Ambtelijke brief / informatieverzoek. 25 september 1942. C.F. Sixma, Directeur van de Centralen Markthallen, Amsterdam (Jan van Galenstraat 14). [Afbeelding: Adelaar met swastika]

DER REICHSKOMMISSAR
FÜR DIE BESETZTEN NIEDERLÄNDISCHEN GEBIETE

DER BEAUFTRAGTE
FÜR DIE STADT AMSTERDAM

Ref. II/16

Nº 469/660/1 M. 1942 29/9

AMSTERDAM, 25.9.42
MUSEUMPLEIN 19
TEL. 97101

[Handgeschreven in groen:]
29 Sept bij Markten
Binnengekomen
spoed aan mij retour as.
w. Dir. 9/ [onleesbaar]

An den
Direktor der Centralen Markthallen
Herrn C.F. Sixma
Amsterdam
J. van Galenstraat 14

Hiermit bitte ich Sie, mir eine Liste hereinzugeben der-
jenigen Fischhändler, die im Besitz einer Fischhandelsgenehmigung
sind, die nach dem 9.5.1940 erteilt wurde. Die Liste muß enthalten:
1.) ausgeschriebenen Vornamen,
2.) Zunamen,
3.) Geburtsdatum,
4.) Wohnanschrift,
5.) Familienstand.

Im Auftrage:
[Handtekening]
Referent für soz. Fragen. * Inhoud: De Duitse bezettingsautoriteit in Amsterdam verzoekt de directeur van de Centrale Markthallen om een gedetailleerde lijst van alle vishandelaren die ná de inval (9 mei 1940) een vergunning hebben gekregen. Van deze personen moeten de volledige voornamen, achternaam, geboortedatum, adres en burgerlijke staat worden aangeleverd.
* Toon en Stijl: De brief is formeel, dwingend en bureaucratisch. Het is een typisch voorbeeld van de administratieve controle die de bezetter uitoefende op de Nederlandse economie en voedselvoorziening.
* Administratieve verwerking: De handgeschreven groene aantekeningen laten zien dat de brief op 29 september 1942 is ontvangen bij de Markthallen. Er is een instructie bijgeschreven ("spoed aan mij retour") die duidt op de prioriteit die aan dergelijke Duitse bevelen werd gegeven binnen het Nederlandse ambtelijke apparaat.
* Ondertekening: De brief is ondertekend namens de Referent für soziale Fragen (Referent voor sociale vraagstukken), wat aangeeft dat dit type economische controle onder de sociale/administratieve afdeling van het bezettingsbestuur viel. Dit document stamt uit september 1942, een periode waarin de Duitse greep op de Nederlandse samenleving en economie steeds verstikkender werd. De datum 9 mei 1940 in de brief is cruciaal: dit is de dag voor de Duitse inval. Door specifiek te vragen naar vergunningen die na die datum zijn afgegeven, probeert de bezetter waarschijnlijk zicht te krijgen op "nieuwe" economische activiteit.

Dit soort inventarisaties had vaak een tweeledig doel:
1. Economische controle: Het monitoren van de distributie en handel in schaarse goederen (zoals vis).
2. Ideologische controle: Het opsporen van 'ongebruikelijke' verschuivingen. In de context van 1942 was de 'Arisering' (het verwijderen van Joden uit het economische leven) in volle gang. Hoewel de brief het niet expliciet noemt, dienden dergelijke lijsten vaak om te controleren of er Joodse handelaren actief waren of dat hun zaken waren overgenomen door 'betrouwbare' personen.

De Beauftragte für die Stadt Amsterdam was in deze periode Hans Böhmcker, die direct onder Rijkscommissaris Seyss-Inquart viel en verantwoordelijk was voor het toezicht op het Amsterdamse gemeentebestuur. De Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat vormden het logistieke hart van de Amsterdamse voedselvoorziening en stonden daarom onder streng toezicht. C.F. Sixma J. van Galenstraat