaren van den Centralen Crisis Contrôle Dienst, welke geschiedt in
nauwe samenwerking met den Dienst Marktwezen.

                                    De Directeur, *   **Administratieve dwang:** De tekst illustreert de verschuiving van vrije straathandel (venten) naar strikt gereguleerde verkoopplaatsen. Door vergunningen in te trekken en verkoop te dwingen op specifieke locaties ("onder C"), probeert de overheid de grip op de schaarse goederen te vergroten.

• Controlesysteem: Er is sprake van een waterdicht controlesysteem tussen de visafslag (inkoop) en de marktplaats (verkoop). De vergelijking van gegevens tussen deze twee punten is bedoeld om te voorkomen dat vis in het zwarte circuit verdwijnt.
• Handhaving: Het document noemt expliciet de "Centralen Crisis Contrôle Dienst" (CCCD). Dit was een gevreesde instantie die tijdens de bezetting toezag op de naleving van distributievoorschriften en prijsbeheersing. Overtreding leidde tot sancties op basis van het "Tweede Uitvoeringsbesluit".
• Taalgebruik: De brief hanteert de toen gebruikelijke archaïsche spelling (zoals visch, aanteekening, dezes) en een zeer formele, ambtelijke toon. Dit document stamt uit het derde oorlogsjaar van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). In deze periode nam de voedselschaarste toe en werden de distributieregels steeds strenger. Vis was een cruciaal onderdeel van het voedselpakket, maar ook een product dat makkelijk buiten de officiële kanalen om ("zwarthandel") verhandeld kon worden.

De brief is verstuurd vanuit Amsterdam naar Apeldoorn. Dit kan duiden op een informatie-uitwisseling tussen gemeenten over de effectiviteit van nieuwe maatregelen, of op een specifieke casus waarbij een koopman uit de regio Apeldoorn betrokken was bij de handel in Amsterdam. De strikte regulering die hier beschreven wordt, past in het bredere beeld van de nationaalsocialistische ordening van de economie, waarbij de overheid elke stap in de keten van producent naar consument wilde beheersen.