Administratieve fiches/registratiekaart voor distributie. 12 oktober 1942 (stempel) en 29 oktober 1942 (handgeschreven). [Linksboven, paarse stempel:]
Nº 46ᵃ/648/1

[Midden boven, paarse stempel:]
M. 1842 ²¹/₉

[Handgeschreven tekst, midden:]
Ondergetekende
Jacob Schilder (Beest)
[doorgehaald: (te dijk) (Heer...)]
Viswinkel Wadeweg 9

Verzoeke in aanmerking te
komen voor
mosselen

vorig jaar mosselen
gehad.

[Linksonder:]
afw [onleesbare paraaf]
Volendam

[Rechtsmidden, in rode inkt:]
29/10/42 AF
46ᵃ/648/2

[Rechtsonder, handgeschreven:]
heeft geen kaart.
[Paraaf/Handtekening onleesbaar]

[Rechtsonder, stempel:]
12 OCT 1942 Dit document is een officieel verzoekschrift of een registratiekaart betreffende de toewijzing van mosselen tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog.

• Persoonsgegevens: De aanvrager is Jacob Schilder, een viswinkelier uit Volendam. De toevoeging "(Beest)" tussen haakjes is een typisch Volendamse 'bijnaam' of 'vleetnaam', die noodzakelijk was om onderscheid te maken tussen de vele inwoners met dezelfde achternaam.
• Inhoud: Schilder vraagt om in aanmerking te komen voor de levering van mosselen. Hij onderbouwt dit door te vermelden dat hij het voorgaande jaar ook mosselen heeft ontvangen (historisch recht op toewijzing).
• Administratieve verwerking: De kaart bevat verschillende lagen van verwerking. De stempel van 12 oktober markeert waarschijnlijk de binnenkomst of eerste behandeling. De rode aantekening van 29 oktober wijst op een vervolgactie of doorverwijzing naar een ander dossiernummer (46ᵃ/648/2).
• Opvallend detail: De handgeschreven notitie "heeft geen kaart" onderaan suggereert dat er een administratief probleem was, mogelijk het ontbreken van een specifieke vergunning of distributiestamkaart die nodig was voor de toewijzing. In 1942 was de voedselvoorziening in Nederland volledig gereguleerd door het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd. Hoewel vis en schelpdieren soms buiten de directe bonkaarten vielen, was de handel en distributie ervan streng gecontroleerd door middel van vergunningen en toewijzingen aan winkeliers.

Volendam, als vissersdorp, had te maken met complexe regels: enerzijds was er lokale aanvoer, anderzijds moest alles volgens de distributiewetten worden geregistreerd om zwarte handel te voorkomen. Dit document illustreert de bureaucratische weg die een kleine ondernemer moest bewandelen om voorraad voor zijn winkel te bemachtigen. De schaarste aan brandstof en materialen maakte dat zelfs de handel in mosselen (vaak gezien als 'volksvoedsel' in oorlogstijd) nauwgezet werd geadministreerd. Rijksbureau