C.F. Sixma

Brief (doorslag of stencil)

* **Inhoud:** De Directeur van het Marktwezen verzoekt om een tijdelijke wijziging in de bezorging van diensttelegrammen buiten kantooruren. Vanwege zijn afwezigheid in de maand augustus 1918 moeten telegrammen die tussen 17:00 uur en 08:00 uur binnenkomen niet naar zijn huisadres (Nassaukade), maar naar een vervanger in Sloten worden gebracht. * **Personen:** * De Directeur van het Marktwezen (ondertekenaar, naam niet expliciet vermeld). * C.F. Sixma (de waarnemer of contactpersoon gedurende de vakantie/afwezigheid). * **Locaties:** * *Keizersgracht 756:* Kantoor van de Directie van het Marktwezen. * *Nassaukade 105:* Privéadres van de directeur. * *M.H. Trompstraat 20, Sloten:* Adres van de heer Sixma. Sloten was in 1918 nog een zelfstandige gemeente (geannexeerd door Amsterdam in 1921).

Zakelijke correspondentie (brief)

* **Administratieve efficiëntie:** De brief toont de formele structuur van de vooroorlogse bureaucratie bij de Nederlandse Spoorwegen. Het gebruik van specifieke kenmerken ("H Nr. 5805") en het verzoek om geen persoonsnamen in de adressering van antwoorden te gebruiken, wijst op een strak gereguleerd archiefsysteem. * **Logistieke samenwerking:** De kern van de brief is de informatie-uitwisseling tussen de NS en de gemeente Amsterdam (Marktwezen). Het betreft kwantitatieve gegevens over het goederenvervoer per spoor (wagens met aardappelen, groenten en fruit). * **Terminologie:** De term "Inspecteur Handelsagent" duidt op een functionaris die de commerciële relaties tussen de spoorwegen en grote klanten of instanties onderhield. * **Fysieke staat:** Het document bevat een paars stempel van de centrale registratie, wat gebruikelijk was voor inkomende of verwerkte poststukken bij grote organisaties.

Getypte zakelijke brief (pagina 2).

Deze brief vormt de tweede pagina van een zakelijke correspondentie tussen het Deense bedrijf DANO en de heer C.F. Sixma in Amsterdam. De kern van de brief is de promotie van de "DANO-methode" voor afvalverwerking. De schrijver vermeldt dat de stadsraad van Kopenhagen overweegt om DANO-installaties te bouwen. Verder wordt benadrukt dat zowel Deense als buitenlandse tuinders enthousiast zijn over de "DANO-mest" (compost geproduceerd uit stadsafval). Er wordt een expliciete uitnodiging gedaan aan een delegatie van Nederlandse tuinders om de fabriek in Buddinge (bij Kopenhagen) te bezoeken. Onderaan de brief staat een lijst van meegestuurde documentatie, waaronder brochures, vertalingen van technische teksten en foto's, wat duidt op een serieuze poging om de techniek naar Nederland te exporteren.

Officieel formulier (kopie) van een ziektemelding van een gemeenteambtenaar.

Dit document is een doorslag of afschrift ("COPIE") van een officiële kennisgeving van ziekteverzuim. Het betreft de heer C.F. Sixma, een 53-jarige hoofdambtenaar bij de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam (code 57). Enkele specifieke details uit de administratie: * **Dienstverband:** De doorstrepingen onderaan het formulier geven aan dat de betrokkene een man is, werkzaam als ambtenaar in "vasten en vollen dienst" (vast dienstverband, voltijds). * **Status:** Met salarisgroep XIII behoorde hij tot het hogere ambtelijke kader. * **Medisch toezicht:** De melding is gericht aan de controlerend gemeente-arts. In deze periode was het gebruikelijk dat een arts in dienst van de gemeente aan huis kwam om de rechtmatigheid van het ziekteverzuim te controleren. * **Registratie:** Het grote paarse stempel in het midden fungeert als registratienummer van de correspondentie voor het jaar 1939.

Officiële brief/oproep.

* **Doel:** De brief is een uitnodiging voor een gesprek op maandag 13 maart 1939. De aanleiding is een eerdere brief van de heer Eichelsheim van 2 maart ("2 dezer"). * **Personen:** De afspraak vindt plaats met de heer C.F. Sixma. Cornelis Felix Sixma was een bekende ambtenaar bij het Amsterdamse Marktwezen. De ontvanger, de heer W. Eichelsheim, wordt aangesproken als voorzitter van "A.V.V. N.A.O.". * **Locatie van de afspraak:** Het entréegebouw van de Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam-West. Dit gebouw fungeerde als het administratieve hart van de markt. * **Toon:** De toon is strikt formeel en zakelijk, passend bij de ambtelijke correspondentie van die tijd.

Getypte brief (typoscript).

Het betreft een korte, zakelijke oproep voor een bespreking. De brief is opgesteld in de toenmalige formele ambtelijke stijl ("den Heer", "u zich te willen vervoegen"). Bovenaan het document is met potlood of in een ander handschrift het woord "extra" toegevoegd, wat mogelijk duidt op een speciale bezorging of urgentie. De geadresseerde, W. Eichelsheim, wordt aangeschreven in zijn hoedanigheid als voorzitter van de vereniging A.V.V. "N.A.O.". De afspraak vindt plaats op het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam-West, bij de heer C.F. Sixma.

Getypte zakelijke brief.

* **Formele toon:** De brief is geschreven in de formele, ambtelijke stijl van de late jaren '30. Termen als "u zich te willen vervoegen" en "d.d. 2 dezer" (gedateerd de 2e van deze maand) zijn typerend voor die tijd. * **Betrokken partijen:** * **W. Eichelsheim:** Geadresseerde en voorzitter van A.V.V. "N.A.O.". N.A.O. staat voor "Niet Altijd Overwinning", een Amsterdamsche Voetbal Vereniging. * **C.F. Sixma:** De ambtenaar of medewerker waarmee de afspraak plaatsvindt. * **De Directeur:** De ondertekenaar van de brief, handelend vanuit zijn functie bij de betreffende dienst. * **Locatie:** De afspraak vindt plaats in het entreegebouw van de Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat. Dit gebouw bestaat nog steeds en is een bekend Amsterdams monument. * **Doel:** De brief is een formele uitnodiging (of oproep) voor een gesprek naar aanleiding van een eerdere brief van Eichelsheim. De precieze aard van het gesprek wordt niet vermeld, maar het heeft waarschijnlijk te maken met zaken tussen de voetbalvereniging en de marktautoriteiten (bijvoorbeeld terreingebruik, vergunningen of personeelsaangelegenheden).

Zakelijke correspondentie (begeleidend schrijven).

* **Type document:** Zakelijke correspondentie (begeleidend schrijven). * **Doel:** Het verzenden van statistische gegevens (de bijlage) betreffende het goederenvervoer per spoor naar de Centrale Markthallen in Amsterdam over het eerste kwartaal van 1940. * **Toon:** Formeel en ambtelijk, gebruikmakend van de toen gangbare beleefdheidsvormen ("Weled.Geb. Heer"). * **Bijzonderheden:** * De brief is gedateerd op 22 april 1940, minder dan drie weken voor de Duitse inval in Nederland (10 mei 1940). * Het document bevat diverse administratieve kenmerken: een gedrukt briefhoofd, een rood stempel voor telefoonnummers en een paars registratiestempel van de ontvangende instantie (het Marktwezen), waaruit blijkt dat de brief op 23 april is verwerkt. ---

Getypte brief (doorslag/kopie).

Dit document is een ambtelijk schrijven betreffende een personele wijziging binnen de groep deskundigen die belast is met de uitvoering van de *Prijsopdrijvings- en hamsterwet 1939*. De kern van de brief is de voordracht van nieuwe functionarissen nadat de zittende directeur, Dr. A. van der Laan, ontslag heeft genomen. Het voorstel behelst een verschuiving: C.F. Sixma, voorheen hoofdambtenaar, wordt voorgedragen als waarnemend Directeur. J. Broerse, de bedrijfschef, wordt als tweede deskundige toegevoegd. Deze aanpassingen zijn noodzakelijk om de juridische continuïteit van de controle op prijsvorming en voorraadvorming (tegen hamsteren) te waarborgen. De formele toon en de precieze verwijzing naar eerdere besluiten van Burgemeester en Wethouders duiden op een strikte administratieve procedure.

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en stempels.

* **Inhoud:** De brief bespreekt een financiële en ruimtelijke herziening van een tuinbouwproject aan de Sloterweg in Amsterdam. Door twee dwarswegen uit het plan te schrappen (maar de ruimte ervoor wel vrij te houden door deze als weiland te verhuren), worden de directe kosten voor de toekomstige tuinders verlaagd. * **Financieel:** Er wordt een kostprijsberekening gegeven voor de grond: f 8.800,- per hectare. Dit is opgebouwd uit de aankoopprijs (f 5.000,-), rente (4,5%) en infrastructurele kosten. Er wordt uitgegaan van een exploitatieperiode van 10 jaar. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toen gebruikelijke spelling (bijv. "bygaande", "mogelykheid", "kostprys", "arceering"). * **Administratieve sporen:** De verschillende stempels en handgeschreven nummers duiden op een zorgvuldige archivering binnen de gemeentelijke diensten (Grondbedrijf en Marktwezen).

Administratieve kopie van een ziektemelding (formulier gemeente Amsterdam).

Het document is een officiële registratie van het eerste ziekteverzuim van het jaar 1940 voor C.F. Sixma. Sixma was een hooggeplaatste ambtenaar (salarisgroep XIII duidt op een verantwoordelijke positie) bij de gemeentelijke dienst Marktwezen in Amsterdam. Uit de handgeschreven notitie blijkt dat het verzuim van korte duur was; de melding is gedaan op 12 februari en hij is op 14 februari weer hersteld verklaard. De geboortedatum (1886) geeft aan dat de betrokkene op dat moment ongeveer 53 of 54 jaar oud was.

Getypte adressering/voorblad van een formeel afschrift.

* **Inhoud:** Het betreft de adressering van een formeel "afschrift" (een gewaarmerkte kopie van een officieel document). * **Geadresseerde:** De heer C.F. Sixma. Zijn functie wordt specifiek vermeld: Hoofdambtenaar van het Marktwezen. * **Vormgeving:** Het document is vervaardigd met een schrijfmachine. Opvallend is de gespatieerde weergave van de plaatsnaam "A M S T E R D A M" en de dubbele onderstreping, wat gebruikelijk was in officiële correspondentie uit die periode om de bestemming te benadrukken. De stippellijnen in de hoeken dienden waarschijnlijk als kader voor de typist of als snijlijnen.

Getypte brief / Uitnodiging voor een vergadering.

Deze brief vormt een formele uitnodiging voor een vergadering over de oprichting van een "Tuindersdorp" in de omgeving van Amsterdam. De afzender is de koepelorganisatie van Amsterdamse tuinders, gevestigd bij de Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam). De agenda (punten 1 t/m 11) geeft een gedetailleerd inzicht in de complexe logistiek van een dergelijk project: * **Ruimtelijke ordening:** De ligging van bedrijven, kanalisatie en de gevoelige kwestie van "onteigening" (punt 8) van gronden. * **Innovatie:** De wens voor een eigen Proeftuin en Laboratorium (punt 7) getuigt van een streven naar modernisering van de sector. * **Bestuur:** Er wordt nagedacht over de rechtsvorm: een vereniging of een corporatie (punt 10). De handgeschreven namen in de kantlijn lijken een presentielijst of een lijst van commissieleden te zijn. De aanwezigheid van de heer Sixma (hoofdambtenaar Marktwezen) onderstreept het belang van de afstemming tussen de sector en de gemeentelijke overheid.

Administratief formulier (ziektemelding/registratiekaart).

* **Persoonsgegevens:** Het document betreft Cornelis Fedde Sixma (geboren 1886), een hooggeplaatste ambtenaar (Hoofdambtenaar) bij de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam. Hij woonde aan de Stadionweg 106 op de bel-etage ("belet."). * **Administratieve status:** Sixma was werkzaam in "vasten en vollen dienst", wat wijst op een vaste aanstelling met een volledig rooster. Hij was ingedeeld in salarisgroep XIII (13), wat destijds een behoorlijk hoog niveau was voor een gemeenteambtenaar. * **Medische context:** Dit is zijn tweede ziektemelding van het jaar 1940. De melding werd verzonden naar Dr. J.P. Hofstee, de controlerend arts die verantwoordelijk was voor het verifiëren van het verzuim van gemeenteambtenaren. * **Archivistische markeringen:** Het grote paarse stempel "M. 1940" met de handgeschreven codes lijkt een registratienummer van het archief of de personeelsadministratie van het Marktwezen te zijn. De datum "12/3" in het stempel duidt mogelijk op de afhandeling of archivering van deze specifieke kopie.

Zakelijke brief / administratieve correspondentie.

* **Inhoud:** De brief dient als begeleidend schrijven bij een bijlage (die niet in de afbeelding zichtbaar is). Deze bijlage bevat statistische gegevens over het aantal spoorwagons met aardappelen, groenten en fruit dat in het tweede kwartaal van 1940 (april tot en met juni) is aangevoerd bij of verzonden vanaf de Centrale Markt in Amsterdam. * **Doel:** Het formaliseren van een mondelinge afspraak tussen de heer Sixma (Marktwezen) en de heer Van Leeuwen (NS) over de uitwisseling van transportgegevens. * **Toon:** Zeer formeel en hoffelijk, passend bij de zakelijke omgangsvormen van die tijd ("Weled Geb Heer", "heb ik het genoegen", "Hoogachtend"). * **Administratieve sporen:** Het stempel "68/9/1 M. 1940" en de handgeschreven namen (Sijpma en Mulder) wijzen op de interne verwerking van de brief bij de ontvangende instantie (het Marktwezen).

Brief op officieel briefpapier.

* **Taalgebruik:** Het document is geschreven in formeel-zakelijk Nederlands met de destijds gangbare archaïsche naamvalsbuigingen (zoals "Met dezen", "den proeftuin"). De spelling is conform de regels van vóór de wijziging van 1947 (bijv. "Voorloopig"). * **Inhoud:** De kern van de brief is de begeleiding van notulen. Deze notulen horen bij een vergadering van een 'Voorlopig Bestuur' dat zich bezighield met de oprichting van een proeftuin. * **Structuur:** Het is een standaard administratieve brief. Opvallend is de gedetailleerde archivering door middel van zowel getypte kenmerken als een stempel met een dossiernummer van de ontvanger (Marktwezen). * **Fysieke staat:** De brief vertoont gebruikssporen zoals vouwen en een kleine roestplek linksboven (vermoedelijk van een paperclip). Er zijn hoekmarkeringen getypt om de positie van het adres in een vensterenvelop aan te geven.

Dienstbrief / Handgeschreven notitie op een voorgedrukt formulier (Model No. 14).

* **Inhoud:** De brief is een formele reactie op een eerdere circulaire (gedateerd 28 mei 1940). De schrijver wijst een specifieke ambtenaar aan, de heer C.F. Sixma, als het aanspreekpunt voor "bedoelde overleg". Er worden telefoonnummers verstrekt voor zowel tijdens als na kantooruren. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is uiterst formeel en typisch voor de Nederlandse ambtelijke correspondentie van die tijd ("heb ik de eer U te berichten", "met wien"). * **Administratieve sporen:** De stempels en handgeschreven codes duiden op een zorgvuldige archivering en registratie binnen een groter bureaucratisch systeem (mogelijk de gemeente Amsterdam, gezien de afkorting 'A'dam'). De datum van doorzending op de stempel (29/5) ligt vóór de datum van de brief zelf (31/5), wat suggereert dat het bijblad al was voorbereid of deel uitmaakte van een lopend dossier over dit onderwerp.

Notulen van een vergadering.

Dit document verslaat een cruciale vergadering van het "Voorloopig Bestuur" van de Proeftuin Amsterdam. De focus van de vergadering ligt op de juridische en organisatorische vormgeving van de proeftuin, specifiek het vaststellen van de statuten. Opvallend is de brede vertegenwoordiging van verschillende veilingen en tuinbouworganisaties uit de regio (Ter Aar, Roelofarendsveen, Hilversum, Naarden, Vinkeveen). Dit duidt op een regionaal belang en een coöperatieve opzet. De kern van de discussie is de bemoeienis van het **Departement van Landbouw en Visscherij**. De overheid streeft naar landelijke "uniformiteit". Dit zorgt voor wrijving: de heer De Jong merkt scherp op dat de leden eerder over een andere versie hebben beslist en dat de nieuwe, door de overheid aangepaste versie, niet vooraf ter inzage is gestuurd. Dit wijst op een spanningsveld tussen lokale autonomie van de coöperaties en de centralisatiedrang van de landelijke overheid.

Brief (uitnodiging voor een vergadering).

Deze brief is een officiële uitnodiging aan de heer C.F. Sixma voor een vergadering van de "Stichting Tuindersdorp". De vergadering is gepland op donderdag 13 maart 1941 om 15:30 uur (3½ uur). De locatie van de bijeenkomst is het kantoor van het Marktwezen aan de Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam-West. Het geagendeerde onderwerp is de "Stichting Tuindersdorp en Proeftuin". De brief is ondertekend door de secretaris, N.J. Dinkgreve, namens de commissie van de stichting. Opvallend is dat de ontvanger, de heer Sixma, op hetzelfde adres woont/werkt als waar de vergadering plaatsvindt.

Officiële brief / uitnodiging.

* **Formulering:** De brief hanteert een uiterst formele, ambtelijke stijl die gebruikelijk was in het midden van de 20e eeuw, getuige de aanspreekvorm "Weled. Heer" en archaïsche spellingen als "noodig", "eener" en "UEd." (Uw Edelheid). * **Organisatie:** De "Gecombineerde Tuinbouw Organisaties" fungeerde waarschijnlijk als een koepelorgaan dat de belangen van diverse Amsterdamse tuinders en handelaren behartigde bij de gemeentelijke instanties. * **Locatie:** De bijeenkomst vindt plaats in gebouw "Marcanti". Dit gebouw, geopend in 1934 aan de Jan van Galenstraat, diende oorspronkelijk als kantine en vergadercentrum voor de handelaren van de aangrenzende Centrale Markt. * **Administratieve sporen:** De handgeschreven notitie "mit hr Sixma" (met de heer Sixma) en de rode paraaf wijzen op intern gebruik bij de ontvangende instantie (het Marktwezen), waarschijnlijk als bevestiging dat de geadresseerde op de hoogte was of de afspraak was genoteerd.

Getypte brief (uitnodiging/agenda) op briefpapier van de organisatie.

* **Inhoud:** De brief is een formele uitnodiging aan een belangrijke gemeenteambtenaar (C.F. Sixma) voor een vergadering over de oprichting van een "tuindersdorp". De agenda getuigt van een zeer concreet plan: er wordt gesproken over verkaveling (percelen van 1 hectare), infrastructuur (wegen en sloten), financiering en zelfs wetenschappelijke ondersteuning (een proeftuin met laboratorium). * **Taal en Stijl:** Het taalgebruik is formeel-ambtelijk en representatief voor de periode (bijv. "Beleefd noodigen wij U uit", "zooals", "ten voordeele van"). * **Fysieke staat:** Het document is een doorslag of origineel op officieel briefpapier. De handgeschreven notitie suggereert dat er naar aanleiding van deze brief direct actie is ondernomen (telefonisch contact). * **Opmerkelijke details:** Punt 6 noemt "verbetering der hoofdelingen". Dit is mogelijk een typefout voor "hoofdleidingen" of een specifieke term uit de toenmalige waterhuishouding/landmeting. ---

Doorslag van een officiële brief (dienstbrief).

Dit document is een zakelijke mededeling betreffende personele wijzigingen in de top van de Amsterdamse gemeentelijke dienst "Marktwezen". De kernpunten zijn: 1. **Ontslag Dr. A. van der Laan:** Per 1 november 1940 is hij niet langer directeur. 2. **Aanstelling C.F. Sixma:** Hij neemt de functie waar als waarnemend directeur. 3. **Ontheffing Mr. A. van Praag:** Hij was de aangewezen vervanger (beheerder) bij afwezigheid van de directie, maar is per 26 november 1940 uit die functie ontheven. Het taalgebruik is formeel-ambtelijk ("heb ik de eer U hierbij te berichten") en hanteert de spelling van voor de grote spellingshervorming (bijv. "den Heer", "heeren").

Dienstbrief / Verzoekschrift

Deze brief is een formeel verzoek van de directeur van de dienst die de Centrale Markt beheert aan de Amsterdamse hoofdcommissaris van politie. Het doel is het verkrijgen van nachtvergunningen (ontheffingen voor de spertijd) voor vijf specifieke personeelsleden. De noodzaak wordt beargumenteerd vanuit de technische continuïteit: bij storingen aan de koelinstallaties van het koelhuis moeten technici en leidinggevenden direct ter plaatse kunnen zijn om bederf van de voedselvoorraad te voorkomen. De genoemde tijden (tussen 00:00 en 04:00 uur) duiden op de strengste uren van de toen geldende avondklok. De spelling (met 'y' in plaats van 'ij') is kenmerkend voor de ambtelijke schrijfwijze van vóór de spellinghervorming van 1947.

Zakelijke brief / verzoekschrift.

* **Doel:** Het verkrijgen van nachtelijke ontheffingen (vergunningen) voor specifiek personeel om zich tijdens de spertijd (nachtklok) op straat te mogen begeven voor noodherstel aan de koelinstallaties. * **Locatie:** De afkorting "C.M." staat voor de Centrale Markthallen in Amsterdam. * **Toestand:** Het document vertoont een latere doorhaling van één van de namen (H.T. Jonkeman). De tekst onderaan breekt abrupt af, wat suggereert dat er mogelijk een tweede pagina was of dat het concept hier stopte. * **Schrift:** Een vlot, zakelijk handschrift uit de jaren '40.

Getypte brief (doorslag of kopie).

Dit document is een officiële correspondentie van een gemeentelijke dienst (vermoedelijk de Marktwezen van Amsterdam) gericht aan de Amsterdamse politie. De kern van de brief is de aanvraag van ontheffingen voor de avondklok of 'Sperrtijd' voor essentieel personeel. **Belangrijke elementen:** * **Functioneel belang:** De noodzaak wordt gemotiveerd vanuit de technische continuïteit van het koelhuis op de Centrale Markt. Dit was cruciaal voor de voedselvoorziening van de stad. * **Tijdsbestek:** Het verzoek betreft de uren tussen 12:00 en 04:00 uur, de diepste uren van de nacht. * **Personalia:** Er wordt een lijst met vijf specifieke namen en functies genoemd, van de waarnemend-directeur tot de machinisten. Dit type documenten is genealogisch interessant omdat het werklocaties en rangen van specifieke personen tijdens de oorlog bevestigt.

Inhoudingsverklaring (formulier) ten bate van Winterhulp Nederland.

Dit document is een officiële verklaring waarin een werknemer (C.F. Sixma) toestemming geeft voor een looninhouding van 0,5% ten behoeve van de organisatie 'Winterhulp Nederland'. De tekst is voorgedrukt, waarbij de gebruiker keuzes moest maken (wekelijks/maandelijks en haar/zijn) door het doorhalen van de niet-relevante opties. In dit geval is gekozen voor een maandelijkse inhouding op het loon van een mannelijke werknemer voor een periode van drie maanden. De handgeschreven datum '14 Febr. 1941' plaatst dit document in de eerste winter van de Duitse bezetting waarin de organisatie actief was.

Officiële mededeling/circulaire van de Gemeente Amsterdam.

* **Kernboodschap:** De brief informeert Joodse marktkooplieden dat zij vanaf 3 november 1941 verbannen zijn van de reguliere markten in Amsterdam. Zij mogen hun beroep alleen nog uitoefenen op drie specifiek aangewezen "hulpmarkten". * **Segregatie:** De maatregel voert een strikte scheiding door: niet alleen de kooplieden moeten Joods zijn, ook het publiek op deze markten mag uitsluitend uit Joden bestaan. Dit is een direct voorbeeld van de isolatie van de Joodse bevolking tijdens de bezetting. * **Locaties:** De gekozen locaties (Waterlooplein, Joubertstraat, Gaaspstraat) lagen in wijken met een grote Joodse populatie (de Jodenbuurt en de Transvaalbuurt), wat de vorming van een getto-economie faciliteerde. * **Administratieve druk:** De ontvanger krijgt slechts drie dagen (van 28 tot 31 oktober) om de bijgevoegde formulieren in te vullen en in te leveren bij het kantoor aan de Jan van Galenstraat (de Centrale Markthallen). * **Inbeslagname:** De opdracht om "verlichtingsmateriaal" in te leveren suggereert dat de Joodse kooplieden hun eigen bedrijfsmiddelen moesten afstaan of dat hun werktijden (mogelijk door de avondklok of andere beperkingen) zodanig werden ingeperkt dat verlichting niet meer nodig of toegestaan was.

Zakelijke brief op officieel briefpapier.

* **Doel van de correspondentie:** Het aankondigen van een werkbezoek door een onderzoeker (Van Stuivenberg) aan een koelhuis in Amsterdam voor het uitvoeren van proeven. * **Identificatie personen:** * **Prof. Ir. A.M. Sprenger:** De directeur van het instituut, een autoriteit op het gebied van tuinbouwtechniek. Het instituut zou later naar hem vernoemd worden (het Sprenger Instituut). * **Heer Van Stuivenberg:** Waarschijnlijk J.H.M. van Stuivenberg, een bekende expert in de koeltechniek en pionier in het onderzoek naar gasopslag (CA-bewaring) van fruit. * **Ir. C.F. Sixma:** De geadresseerde. Gezien het adres aan de Jan van Galenstraat, bevond hij zich vermoedelijk bij de Centrale Markthallen in Amsterdam. * **Tijdsbeeld:** De brief dateert uit de Tweede Wereldoorlog (november 1941). Ondanks de Duitse bezetting gaat het wetenschappelijk onderzoek naar voedselconservering gewoon door, wat cruciaal was voor de voedselvoorziening.

Document

Dit document is een ambtelijk verslag van een evaluatiegesprek tussen het Amsterdamse Marktwezen en vertegenwoordigers van de groentehandel. De kern van de bespreking is de succesvolle afronding van het wintercontract voor de opslag van groenten (1940-1941). **Kernpunten uit het verslag:** * **Succesvolle voorraadvorming:** Ondanks een strenge vorstperiode bleef de levering van "stapelgroenten" (zoals wortelen en uien) en "vatgroenten" (geconserveerde groenten) gegarandeerd. * **Vrijgave van voorraden:** 50% van de opgeslagen goederen was reeds gedistribueerd; de restvoorraad (gespecificeerd in wagons en vaten) wordt nu vrijgegeven aan de groothandel (grossierscombinatie). * **Prijsbeheersing:** De prijzen bleven stabiel binnen de contractuele afspraken, waardoor de prijzencommissie niet hoefde in te grijpen. * **Toekomstplanning:** Er wordt direct vooruitgekeken naar de maanden maart tot en met mei, waarbij historische aanvoercijfers van kool uit 1940 als referentiekader dienen.

Getypte notulen/verslag van een bespreking.

* **Kernboodschap:** De bespreking dient als evaluatie van een geslaagd project voor winteropslag van groenten. De overheid (Marktwezen) en de private sector (groothandel) spreken hun wederzijdse tevredenheid uit over de samenwerking. * **Logistiek succes:** Ondanks een strenge winter met stagnatie in de aanvoer, zorgde de strategische voorraad ervoor dat er voldoende basisgroenten beschikbaar bleven voor de bevolking via de distributie. * **Vrijgave voorraad:** Nu de winterperiode ten einde loopt, wordt de resterende voorraad (koolrapen, wortelen, uien, vatgroenten) overgedragen aan de grossierscombinatie. * **Financiën:** De betalingen voor de uitgevoerde diensten worden conform de contractvoorwaarden afgehandeld. * **Toekomstvisie:** Aan het einde van het document wordt de focus verlegd naar de komende maanden, waarbij gekeken wordt naar de noodzaak voor de opslag van kool in het voorjaar, gebaseerd op aanvoercijfers van het voorgaande jaar (1940). ---

Document

* **Logistiek in oorlogstijd:** Het document geeft een gedetailleerd beeld van de voedselvoorziening en -opslag in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Er wordt gebruik gemaakt van diverse opslagmethoden: koelhuizen, schepen (lichters) en vaten. * **Eenheden:** Hoeveelheden worden uitgedrukt in "wagons" (spoorwagons, doorgaans 10-15 ton) en vaten (ca. 180 kg per stuk). * **Terminologie:** "Marktwezen" verwijst zeer waarschijnlijk naar de Gemeentelijke Marktgebouwen in Amsterdam. "Bureau Velders" was een inkoopbureau dat tijdens de bezetting een rol speelde in de distributie van groenten. * **Correcties:** In sectie II is een woord onleesbaar gemaakt met x-jes (waarschijnlijk een typefout van 'betrekkelijk' of 'hiervan'). In sectie IV staat een opvallende afbrekingsfout: "groenn-ten".

Verslag van een ambtelijke bespreking.

* **Inhoud:** Het document betreft de voedselvoorziening in Amsterdam aan het begin van de eerste winter van de Tweede Wereldoorlog. Er wordt gesproken over de voorraden "stapelproducten" (houdbare groenten zoals rapen, uien en bieten) en de logistieke uitdagingen om deze bij vorst in de stad te krijgen. * **Logistiek:** Opvallend is de vermelding van de beperkte beschikbaarheid van benzine en de inzet van auto's met gasgeneratoren (houtgasgeneratoren), een typerend fenomeen tijdens de bezettingsjaren wegens brandstoftekorten. Ook wordt er voorrang geëist bij de spoorwegen. * **Concurrentie tussen steden:** Er is sprake van een zekere rivaliteit of bezorgdheid over de inkoopkracht van andere grote steden (Rotterdam en Den Haag), die de markt voor Amsterdam zouden kunnen "leegkopen". * **Schaarste en Export:** De heer Kramer uit zijn zorgen over de export van kool (waarschijnlijk naar Duitsland, hoewel niet expliciet genoemd) en de verwachte schaarste in het voorjaar van 1941.

Notulen/notities van een vergadering.

* **Inhoud:** Het document beschrijft de moeizame voedselvoorziening in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Er is een schaarste aan kool op de officiële veilingen, terwijl er via andere wegen wel 50 ton per dag de markt bereikt. Dit duidt op een haperende distributie of het omzeilen van de officiële kanalen door producenten. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toen gebruikelijke spelling (zoals 'den', 'heeren', 'Nederlandsche'). De tekst bevat diverse handgeschreven correcties die tijdens of vlak na de bespreking zijn aangebracht om de feiten te preciseren. * **Kernpunt:** De discussie over de "vordering" (verplichte afgifte) van kool laat zien dat de overheid overwoog om dwingend in te grijpen in de agrarische sector om de stedelijke voedselvoorziening veilig te stellen.

Document

Dit document verslaat een overleg tussen de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen en de groentenhandel over de distributie van schaarse voedselmiddelen in de winter van 1941. De centrale problematiek is tweeledig: 1. **Logistiek door weersomstandigheden:** Door aanhoudende vorst is de aanvoer van stapelproducten (wortelen, uien, koolrapen) vanuit de producerende provincies Friesland en Zeeland naar Amsterdam gestremd. Hierdoor ontstaat lokale schaarste terwijl er elders wel voorraden zijn. 2. **Beslaglegging door de bezetter:** Er wordt melding gemaakt van de Duitse Weermacht die grote hoeveelheden zuurkool opeist. De handel stelt echter gerust dat dit de binnenlandse consumptie niet direct in gevaar brengt, omdat de Duitsers hiervoor kool gebruiken die oorspronkelijk voor de export bestemd was. De besluitvorming resulteert in het vrijgeven van noodvoorraden voor de kleinhandel en een aanpassing van lopende contracten vanwege de overmacht door het weer. ---

Getypte ambtelijke brief (mogelijk een doorslag).

* **Taalgebruik:** De brief is opgesteld in formeel-ambtelijk Nederlands. Opvallend is het consequente gebruik van de 'y' in plaats van de 'ij' in woorden als "By", "zy" en "krygt". Dit kan te maken hebben met de instelling van de gebruikte typemachine of een destijds voorkomende spellingsvariant in ambtelijke stukken. * **Inhoud:** Het betreft een kennisgeving van het uitstellen van een commissievergadering. De reden voor het uitstel is een gebrek aan specifieke expertise over de "kolonisatie" (de sociaaleconomische inrichting en bewoning) van de nieuw aan te leggen polders. Er wordt gewacht op input van Ir. S. Smeding, een sleutelfiguur bij de Zuiderzeewerken. * **Annotaties:** De handgeschreven tekst "n.v. Dir." (naar voorstel van/namens de directeur) met paraaf duidt op de interne administratieve verwerking bij de ontvangende dienst (Marktwezen).

Notulen (verslag)

* **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in de toen gangbare spelling (o.a. 'y' in plaats van 'ij', zoals in "gemeentelyke" en "zyn"). De toon is formeel en bestuurlijk. * **Kernboodschap:** De commissie erkent dat de Zuiderzeewerken niet slechts een civieltechnisch project zijn, maar een sociaal-economische en stedenbouwkundige herinrichting van Nederland waarbij de belangen van Amsterdam (industrie, handel, voedselvoorziening) veiliggesteld moeten worden. * **Sleutelfiguren:** * **Ir. C.J. Neiszen:** Wethouder Publieke Werken en voorzitter. * **Ir. L.S.P. Scheffer:** Secretaris en expert op het gebied van stadsplanning (Dienst der Publieke Werken). * **Dr. W. Lulofs:** Regeeringscommissaris, specifiek aangesteld voor industriële vraagstukken. * **Opvallende details:** De nadruk op de samenwerking met de Kamer van Koophandel onderstreept de economische focus van de commissie.

Document

Het document betreft een financiële verantwoording van personeelsuitgaven, vermoedelijk van een overheidsinstelling. De bedragen achter de namen lijken jaarsalarissen of pensioengrondslagen te zijn, uitgedrukt in guldens (ƒ). Belangrijke administratieve details: * **Mutaties**: Het document registreert het overlijden van C. Paats op 10 december 1940. * **Inhoudingen**: De voetnoot bij het symbool **┌** (Plakké en P. Smit) verklaart dat er bedragen zijn ingehouden voor de inkoop van pensioen over tijdelijke dienstjaren. * **Toelages**: H.M.A. de Wolf ontving een specifieke toelage van ƒ 3,- voor het gebruik van een eigen fiets (rijwiel). * **Verschillen**: Er is een aantekening over een ontbrekend bedrag op de stamkaart van een Dr. v.d. Laan, die zelf niet op deze pagina vermeld staat.

Document

Dit document is een verslag van een ambtelijk overleg over de voedselvoorziening in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De kern van het gesprek draait om een logistiek en strategisch meningsverschil tussen het **Marktwezen** (de overheid) en de **groothandel**. * **Het conflict:** De overheid rekent op een vaste opslag van 25 wagons per product (rapen, uien, wortelen) om vorstperiodes te overbruggen. De handel heeft echter minder ingepland (10 wagons uien, 15 wagons wortelen), uitgaande van de cijfers van vorig jaar en de behoefte aan "roulatievoorraad" voor dagelijks gebruik. * **De oplossing:** Er wordt gesproken over een "gecentraliseerde verkoop". Dit is een typisch kenmerk van de oorlogseconomie: de vrije markt wordt uitgeschakeld om prijsopdrijving (zwarte markt) te voorkomen en een eerlijke verdeling (rantsoenering) te waarborgen. * **Handgeschreven wijzigingen:** De tekst bevat diverse correcties die de formuleringen scherper of feitelijk juister maken. Bijvoorbeeld de toevoeging van "gecentraliseerden" en de correctie van "plaatsvindt" naar "wordt toegepast", wat duidt op een actieve sturing door de overheid. ---

Notities/notulen van een ambtelijke vergadering.

Dit document biedt een gedetailleerd inkijkje in de logistieke en economische uitdagingen van de voedselvoorziening in oorlogstijd. De kernpunten zijn: 1. **Regulering en Centrale Regie:** Er is een duidelijke verschuiving zichtbaar van een vrije markt naar een strak gereguleerd systeem. Men spreekt over "gecentraliseerde verkoop" om woekerprijzen (boven het maximum) te voorkomen en een eerlijke verdeling onder winkeliers te waarborgen. 2. **Kwaliteit en Herkomst:** Er is een strikte selectie op basis van houdbaarheid. Men eist rapen uit Friesland en uien/wortelen uit Zeeland, gebieden die bekend stonden om hun goede landbouwproducten. 3. **Schaarschte aan Materialen:** Het "kistenvraagstuk" illustreert het gebrek aan basismiddelen. Zelfs voor eenvoudige houten kisten moet statiegeld en huur worden betaald, en ze moeten van ver (Utrecht) komen. 4. **Financiële Risico's:** De grossiers uiten hun zorgen over de winstmarges. Omdat de overheid maximumprijzen heeft vastgesteld, kunnen zij de risico's van bederf (opslaan van versproducten is risicovol) niet meer zelf dragen. Ze proberen deze kosten door te schuiven naar de gemeente. 5. **Beveiliging:** De noodzaak om een open loods 24 uur per dag te bewaken (tegen diefstal in een tijd van toenemende schaarste) brengt aanzienlijke kosten met zich mee.

Notulen/Verslag van een vergadering.

Het document verslaat een technisch-logistiek overleg over de voedselvoorziening in oorlogstijd. De kern van het conflict is de frictie tussen de praktische bezwaren van de groothandel (angst voor bederf van voorraden en economisch risico) en de behoefte aan zekerheid van de overheid (voorkomen van hongersnood bij vorst). Opvallende punten: * **Kwantiteit:** Er wordt gediscussieerd over de verhoging van de reserve van 50 naar 75 wagons (25 wagons elk voor rapen, uien en wortelen). * **Risicobeheersing:** De handel vreesde vorig jaar voor overschotten, maar erkent dat de "omstandigheden" (de oorlogssituatie en schaarste) in 1941 nijpender zijn dan in 1940. * **Centralisatie:** Er wordt gesproken over een plan voor "gecentraliseerden verkoop" om prijsopdrijving tegen te gaan, wat typerend is voor de distributie-economie tijdens de bezetting. * **Bederf:** Een groot punt van zorg voor de groothandelaars is de kwaliteit van de producten; zij willen de garantie dat reserves tijdig worden "opgeruimd" (verkocht) voordat ze rotten.

Getypte financiële lijst (bladzijde 2 van een groter document).

* **Administratieve structuur:** De lijst is een vervolgpagina, wat blijkt uit de kop "Transport" (overdracht van het saldo van de vorige pagina: ƒ 76.978,77) en het paginanummer "-2-". Het eindtotaal onderaan de pagina bedraagt ƒ 136.815,09. * **Inhoudelijke details:** * De lijst bevat namen van ambtenaren. Er is specifiek sprake van een "contrôleur" (P. Smit). * Eén persoon, C. Paats, wordt vermeld als overleden op 10 december 1940. * Er zijn correcties en specificaties aangebracht via symbolen: * Een schuine streep (/) duidt op een inhouding voor pensioeninkoop over tijdelijke dienstjaren. * Een hoeksymbool (∟) bij H.M.A. de Wolf geeft aan dat er een rijwieltoelage (fietstoelage) van 3 gulden in het bedrag is verwerkt. * Een plus-symbool (+) verwijst naar een ontbrekende boeking op de stamkaart van een Dr. v.d. Laan voor de periode eind 1940. * **Valuta:** De bedragen zijn genoteerd in Nederlandse guldens (ƒ).

Document

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. Het is een vervolgblad, aangegeven door het paginanummer "-2-" en de post "Transport" (het saldo van de vorige pagina). * **Financieel:** Bedragen worden genoteerd in guldens (ƒ), waarbij dubbele aanhalingstekens (") worden gebruikt als 'ditto'-teken voor het valutasymbool. * **Aantekeningen:** Er zijn specifieke handgeschreven symbolen gebruikt om uitzonderingen of details te duiden: * **⟋ (Schuine streep met haak):** Verwijst naar pensioeninhoudingen voor P. Plakké en P. Smit. * **⌞ (Hoek):** Verwijst naar een ontbrekende boeking voor een Dr. v.d. Laan (niet op deze lijst vermeld, waarschijnlijk op pagina 1). * **Ł (Gekruiste L):** Verwijst naar een rijwieltoelage (fietsvergoeding) voor H.M.A. de Wolf. * **Bijzonderheden:** Bij C. Paats staat vermeld dat deze op 10-12-1940 is overleden, wat de nauwkeurigheid van de administratie onderstreept. ---

Officiële brief/correspondentie van de Gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** De brief is een formele uitnodiging aan de heer Jan Teders om zijn ideeën of voorstellen ("gedachten") toe te lichten voor een speciale commissie van deskundigen. De aanleiding is een eerdere brief van Teders van 14 juli 1941. * **Betrokkenen:** De genoemde commissieleden zijn prominente figuren uit die tijd: * **Prof. Dr. B.C.P. Jansen:** Een wereldberoemde biochemicus en vitamine-onderzoeker (ontdekker van vitamine B1). * **Ir. J. Straub:** De toenmalige directeur van de Keuringsdienst van Waren in Amsterdam. * **Ir. A.W. van de Plassche:** Inspecteur van de Tuinbouw. * **C.F. Sixma:** Waarnemend directeur van het Marktwezen. * **Toon:** De brief is zakelijk, ambtelijk en beleefd, kenmerkend voor de gemeentelijke communicatie in het midden van de 20e eeuw.

Getypte notulen/verslag van een vergadering met handgeschreven correcties.

* **Inhoud:** Het document doet verslag van een zakelijke onderhandeling over de logistiek en financiering van een wintervoorraad groenten (met name wortelen, uien en vatgroenten) voor de stad (waarschijnlijk Amsterdam, gezien de referentie naar de "Centrale Markt"). * **Kernpunten:** * De private handel stelt een budget voor van 71.000 gulden voor de inkoop en 6.250 gulden voor bijkomende kosten. * Er is sprake van specifieke onderhoudskosten zoals "bijvullen en bijpekelen" van groenten in vaten en de huur van duizenden kisten. * Er ontstaat een discussiepunt over de termijn: de overheid (de Gemeente) wil langer zeggenschap over de voorraad dan eind januari, wat de handel voorstelt. * **Vorm:** Het betreft een officieel verslag. De handgeschreven correcties (zoals "haar" naar "zyn" en het invoegen van "noodige") wijzen erop dat dit een conceptverslag is dat nauwkeurig werd nagelopen op feitelijke of taalkundige juistheid.

Getypte brief (verzoekschrift).

* **Doel van de brief:** De schrijver verzoekt om historische en statistische gegevens over de Amsterdamse kersenmarkt (met name in de Marnixstraat) voor zijn promotieonderzoek. * **Gegevensvraag:** Hij zoekt kwantitatieve data (volumes in kg, prijzen, herkomst uit de Betuwe) en kwalitatieve informatie over de marktstructuur (tussenhandel versus directe verkoop). * **Taal en stijl:** De brief is geschreven in de formele, hoffelijke stijl die gebruikelijk was in de vroege 20e eeuw ("Bij dezen ben ik zoo vrij", "Den Weled. Heer"). Opvallend zijn de spellingvarianten van het woord 'commissionairs' (eerst met dubbel 'n', later als 'commissioennairs'). * **Administratieve sporen:** Het stempel linksboven suggereert dat de brief op 20 november (of kort daarna) is ingeboekt door het Amsterdamse Marktwezen onder dossiernummer 1/93/1.

Document

Deze brief is een formeel verzoek van de 'Storm Amsterdam' (een onderdeel van de Nederlandsche SS) aan de directeur van het Amsterdamse Marktwezen. De strekking is de vordering van de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat voor wekelijks gebruik op de donderdagavond. De afzender voert de autoriteit van de burgemeester op (Z.H.E.A. staat voor 'Zijn Hoog Edel Achtbare') om het verzoek kracht bij te zetten. De handgeschreven notities tonen het ambtelijke proces: 1. Op 19 november probeerde een ambtenaar (H. Broerse) tevergeefs telefonisch contact op te nemen met het hoofdkwartier van de SS. 2. Op 20 november heeft de directeur van het Marktwezen (Sixma) de zaak blijkbaar direct besproken met de afzender (Burger), waarna hij zijn akkoord gaf voor het gebruik van de hal.

Getypte officiële kennisgeving op papier.

Het document is een formele kennisgeving van de gemeentelijke dienst Marktwezen in Amsterdam. De tekst informeert de ontvanger dat er een vaste standplaats op de markt is toegewezen, ingaande op 3 november 1941. De specifieke locaties die genoemd worden zijn de Gaaspstraat, de Joubertstraat en het Waterlooplein. De ontvanger wordt gesommeerd zich op de bewuste ochtend om 9:00 uur te melden bij een marktambtenaar ter plaatse voor de indeling. De brief is ondertekend door de waarnemend ("wnd.") directeur C.F. Sixma. Het feit dat de naam van de geadresseerde ontbreekt, suggereert dat dit een sjabloon of een administratief doorslagje is.

Document

Dit document betreft een administratieve afhandeling van een incident rond de goederenleverantie bij het Wester-Gasthuis in Amsterdam. De medisch directeur van het ziekenhuis reageert op een schrijven van de burgemeester over een geconstateerd "verzuim" (tekort of fout) bij een levering. De directeur verklaart dat een tijdelijke medewerkster (de adjunct-huishoudster) zich heeft laten misleiden tijdens het tellen van zakken met goederen. Hoewel hij toegeeft dat er een fout is gemaakt, benadrukt hij dat dit een eenmalig incident is en geen bewijs voor structurele tekortkomingen. De medewerkster is per direct ontslagen, mede vanwege eerdere ontevredenheid over haar functioneren. De brief is onderaan voorzien van een aantekening ("Kennisgenomen") door C.F. Sixma, de waarnemend directeur van het Marktwezen, de gemeentelijke dienst die toezag op de distributie en handel in de stad.

Administratief formulier / Ziektemelding (kopie).

Dit document is een officiële melding van ziekteverzuim van een Amsterdamse ambtenaar tijdens de Tweede Wereldoorlog. Enkele specifieke kenmerken: * **Persoon:** Het betreft Casparus Frederik Sixma (geboren in 1886). Hij was ten tijde van de melding 54 of 55 jaar oud. Gezien zijn functie "hoofdambtenaar" en salarisgroep XIII (een van de hogere schalen) was hij een senior functionaris binnen de dienst. * **Locatie:** Het adres Stadionweg 106 bel. (bel-etage) bevindt zich in Amsterdam-Zuid. * **Status:** De doorhalingen in het onderste gedeelte geven de exacte rechtspositie van de werknemer aan: een mannelijke ambtenaar in vaste en volledige dienst, die "inwonend" is (wat in deze context meestal betekende dat hij binnen de gemeente woonachtig was waar hij werkte). * **Procedure:** De melding is gericht aan Dr. J.P. Hofstee, de controlerend gemeente-arts. Dit wijst op het strikte medische toezicht dat de gemeente Amsterdam hanteerde bij ziekteverzuim.

Zakelijke brief / Begeleidend schrijven.

* **Inhoud:** De brief dient als begeleidend schrijven bij het toesturen van vijf lijsten met namen van witloftelers aan de directeur van het Amsterdamse Marktwezen. Dit gebeurt op basis van een eerdere afspraak. * **Organisatie:** Het briefhoofd toont een interessante wijziging. De naam "DE GECOMBINEERDE TUINBOUWORGANISATIES" is doorgekruist, wat duidt op een verandering in de organisatiestructuur. De afzender gebruikt blijkbaar weer (of nog steeds) de naam "Tuinders Veiling Vereeniging voor Amsterdam & Omstreken". * **Administratie:** Het document is voorzien van diverse archiefkenmerken. Links staat een typenummer "No. 384". Rechtsboven is handmatig een complex referentienummer toegevoegd: "N° 37/1371/M.1941 10/12", wat wijst op een strakke bureaucratische registratie bij de ontvangende of verzendende instantie. * **Personeel:** N.J. Dinkgreve wordt vermeld met een privéadres. Dit suggereert dat hij een sleutelfiguur was binnen de vereniging, mogelijk de secretaris of penningmeester, wiens huisadres ook als correspondentieadres fungeerde buiten kantoortijden.

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen op briefpapier van de afzender.

* **Toon en houding:** De brief is opvallend dwingend van toon. Hoewel het begint met felicitaties, schakelt De Jong direct over op eisen ("wij verwachten van U DADEN") en stelt hij een deadline van drie maanden voor een "nieuwe ordening". * **Bedrijfsvoering op de markt:** De punten 1 tot en met 4 gaan over de logistieke en administratieve chaos op de Centrale Markt. De Jong pleit voor centralisatie van emballage (verpakkingen), strengere gewichtscontroles middels een "rijdende bascuul" (weegschaal) en een verplichte boekhouding voor handelaren om prijsvorming en stromen controleerbaar te maken. * **Sancties:** De Jong adviseert een harde lijn: wie niet voldoet aan de boekhoudplicht moet "zonder pardon" van de markt worden verwijderd. * **Persoonlijk belang:** In punt 5 wordt de brief persoonlijk en politiek. De Jong claimt dat hij uit zijn eigen veilingbedrijf is gezet door "de Joden" en een zekere Dr. v.d. Laan. Hij eist dit bedrijf terug voor het bedrag van 6.000 gulden (het bedrag dat hij destijds voor zijn activa ontving). Hij vraagt de directeur expliciet om "volle medewerking" bij deze herovering. ---

Getypte kennisgeving/oproep (mogelijk een doorslag of gestencilde kopie).

Dit document is een officiële oproep van de dienst Marktwezen van de gemeente Amsterdam. De inhoud betreft de definitieve indeling van staanplaatsen op een specifieke markt aan de Gaaspstraat. Opvallende elementen: * **Administratieve dwang:** De tekst stelt expliciet dat het niet verschijnen op het genoemde tijdstip resulteert in het verlies van het recht op een vaste marktplaats. * **Identificatie:** De eis om pasfoto's van beide echtgenoten in te leveren met persoonlijke gegevens achterop wijst op een verscherpte administratieve controle en registratie van marktkooplieden. * **Formaat:** Het feit dat er twee exemplaren op één vel staan, duidt op massaproductie voor distributie aan een grote groep personen.

Document

In deze brief communiceert de directeur van de Amsterdamse Keuringsdienst van Waren met twee deskundigen over voorstellen van een zekere Jan Teders. De hiërarchie en de ambtelijke weg worden duidelijk geschetst: wethouder Gupin heeft de opdracht gegeven, maar de directeur heeft in overleg met de indiener (Teders) besloten om de zaak niet direct naar een commissie te sturen, maar eerst voor te leggen aan prof. Jansen en de heer Sixma. Er is al een concept-antwoord opgesteld, waarover de directeur nu hun advies vraagt. De brief getuigt van een zorgvuldige, adviserende procedure rondom mogelijk technische of voedingsmiddelen-gerelateerde innovaties.

Getypte brief (doorslag op dun papier).

* **Doel van de brief:** De afzender, C.F. Sixma, bevestigt zijn deelname aan een nieuw te vormen "Commissie voor Coördinatie" binnen de Voedingsorganisatie van T.N.O. * **Toon:** De brief is geschreven in een zeer formele, zakelijke stijl die typerend was voor de ambtelijke en professionele correspondentie in het midden van de 20e eeuw ("WelEd.Gestr.Heer", "heb ik de eer U te berichten"). * **Logistiek detail:** De vertraging in de beantwoording (brief van de 14e pas op de 20e ontvangen) wordt verklaard door een adreswijziging. Sixma geeft zijn nieuwe adres op: Stadionweg 106 (waarschijnlijk in Amsterdam-Zuid). * **Fysieke staat:** De tekst is een doorslag (carbon copy), herkenbaar aan de iets vagere letter en de aard van het papier.

Document

Deze brief betreft een formele uitnodiging aan de heer C.F. Sixma om toe te treden tot een nieuw op te richten coördinatiecommissie binnen de Voedingsorganisatie T.N.O. De commissie heeft een brede en technisch-wetenschappelijke taakomschrijving die de gehele keten van plantaardige productie tot menselijke consumptie beslaat. De toon is uiterst beleefd ("Weledelgestrengen") en zakelijk. Het feit dat de eerste vergadering al gepland is voordat de officiële aanvaarding binnen is, duidt op een zekere voortvarendheid en waarschijnlijk eerdere informele toezeggingen. Het document is getypt met een typemachine op officieel briefpapier en is voorzien van een authentieke handtekening van de secretaris, A. de Nooij.

Zakelijke brief (verzoekschrift).

In deze brief verzoekt accountant A.B. Breedveld namens zijn cliënt, de heer M. van Meekeren, om een verlaging van de pachtsom voor een kantine in de vishal aan de De Ruyterkade. De juridische en zakelijke toon van de brief is kenmerkend voor de vroege oorlogsjaren, waarbij formele beleefdheidsvormen ("Weledelgestrenge Heer") nog strikt werden gehanteerd in correspondentie met de gemeente. De kern van het verzoek is puur economisch van aard, maar de onderbouwing is een directe reflectie van de nationaalsocialistische rassenpolitiek. De ondernemer stelt dat zijn omzet gehalveerd is omdat hij vanaf 19 november 1941 — slechts een week voor de datum van deze brief — geen Joden meer mag toelaten in zijn zaak. Het document is een kille illustratie van hoe anti-Joodse maatregelen (zoals de bordjes "Voor Joden verboden") niet alleen de Joodse burgers uitsloten, maar ook onmiddellijke financiële consequenties hadden voor niet-Joodse ondernemers in Amsterdam.

Getypt verslag (typoscript) met handgeschreven kanttekening.

* **Kernproblematiek:** Er is een groot tekort aan zoetwatervis op de Amsterdamse afslag voor de straathandel (marktkooplieden en venters). De toegezegde 30.000 tot 40.000 pond per week wordt niet gehaald. * **Oorzaak van het conflict:** Er vindt een verschuiving plaats van straathandel naar winkelverkoop. De "Inspecteur" stelt onomwonden dat grossiers de vis buiten de afslag om rechtstreeks aan winkeliers verkopen tegen prijzen die hoger liggen dan de vastgestelde maximumprijzen (zwarte handel/prijsopdrijving). * **Belangen:** De verdeelingscommissie (vertegenwoordigd door Lammers) probeert de straathandel te redden, die historisch gezien 85% van de markt besloeg. De Directeur van het Marktwezen pleit voor centralisatie van alle aanvoer via de afslag om toezicht te houden. * **Opvallend:** In de tekst staat een typefout: "winkdiers" in plaats van "winkeliers" (regel 22).

Getypte brief of rapportage (pagina 2).

* **Inhoud:** De tekst betreft een technisch-wetenschappelijk betoog over de optimalisatie van de voedselketen ("van grond tot mond"). De schrijver pleit voor een integrale aanpak waarbij de landbouw (kweek van resistente rassen), de verpakkingsindustrie en de logistiek (koeling en transport) op elkaar worden afgestemd. * **Wetenschappelijke visie:** Opvallend is de introductie van het begrip "kleinklimaat" (microklimaat) binnen verpakkingen. De auteur wijst op de chemische processen (zoals de uitstoot van ethyleen en koolzuur) die de houdbaarheid beïnvloeden, onafhankelijk van de externe koelcellucht. * **Beleidsadvies:** Er wordt nadrukkelijk gepleit voor een kruisbestuiving tussen fundamenteel onderzoek aan universiteiten en de praktijk in "koelhuizen", met als doel een nieuwe generatie wetenschappers op te leiden voor de toegepaste wetenschappen. * **Stijl:** Formeel, zakelijk en gezaghebbend. De spelling (bijv. "zoodanige", "practijk", "zoowel") duidt op een schrijven van vóór de spellinghervorming van 1947, of een auteur die de oude spelling bleef hanteren.

Zakelijke brief (getypt met handtekening).

De brief is een formeel herinneringsschrijven betreffende een lopende subsidieaanvraag. N.J. Dinkgreve, de voorzitter van de verenigde tuinbouworganisaties, verzoekt de waarnemend directeur van het Marktwezen om een eerdere aanvraag uit maart 1940 (bijna een jaar eerder) opnieuw te beoordelen. Het gaat specifiek om een subsidie voor een "stalbewaker". Gezien het kantoor van de afzender gevestigd is in de Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat, betreft dit zeer waarschijnlijk de logistieke beveiliging van de paarden en stallen die destijds werden gebruikt voor het transport van tuinbouwproducten naar de markt. De toon is uiterst beleefd en ambtelijk ("Beleefd breng ik U in herinnering", "te Uwer bediening"). De aanwezigheid van archiefstempels ("M. 1941") duidt op een systematische registratie binnen de gemeentelijke administratie van Amsterdam.

Officieel besluit/bekendmaking.

Het document betreft een administratieve regeling met betrekking tot het ‘kadegeld’ (liggeld of havengeld) voor aardappelschepen in Amsterdam. De kern van het besluit is het voorkomen van dubbele belasting voor transporteurs. Wanneer een schip reeds kadegeld heeft betaald aan de Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center aan de Jan van Galenstraat), hoeft er voor diezelfde week niet opnieuw betaald te worden als het schip zich verplaatst naar een van de hulpmarkten. Deze regeling werkt ook in omgekeerde richting. Het woord ‘verhaald’ wordt hier gebruikt in de maritieme betekenis: het verplaatsen van een schip.

Getypte brief (doorslag/archiefkopie) met handgeschreven kanttekeningen.

Dit document is een officiële personeelslijst van ambtenaren van het Amsterdamse 'Marktwezen' (de beheerder van onder andere de Centrale Markthallen) die tijdens de Tweede Wereldoorlog werden ingezet voor de Luchtbeschermingsdienst (LBD) in de wijk Sloterdijk. De brief is opgesteld door C.F. Sixma, die zichzelf aanwijst als wijkhoofd, met J. Broerse als zijn plaatsvervanger. De lijst bevat 31 getypte namen en één handgeschreven toevoeging (H. Steenbeek). Opvallend is de administratieve precisie: de brief bevat kenmerken van verzending en is gericht aan een specifiek bureau op de Admiraal de Ruyterweg.

Document

Dit document is een getypte loonlijst van de Dienst van het Marktwezen uit december 1941. Het geeft een gedetailleerd overzicht van de salarisstructuur van een middelgrote gemeentelijke dienst tijdens de vroege bezettingsjaren. **Belangrijke observaties:** * **Salarisverhogingen:** Er is sprake van een structurele verhoging van de salarissen en pensioengrondslagen per september 1941. * **Toelagen:** Er wordt onderscheid gemaakt tussen basissalaris, toelagen voor uniformkleding (unif. kl.) en een procentuele toelage van 5%. * **Pensioenwet:** Meerdere ambtenaren (o.a. Sixma, Renz, Stroër en de Wolff) maken gebruik van **Artikel 150 van de Pensioenwet 1922**, wat wijst op specifieke regelingen voor behoud van pensioenrechten bij functiewijziging of overgangsregelingen. * **Ongehuwdenkorting:** Bij de kassier Kerklingh wordt een "3% ongehuwdenkorting" vermeld, wat een typerend fiscaal element van die tijd was. * **Handgeschreven tekens:** De 'X'-tekens achter diverse namen (Jonkman, Dogger, Steenbeek, van Lunteren, Smit, Stroër, de Vries) kunnen duiden op administratieve controles of, gezien de context van 1941, een markering in het kader van de Ariërverklaring of andere bezettingsmaatregelen, hoewel dit zonder verdere bronnen niet met zekerheid te stellen is. ---

Verslag van een bespreking (notulen) met daarin opgenomen een afschrift van een brief.

Dit document is een verslag van een formeel overleg tussen de directie van het Amsterdamse Centrale Marktwezen en vertegenwoordigers van zowel werkgevers (grossiers) als werknemers (vakbond). Het centrale thema is de behoefte aan strakkere regulering en orde op het marktterrein. De kernpunten uit de geciteerde brief en het begin van de bespreking zijn: 1. **Toegangscontrole:** Men pleit voor een systeem met toegangsbewijzen om ongeautoriseerde personen te weren of de stroom mensen te beheersen. 2. **Werktijden:** Er is een wens om de openingstijden voor de kleinhandel en de aanvangstijden van de werkzaamheden beter op elkaar af te stemmen ("georganiseerd overleg"). 3. **Organisatiegraad:** De heer Holtrop benadrukt dat de organisatie op de Centrale Markt, in tegenstelling tot andere gemeentelijke instellingen zoals het slachthuis, tot dan toe ordelijk is verlopen. Hij noemt specifiek de aansluiting van de aardappellossers bij het N.V.V. als voorbeeld van deze "rustige" ontwikkeling.

Verslag van een bespreking (notulen).

Dit document is een officieel verslag van een overleg over de orde en regelgeving op de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van het document is een brief van de vakbond (Holtrop) waarin gevraagd wordt om inspraak bij het opstellen van nieuwe regels. **Belangrijkste punten in het document:** * **Toegangscontrole:** Er wordt aangedrongen op het invoeren van toegangsbewijzen en strengere controle op de terreinen. Dit suggereert een behoefte aan meer grip op wie zich op de markt bevindt. * **Werktijden:** Er is een specifiek verzoek om de marktterreinen niet eerder dan twee uur voor de opening voor de kleinhandel open te stellen, om de werkzaamheden beter te organiseren. * **Arbeidsverhoudingen:** Holtrop refereert aan "onaangenaamheden" bij andere gemeentebedrijven (zoals het slachthuis), wat een eufemisme kan zijn voor stakingen of onrust onder het personeel. Hij contrasteert dit met de "rustige ontwikkeling" op de Centrale Markt. * **Organisatiegraad:** De aansluiting van de aardappellossersvereniging "Ons Belang" bij het N.V.V. wordt expliciet genoemd als teken van goede organisatie.

Getypte brief (doorslag op dun papier).

* **Inhoud:** De brief is een begeleidend schrijven bij een officieel rapport ("amtlichen Rapport") dat is opgesteld door twee ambtenaren van de dienst van de afzender op 17 september 1942. De afzender verzoekt de Duitse *Ortskommandantur* om de verdere afhandeling van deze zaak over te nemen. * **Stijl:** Formeel-ambtelijk Duits. De afkorting "d.d." staat voor *de dato* (gedateerd op). "In Anlage" betekent "bijgaand". * **Betrokkenen:** De afzender tekent als "Der Direktor" (C.F. Sixma). Gezien de context van Amsterdam in 1942 en de aard van de correspondentie met de Ortskommandantur, betreft dit zeer waarschijnlijk de leiding van de Amsterdamse politie.

Officiële kennisgeving / circulair schrijven.

Dit document is een dwingende herinnering aan de vigerende regels omtrent de handel in specifieke vissoorten (sprot en zeebliek). De tekst benadrukt twee cruciale aspecten van de toenmalige oorlogseconomie: 1. **Prijsbeheersing:** Het vaststellen van maximumprijzen voor diverse verwerkingsvormen van de vis (vers, gezouten, gerookt, gefileerd). 2. **Gereuleerde distributie:** De verplichting om enkel via de officiële "verdeeling" (het distributiestelsel) in te kopen. Groothandelaren worden gesommeerd hun voorraden voor de stad Amsterdam uitsluitend via de Gemeentelijke Afslag aan te voeren, wat centrale controle mogelijk maakte. De verwijzing naar het "2e Uitvoeringsbesluit" onderstreept de juridische basis voor strafrechtelijke vervolging bij overtreding, wat duidt op een strikte handhaving tegen de zwarte handel.

Ambtelijke brief / informatieverzoek.

* **Inhoud:** De Duitse bezettingsautoriteit in Amsterdam verzoekt de directeur van de Centrale Markthallen om een gedetailleerde lijst van alle vishandelaren die ná de inval (9 mei 1940) een vergunning hebben gekregen. Van deze personen moeten de volledige voornamen, achternaam, geboortedatum, adres en burgerlijke staat worden aangeleverd. * **Toon en Stijl:** De brief is formeel, dwingend en bureaucratisch. Het is een typisch voorbeeld van de administratieve controle die de bezetter uitoefende op de Nederlandse economie en voedselvoorziening. * **Administratieve verwerking:** De handgeschreven groene aantekeningen laten zien dat de brief op 29 september 1942 is ontvangen bij de Markthallen. Er is een instructie bijgeschreven ("spoed aan mij retour") die duidt op de prioriteit die aan dergelijke Duitse bevelen werd gegeven binnen het Nederlandse ambtelijke apparaat. * **Ondertekening:** De brief is ondertekend namens de *Referent für soziale Fragen* (Referent voor sociale vraagstukken), wat aangeeft dat dit type economische controle onder de sociale/administratieve afdeling van het bezettingsbestuur viel.

Document

De brief is een officiële bekendmaking over de oprichting van een nieuwe, kleinschalige markt in Amsterdam-Zuid. De belangrijkste punten zijn: * **Locatie:** De Beethovenstraat, op het pleintje tussen de Brahmsstraat en de Euterpestraat. * **Assortiment:** Aardappelen, groenten, fruit en vis. * **Doelgroep:** Straatventers die een vaste staanplaats wensen. * **Deadline:** Aanmeldingen moesten vóór 10 juni 1942 binnen zijn bij de Dienst van het Marktwezen aan de Jan van Galenstraat (de locatie van de Centrale Markthallen). Het document weerspiegelt de ambtelijke gang van zaken met betrekking tot de voedseldistributie en marktregulering in de stad.

Zakelijke brief / correspondentie.

De brief is een formeel verzoek van de Stichting "Tuindersdorp" aan de directeur van het Marktwezen in Amsterdam. De kern van de boodschap is een verzoek tot bespoediging ("voortgang met de zaak") van een lopende kwestie. Deze kwestie houdt verband met een rapportage over de bedrijfsresultaten ("opgave van uitkomsten") van 25 tuindersbedrijven. Opvallend is het briefpapier: de oorspronkelijke naam "Tuinders Veiling Vereeniging voor Amsterdam & Omstreken" is overtypt met "De Gecombineerde Tuinbouw Organisaties". Dit duidt op een reorganisatie of fusie van belangenorganisaties in de sector. De ondertekenaar, N.J. Dinkgreve, treedt hier op als voorzitter van de Commissie Stichting "Tuindersdorp", maar vermeldt ook zijn privéadres en telefoonnummer, wat wijst op een nauwe persoonlijke betrokkenheid bij de leiding van de organisatie.

Brief op officieel briefpapier.

In deze zakelijke brief informeert de "Tuinders Veiling Vereeniging voor Amsterdam & Omstreken" de directeur van het Marktwezen over een belangrijke juridische statuswijziging. De vereniging heeft officieel erkenning gekregen als rechtspersoon nadat de Secretaris-Generaal van het Departement van Justitie de statuten op 21 januari 1942 heeft goedgekeurd. Een afschrift van dit besluit wordt als bijlage meegezonden. De brief is ondertekend door de voorzitter N.J. Dinkgreve en de secretaris P. Brouwer. De stempels en het gewijzigde briefhoofd duiden op een overkoepelende organisatiestructuur genaamd "De Gecombineerde Tuinbouw Organisaties".

Officiële kennisgeving / circulaire.

* **Kernboodschap:** De brief herinnert Amsterdamse winkeliers aan het verbod om Joodse burgers in hun winkel toe te laten en, belangrijker nog, het verbod om producten bij hen thuis te bezorgen of buiten de winkel aan hen te verkopen. * **Toon en taalgebruik:** De toon is dwingend en dreigend. De zinsnede "zeer ernstige gevolgen" fungeert als een direct dreigement richting de winkelier. Het gebruik van "Joodsche bevolking" en "Duitsche Autoriteiten" is conform de toenmalige spelling en het nationaalsocialistische taalgebruik. * **Verantwoordelijkheid:** De directeur van het Marktwezen, C.F. Sixma, geeft aan dat hij handelt "in opdracht van de betreffende Duitsche Autoriteiten", wat de hiërarchische dwang van de bezetter illustreert. Het document toont aan hoe gemeentelijke diensten werden ingezet om de isolatie van de Joodse gemeenschap te handhaven.

Officiële bekendmaking (stencilschrift/typschrift).

Dit document is een dwingende verordening van de Amsterdamse marktautoriteiten tijdens de Duitse bezetting. De essentie is de aanscherping van de controle op de visverkoop: marktkooplieden moeten zich vóór aanvang van hun werkzaamheden presenteren bij een ambtenaar. De toon is bureaucratisch en dreigend. De zinsnede "met alle gevolgen van dien" fungeert als een ernstige waarschuwing. Het niet melden wordt direct gelijkgesteld aan een frauduleuze handeling: de aanname dat de vis illegaal op de zwarte markt is verkocht. Er zitten enkele onvolkomenheden in de tekst, zoals de spelfout "MOETEM" (in plaats van 'moeten') in de aanhef. De handgeschreven rode toevoeging "Leest s.v.p." onderstreept de urgentie en suggereert dat dit exemplaar bedoeld was voor aanplakking of circulatie op een plek waar veel handelaren samenkwamen. De handgeschreven getallen zijn vermoedelijk administratieve aantekeningen of berekeningen betreffende distributiehoeveelheden.

Zakelijke correspondentie (brief)

* **Taal en spelling:** Het document is opgesteld in het Nederlands met de toen gebruikelijke archaïsche spelling (bijv. "Nederlandsche", "Commercieele", "dezen"). De toon is formeel en beleefd ("WelEdel Geboren Heer", "heb ik de eer"). * **Inhoud:** De brief dient als begeleidend schrijven bij statistische gegevens (bijlage) over het goederenvervoer per spoor van en naar de Centrale Markt in Amsterdam over een periode van vijf maanden in 1941. Het betreft specifiek het aantal wagons met levensmiddelen zoals groenten, fruit en aardappelen. * **Administratieve sporen:** De brief bevat diverse kenmerken van archivering bij de ontvangende partij (het Marktwezen). De grote paarse stempel met het jaar "1942" en het volgnummer wijst op een centrale registratie. De blauwe "krabbel" over het adres is waarschijnlijk een paraaf van de ambtenaar die het stuk heeft afgehandeld of gezien. * **Drukwerkgegevens:** De code rechtsonder "54, 20000, 49, 2 8-'41" duidt op de drukorder van het briefpapier (mogelijk 20.000 exemplaren gedrukt in augustus 1941).

Getypte brief op officieel briefpapier met handgeschreven kanttekening.

Deze brief is een formele uitnodiging van de **Nederlandsche Landstand** aan de directeur van het Amsterdamse Marktwezen, C.F. Sixma. De Landstand nodigt hem uit voor een "zeer belangrijke bijeenkomst" in Hotel Krasnapolsky op 20 mei 1942. Enkele opvallende elementen in de tekst: * **Sprekers:** De lijst met sprekers bevat prominente figuren binnen de beweging, waaronder "Boerenleider" J. Saal. * **Groet:** De afsluiting "Met Volkschen Groet" is typerend voor organisaties die gelieerd waren aan het Nationaal-Socialisme tijdens de bezetting. * **Handgeschreven reactie:** De aantekening onderaan lijkt een instructie of kladversie van de secretarie van Sixma te zijn. Er staat dat hij de uitnodiging accepteert en aanwezig zal zijn. Dit getuigt van de formele omgang tussen het stadsbestuur en de door de bezetter ingestelde organisaties.

Dienstbrief / Ledenlijst.

* **Administratieve verwerking:** De rode diagonale strepen door de namenlijst duiden op een administratieve handeling die is voltooid, zoals het overtikken van de namen in een kaartsysteem of het definitief aanvragen van de persoonsbewijzen/LBD-legitimaties. * **Correcties:** Er is een handmatige correctie in het briefhoofd waarbij "Wijk" is vervangen door "Staf", wat aangeeft dat het secretariaat op dat adres de staf van Vak VI huisvestte. * **Personele bezetting:** De brief documenteert een verschuiving in de hiërarchie van Wijk E. C.F. Sixma wordt bevorderd van plaatsvervangend naar hoofd-wijkhoofd. Opvallend is dat de naam Smit.P. twee keer in de lijst voorkomt, wat kan duiden op een typefout of twee verschillende personen met dezelfde initialen (bijv. vader en zoon). * **Topografie:** De focus ligt op de Markthallen in Amsterdam-West, een strategisch cruciaal punt voor de voedselvoorziening van de stad tijdens de bezettingsjaren.

Getypte brief op officieel briefpapier van de N.V. Nederlandsche Spoorwegen.

Deze brief vormt een formeel bewijs van de logistieke verslaglegging door de Nederlandse Spoorwegen (NS) aan het Amsterdamse Marktwezen tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de correspondentie is de overdracht van statistische gegevens ("opgaven") over het aantal wagons met groenten en fruit dat in de zomer van 1942 van en naar de Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat is vervoerd. Opvallend is de handgeschreven notitie "niet verwerkt in statistiek". Dit suggereert dat de data door de ontvangende partij (het Marktwezen) om administratieve of praktische redenen niet in de reguliere jaaroverzichten is opgenomen, of dat de brief te laat arriveerde voor een specifieke rapportage-deadline. De vertraging in de rapportage (cijfers van juli/augustus worden pas in december verstuurd) is kenmerkend voor de bureaucratische processen in oorlogstijd.

Officiële brief/circulaire.

Dit document is een administratieve mededeling binnen de TNO-structuur tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de brief is de verplichting voor alle medewerkers en vrijwilligers (inclusief "eereambten") om een "afstammingsformulier" te ondertekenen. De tekst hanteert een zakelijke, ambtelijke toon, waarbij de Secretaris (Sixma) optreedt als doorgeefluik van een instructie die hogerop in de "Voedingsorganisatie" is besloten. De handgeschreven wijziging van het adres van Den Haag naar Amsterdam wijst mogelijk op een verplaatsing van de administratie of een tijdelijk onderkomen tijdens de oorlogsjaren. Het stempel onderaan met de datum "20/5" (20 mei) suggereert dat de brief de volgende dag na verzending is ontvangen of geregistreerd door de betreffende commissie voor Tuinbouw.

Officiële uitnodiging (getypt op briefpapier met voorgedrukte kop).

* **Doel:** Het beleggen van een gecoördineerd overleg tussen de centrale voedselautoriteit (de Contact-Commissaris), de verschillende private voedselsectoren en de relevante gemeentelijke diensten. * **Administratieve sporen:** De brief is rijk aan archivistische kenmerken. De rode aantekening bovenin is een instructie voor dossierregistratie. De paarse stempels en het handgeschreven "no. 108" duiden op een strikte administratieve verwerking binnen de organisatie van het Marktwezen of het Rijksbureau. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de destijds gebruikelijke formele, ambtelijke spelling (zoals 'vleesch', 'visch', 'noodigen') en een zeer beleefde toon ("heb ik de eer U uit te noodigen"), wat contrasteert met de harde realiteit van de oorlogstijd. * **Structuur:** De brief toont de hiërarchische en sectorale aanpak van de voedseldistributie, waarbij alle essentiële levensmiddelenbranches vertegenwoordigd moesten zijn.

Document

De brief is een formele ambtelijke uitnodiging van de Contact-Commissaris voor de Voedselvoorziening in Amsterdam aan de directeur van het Gemeentelijk Marktwezen. Het document is getypt op voorgedrukt briefpapier van het Rijksbureau Voedselvoorziening in Oorlogstijd. Enkele specifieke kenmerken: * **Formulering**: Het taalgebruik is uiterst formeel ("heb ik de eer U uit te noodi-gen") en hanteert de destijds gangbare ambtelijke spelling (zoals "stadhuize" en "ondergeteekende"). * **Adressering**: De geadresseerde, C.F. Sixma, zetelt aan de Jan van Galenstraat 14, het adres van de Centrale Markthallen in Amsterdam. * **Kenmerken**: De brief bevat diverse administratieve kenmerken, waaronder een dossiernummer voor de Contact-Commissaris (No. 63 C.C. 1942) en een paarse registratiestempel die waarschijnlijk door de ontvangende instantie is gezet. * **Ondertekening**: De handtekening is van Johannes Feitsma, de toenmalige Contact-Commissaris.

Zakelijke correspondentie (brief).

De brief is een formele ontvangstbevestiging. J. Nikerk, de directeur van de V.V.V. Amsterdam, bedankt C.F. Sixma, directeur van het Marktwezen, voor het toezenden van bijlagen en gegevens op 18 december 1942. Deze gegevens zijn vervolgens door de V.V.V. verwerkt in hun documentatie. De brief bevat diverse administratieve kenmerken: - **Registratiestempel:** Het paarse stempel onderaan ("Nº 1/86/3 M.1942") is waarschijnlijk een dossiernummer van de ontvangende instantie (het Marktwezen). - **Interne notitie:** De rode handgeschreven tekst rechtsonder is een archiefinstructie of korte samenvatting van de inhoud voor de dossiervorming. - **Drukkerkenmerk:** De code linksonder ("K 280 2000-11-5-42") geeft aan dat het briefpapier in mei 1942 is gedrukt in een oplage van 2000 stuks.

Brief/Aanvraag voor ontheffing avondklok (spertijd-vergunning).

Dit document is een formele aanvraag voor een ontheffing van de spertijd (avondklok) tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De datum, 25 februari 1942, is saillant: het is precies één jaar na het uitbreken van de Februaristaking. De "uitzonderingsperiode" waarnaar verwezen wordt, betreft waarschijnlijk extra strenge veiligheidsmaatregelen die door de bezetter waren ingesteld rond deze beladen datum om nieuwe onrust te voorkomen. De aanvraag is gericht aan de Commandant van de Ordepolitie, die zetelde in het hoofdbureau aan de Marnixstraat. Tijdens de bezetting was de Nederlandse politie ondergeschikt gemaakt aan het Duitse gezag (de SS en de Grüne Polizei). De lijst met personeelsleden bevat zowel de top van de Dienst van het Marktwezen (directeur Sixma) als essentieel technisch personeel. Het feit dat zij tussen 20:00 en 24:00 uur op straat moesten zijn, suggereert dat hun taken te maken hadden met de logistieke afhandeling of technische voorbereiding (zoals het opstoken van ketels door de bankwerker-stokers) van de markten, die cruciaal waren voor de voedselvoorziening in de stad.

Zakelijke correspondentie (brief).

Deze brief is een formeel schrijven van het plaatselijk kantoor van de V.B.N.A. (Vereeniging ter behartiging van den Nederlandschen Aardappelhandel) in Amsterdam. De inhoud is puur administratief: het toesturen van een kopie van een eerdere brief (nr. 967 van 16 oktober) aan het Gemeentebestuur, naar aanleiding van een telefonisch verzoek van de heer Sixma, de directeur van het Marktwezen. Opvallend is het briefhoofd waarbij het adres is aangepast van de Jan van Galenstraat naar de Centrale Markt H/78 (hoewel de ontvanger wel op de Jan van Galenstraat gevestigd bleef). De stempels en nummers bovenin duiden op een systematische archivering bij de ontvangende instantie (Marktwezen). De afkorting "dd. 16 dezer" staat voor *de dato* 16 van deze maand.

Zakelijke brief op officieel briefpapier.

In deze brief beklaagt de directie van het gerenommeerde Amsterdamse restaurant Dikker & Thijs zich bij de Directeur Marktwezen over de stokkende levering van garnalen. Tot voor kort kon het restaurant de garnalen rechtstreeks uit Zeeland (Yerseke) betrekken, maar door nieuwe regelgeving is men nu aangewezen op de centrale Vischmarkt aan de De Ruyterkade. De kern van de klacht is dat, hoewel het restaurant over de juiste papieren beschikt en dagelijks een medewerker stuurt, zij telkens met lege handen terugkeren. De afzender beroept zich op het feit dat de verdeling gebaseerd zou moeten zijn op historisch verbruik. Gezien de algehele schaarste aan producten tijdens de bezettingstijd, stelt het restaurant dat zij de handel in garnalen niet kunnen missen voor hun bedrijfsvoering. De brief is een dringende oproep tot opheldering en bemiddeling.

Nominatieve lijst van salarissen (administratief overzicht).

* **Staat van het document:** Het betreft een goed leesbare doorslag of origineel van een getypte lijst. Er zijn handgeschreven correcties en tekens (zoals de $L$-vormige haken) aangebracht ter verduidelijking van de boekhouding. * **Inhoudelijke details:** De lijst toont de jaarlijkse salarissen van een groep ambtenaren. Opvallend zijn de grote verschillen in beloning, variërend van enkele honderden guldens (waarschijnlijk deeltijd of tijdelijk) tot uitschieters zoals C.F. Sixma ($f$ 6.352,11). * **Administratieve tekens:** * De "$L$" markering verwijst naar pensioeninkoop voor tijdelijke diensttijd. * De "$L$ met streep" (bij H.M.A. de Wolff) geeft een specifieke fietsvergoeding aan. * **Uitzondering:** Onderaan wordt Dr. A.v.d. Laan apart vermeld omdat zijn gegevens niet op een standaard "stamkaart" stonden, met een specificatie van een uitkering over de eerste twee maanden van 1941.

Administratieve lijst (salarislijst).

* **Handschrift:** Een verzorgd en geoefend kantoorschrift (lopend cursiéf). De cijfers zijn consistent en duidelijk genoteerd voor boekhoudkundige doeleinden. * **Structuur:** Het document is strikt alfabetisch geordend op achternaam, verdeeld over twee kolommen. De 'r' achter sommige bedragen duidt waarschijnlijk op een controle-teken (revisie). * **Inhoudelijke details:** * De salarissen variëren sterk, van f 386,26 (A.H. Drukker) tot f 6352,11 (C.F. Sixma), wat duidt op een grote diversiteit in functieniveaus binnen de organisatie. * Er is sprake van specifieke inhoudingen (inkoop pensioen) en toeslagen (gebruik eigen rijwiel). De rijwieltoelage van 12 gulden per jaar is een kenmerkend tijdsbeeld. * De opmerking over "Dr. A. v/d Laan" suggereert dat deze persoon niet in het reguliere kaartsysteem (de stamkaarten) voorkwam, mogelijk vanwege een tijdelijke aanstelling of een afwijkende status.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

In deze brief verzoekt P. Vos om een herhaald ("nogmaals") persoonlijk gesprek met de heer Sixma. Vos is werkzaam als kramenzetter op de Dapperstraatmarkt in Amsterdam-Oost. Hij geeft aan dat hij "belemmerd" wordt in de uitoefening van zijn beroep. De toon is formeel en beleefd, conform de gangbare etiquette van die tijd. De ambtelijke aantekening in rood potlood ("m: Insp spoed") wijst erop dat het verzoek door de ontvangende instantie als urgent is aangemerkt en waarschijnlijk is doorgeleid naar een inspecteur. Het stempel uit 1942 suggereert dat het document deel uitmaakte van een lopend dossier of later is gearchiveerd in een verzamelmap van dat jaar.

Dienstmededeling/oproepkaart van de Gemeente Amsterdam.

Dit document is een officiële oproep aan een marktkoopman voor de "definitieve indeeling" van standplaatsen op de markt aan de **Gaaspstraat** in Amsterdam. De datum, 6 november 1941, is cruciaal. Het document toont de bureaucratische uitvoering van de segregatie van Joodse burgers tijdens de Duitse bezetting. Opvallend is de eis in de "N.B."-sectie om pasfoto's van beide echtgenoten mee te nemen, voorzien van persoonsgegevens. Dit wijst op een verscherpte registratie en controle van Joodse ondernemers. De handgeschreven correctie van de tijd (2 uur nm) en de adressering aan "den Heer van Thijn" laten zien dat dit een individueel verwerkt formulier is.

Administratieve bijlage bij een brief (overzicht periodieke salarisverhogingen).

* **Inhoud:** Het document is een formeel overzicht van geplande loonsverhogingen voor personeel van de Dienst van het Marktwezen. Het specificeert het huidige loon, de nieuwe salarisschaal en de pensioengrondslag. * **Hiërarchie:** Er is een groot verschil zichtbaar tussen de salarisschaal van een 'schrijver' (groep I, ca. 1300-1500 gulden per jaar) en de 'Directeur' (groep XVI, 7500 gulden per jaar). * **Fiscaliteit:** Onderaan het document wordt melding gemaakt van de "ongehuwdenkorting" van 3%. Dit was een destijds gebruikelijke fiscale maatregel waarbij vrijgezellen minder netto salaris ontvingen of meer belasting betaalden dan gehuwden. * **Terminologie:** De term "pensioens-grondslag" geeft aan dat de pensioenopbouw direct gekoppeld was aan het bruto jaarsalaris. Bij de directeur (Sixma) staat genoteerd dat hij met de verhoging zijn "maximum" salaris voor zijn functie heeft bereikt.

Officiële brief van de Gemeente Amsterdam.

Dit document is een ambtelijk schrijven uit juni 1942, een periode waarin de Duitse bezetting van Nederland in volle gang was. De kern van de brief is een verzoek om medewerking: een functionaris van de "Nederlandsche Landstand" moet toegang krijgen tot de Centrale Markt in Amsterdam. De brief is getypt op officieel briefpapier van de Gemeente Amsterdam (Model G.A. 5). De archiefnummers en stempels duiden op een zorgvuldige administratieve verwerking. De ontvanger, C.F. Sixma, was als directeur van het Marktwezen verantwoordelijk voor de Jan van Galenstraat, waar de groothandelsmarkt voor groenten en fruit was gevestigd. Opvallend is de gedetailleerde portefeuille van de ondertekenende wethouder, die niet alleen over Levensmiddelen ging, maar ook over was- en badinrichtingen. Dit was in die tijd een gebruikelijke bundeling van taken binnen de gemeentelijke overheid.

Zakelijke brief (typschrift op briefpapier).

* **Inhoud:** De brief betreft een verzoek om overleg over de verdeling van de inrichtingskosten voor een nieuw filiaal van de NMB op de Centrale Markt in Amsterdam. De bank heeft de rekeningen van diverse ambachtslieden (timmerman, schilder, elektricien) ontvangen en wil nu met de directeur van het Marktwezen afspraken maken over welk deel van deze kosten door de gemeente Amsterdam gedragen zal worden. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is zeer formeel en hoffelijk, kenmerkend voor de zakelijke correspondentie uit die tijd ("Weledelgestrenge Heer", "ten einde vast te stellen"). De spelling is de toen gebruikelijke spelling-De Vries en Te Winkel (bijv. "zooals", "aangeteekende"). * **Administratieve sporen:** De handgeschreven notities en de stempels duiden op de interne verwerking bij de gemeente Amsterdam. De datum "12/2" rechtsboven wijst waarschijnlijk op de datum van ontvangst of behandeling, één dag na verzending.

Financieel jaarverslag / Begrotingsoverzicht (Bijlage I).

Dit document is een cruciaal administratief overzicht van de Dienst van het Marktwezen. De cijfers laten een discrepantie zien tussen de ramingen en de werkelijke inkomsten. In bijna alle categorieën (behalve pensioenbijdragen) bleven de inkomsten achter bij de verwachting. De 'Automarkt' is hierbij de grootste uitschieter: er werd 1.650 gulden verwacht, maar slechts 311,10 gulden ontvangen. De tabel met vergunningen toont interessante verschuivingen: terwijl de handel in voedsel (vis, kaas) en brandstoffen toenam, was er een sterke daling in 'consumptie-ijs en geringe eetwaren'. Dit kan wijzen op een verschuiving van luxegoederen naar noodzakelijke levensbehoeften. De handgeschreven correcties en aanvullingen suggereren dat dit een werkdocument is dat werd gebruikt voor de definitieve afsluiting van het boekjaar. ---

Financieel jaaroverzicht en statistische tabel van een gemeentelijke marktdienst.

Het document is een gecombineerd administratief rapport. Het bovenste deel richt zich op de kwantitatieve statistiek van marktvergunningen, onderverdeeld naar productgroepen. Het onderste deel is een gedetailleerde financiële balans. Er is een significant verschil zichtbaar tussen de 'geraamde' inkomsten en de 'ontvangen' bedragen, wat wijst op een economisch minder gunstig jaar of een overschatting van de marktactiviteit (met name bij de 'Automarkt'). De vele handgeschreven cijfers en doorstreepten bedragen suggereren dat dit een werkdocument is geweest voor een accountant of de hoofdadministrateur ter voorbereiding op het definitieve jaarverslag.

Dienstbrief / Officiële correspondentie.

* **Vorm:** Een officiële brief op voorgedrukt briefpapier van het Nederlandsche Arbeidsfront. De tekst is getypt, met handgeschreven toevoegingen (stempels, paraaf en handtekening). * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige spelling (bijv. "mededeeling", "eventueele"). De aanhef "Kameraad" en de afsluiting "met kameraadschappelijken groet" zijn typerend voor de nationaalsocialistische terminologie van die tijd. * **Inhoud:** De brief bevestigt een geplande bijeenkomst op 24 augustus 1942 voor het personeel van de Amsterdamse Gemeente Marktwezen. De bijeenkomst vindt plaats in de bovenzaal van Café Marcanti aan de Jan van Galenstraat. Er worden instructies gegeven over de organisatie (zaalhuur, aanwezigheid) en de protocollaire opening/sluiting van de vergadering, mocht de heer Sixma afwezig zijn. * **Fysieke kenmerken:** Het document vertoont archiefkenmerken zoals dossiernummers en stempels die wijzen op administratieve verwerking. De rode pijl onderaan is een opvallend visueel element om het referentienummer te benadrukken.

Zakelijke brief / administratieve correspondentie.

* **Inhoud:** De brief is een formeel verzoek van de secretaris van de Ondervakgroep Veilingen van Visch aan de heer C.F. Sixma om zijn onkostendeclaraties in te dienen. Het betreft reiskosten en verblijfskosten voor twee specifieke vergaderingen die plaatsvonden in oktober 1942 in Den Haag en Amsterdam. De aanleiding is de naderende jaarafsluiting van de boekhouding. * **Vorm en Stijl:** De taal is formeel en beleefd ("moge ik U verzoeken", "te doen toekomen", "Hoogachtend"). De lay-out volgt de conventies van een zakelijke brief uit die periode, met de afzendergegevens linksboven en de datum rechts. * **Administratieve sporen:** Het stempel bovenin geeft een dossiernummer aan en de datum "29/12", wat waarschijnlijk de datum van ontvangst of archivering bij de geadresseerde (of de centrale administratie) is. De rode aantekening "Geboekt" onderaan geeft aan dat de brief administratief is verwerkt.

Getypt afschrift van een ambtelijke correspondentie.

* **Inhoud:** Het document betreft een officiële toestemming van de Wethouder voor het Onderwijs aan de Wethouder voor Publieke Werken voor het in gebruik nemen van een specifiek terrein of gebouwdeel (het "zwart gearceerde gedeelte" op een bijbehorende tekening). * **Voorwaarden:** De toestemming is gebonden aan voorwaarden gesteld door de Gemeentelijk Inspecteur van het Onderwijs in een reglement van 3 mei 1942. * **Interne samenwerking:** Het document toont de bureaucratische afstemming tussen verschillende gemeentelijke diensten (Onderwijs, Publieke Werken en Marktwezen). De Directeur van het Marktwezen geeft onderaan expliciet aan ook "geen bezwaar" te hebben, wat suggereert dat het betreffende object onder zijn beheer viel of aan een marktlocatie grensde. * **Vorm:** Het betreft een afschrift (kopie), herkenbaar aan de aanduiding "w.g." (was getekend) voor de namen van de functionarissen, wat aangeeft dat de originele handtekeningen op het brondocument staan.

Zakelijke correspondentie (brief).

* **Taal en spelling:** De brief is geschreven in het Nederlands met de toen gangbare spelling ("deelen", "mede", "onderteekend", "crediet"). * **Inhoud:** De bank informeert de heer Sixma dat twee specifieke tuindersbedrijven (Noorman uit Badhoevedorp en Van Veen uit Amsterdam) akkoord zijn gegaan met een kredietvoorstel en de documenten hebben getekend. * **Administratieve sporen:** De grote blauwe stempel "M. 1942" en de handgeschreven nummers wijzen op een systematische archivering bij de ontvangende instantie. De rode aantekening in de marge is een verwerkingsnotitie van de ontvanger, gedateerd op 10 juni 1942.

Zakelijke correspondentie (brief)

Deze brief van de Nederlandsche Middenstandsbank (NMB) aan de heer C.F. Sixma dient als een administratieve bevestiging. De bank informeert Sixma dat twee specifieke personen, Mevrouw de Weduwe M. Sol-Koning en de heer C. G. Mulder, gebruik hebben gemaakt van een eerder (op 15 april 1942) aangeboden kredietfaciliteit. De bank bevestigt tevens dat de benodigde documenten ("credietstukken") door deze personen zijn ondertekend. De brief is formeel van toon ("Weledelgeboren Heer") en zakelijk efficiënt. De handgeschreven namen en parafen rechtsboven wijzen op interne verwerking bij de ontvangende partij (mogelijk de administratie van de Centrale Markthallen waar Sixma werkzaam was). De grote paarse stempel onderaan met het jaar 1942 en een handgeschreven datum (20/5) suggereert dat dit document onderdeel was van een groter archiefsysteem, waarschijnlijk voor registratie of facturatie.

Getypte instructie/bekendmaking.

Dit document is een officieel reglement betreffende de distributie en verkoop van mosselen in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De tekst weerspiegelt de strikte regulering van de voedselvoorziening in oorlogstijd. * **Toegankelijkheid:** De handel wordt beperkt tot gevestigde handelaren (historische rechten), waarbij 'specialisten' een voorkeursbehandeling krijgen. Dit was een methode om de distributie overzichtelijk en controleerbaar te houden. * **Locatiegebondenheid:** Er is een strikt verbod op venten (huis-aan-huis verkoop) zonder expliciete toestemming. Verkoop mag enkel in winkels of op vaste marktplaatsen plaatsvinden om toezicht door keurmeesters te vergemakkelijken. * **Verwerking:** Zelfs het conserveren (zuren) of koken van mosselen is aan vergunningen gebonden, die gecoördineerd worden met het Centraal Verkoopkantoor in Bergen op Zoom (het historische centrum van de mosselhandel). * **Sancties:** De strafmaat bij overtreding (zoals prijsopdrijving of zwarte handel) is zwaar: het volledig uitsluiten van de handelaar van toekomstige toewijzingen van mosselen en andere vis.

Getypte notulen/besprekingsverslag.

* **Kernproblematiek:** Door de oorlogssituatie (1942) is er een nijpend tekort aan benzine ("benzineschaarschte"). Om de voedselvoorziening van Amsterdam (aanvoer naar de Centrale Markt in mei) veilig te stellen, moeten vrachtwagens van tuinders worden omgebouwd naar persgas (gecomprimeerd gas). * **Financieel conflict:** De tuinders kunnen de ombouw niet zelf betalen. Banken vragen een te hoge rente (7%) en eisen de auto's als onderpand. Er ontstaat een discussie over wie de financiële last moet dragen: * **Roëll** stelt dat de Gemeente Amsterdam moet betalen vanuit het "consumentenbelang". * **Van Meurs** stelt dat het een "landsbelang" is en dat de Rijksoverheid verantwoordelijk is, aangezien de oorlogsomstandigheden de oorzaak zijn. * **Technische beperking:** De gasinstallaties hebben een korte levensduur van slechts twee jaar, waardoor de investering zeer snel moet worden terugverdiend via vrachttarieven.

Document

* **Kern van het document:** Het verslag beschrijft de poging om de financiële afwikkeling tussen de groothandel (grossiers) en de detailhandel (winkeliers) te centraliseren via een bank- en commissiesysteem. Het doel is de handel te saneren en kredietrisico's te verkleinen. * **Veranderingen t.o.v. 1939:** De heer Dijkstra voert aan dat eerdere weerstand is weggevallen doordat de handel in zuidvruchten is gestopt (door de oorlogsomstandigheden en blokkades) en de informele 'leurderij' is afgenomen. * **Systeem:** Er wordt gekozen voor het "Haarlemse model". Dit houdt in: wekelijkse afsluiting op vrijdag, aangifte op zaterdag en verplichte betaling door de winkelier uiterlijk de woensdag daarop. * **Problematiek:** De grootste zorg is de handhaving (sancties). Als niet iedereen meedoet, kunnen niet-georganiseerde grossiers concurrentievoordeel behalen door lange kredieten te blijven verstrekken aan winkeliers. * **Organisatiegraad:** De directeur hint op de komende "organisatieplicht", wat een direct gevolg is van de gelijkschakeling en de invoering van de bedrijfsorganisaties onder het Duitse bezettingsbewind. ---

Zakelijke brief (geleidende brief).

Deze korte brief dient als begeleidend schrijven voor een kopie van een andere brief die naar het Gemeentebestuur van Amsterdam is gestuurd. Het onderwerp is de noodzaak voor opslagruimte voor aardappelen. Opmerkelijk is dat er op het briefpapier correcties zijn aangebracht in het adres en het telefoonnummer, wat duidt op een verhuizing of wijziging in de organisatie van het lokale verkoopkantoor naar de Centrale Markt. Onderaan de brief staat een handgeschreven notitie: *"Copie is er niet bij"*. Dit wijst erop dat de genoemde bijlage (de brief aan het gemeentebestuur) waarschijnlijk ontbrak op het moment dat de archivaris of de ontvanger het document verwerkte.

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en handtekening.

* **Kern van de klacht:** De afzender, Van der Zweep, beklaagt zich over de behandeling van zijn vrouw door groenteman P. Heemskerk. Hoewel er officieel voldoende aanvoer is, krijgt zij volgens hem steevast 'nee' te horen of is er geen keuze meer zodra zij aan de beurt is. * **Politieke lading:** De brief maakt expliciet melding van het feit dat de vrouw lid is van de N.S.B. (Nationaal-Socialistische Beweging). De afzender suggereert dat de groenteman en andere klanten haar opzettelijk discrimineren of negeren vanwege haar politieke overtuiging. * **Dreigement:** De schrijver voert de druk op door te dreigen de zaak te escaleren naar het "Duitsche Bestuur" (de bezetter) en "de Beweging" (de NSB) als de lokale autoriteit (Sixma) niet ingrijpt. * **Antisemitische verdachtmaking:** In een poging de groenteman extra zwart te maken, insinueert de afzender dat Heemskerk zich niet aan de voorschriften houdt wat betreft leveringen aan Joodse burgers. Dit was in juli 1942 een zeer gevaarlijke beschuldiging. * **Administratieve afhandeling:** De handgeschreven notitie "Hr. Heemskerk bij mij komen" wijst erop dat de klacht serieus werd genomen en dat de groenteman werd ontboden voor tekst en uitleg.

Getypte lijst met telefoonnummers en adressen van de afdeling Marktwezen van de Gemeente Amsterdam.

* **Structuur:** Het document is ingedeeld op functionaliteit. Bovenaan staan de algemene nummers van de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat (geopend in 1934), gevolgd door specifieke marktkantoren (Waterlooplein, Noordermarkt, etc.). Het onderste deel bevat een lijst met functionarissen. * **Terminologie:** "3 lijn" bij het hoofdnummer 85151 duidt op een centrale met drie inkomende lijnen. "Ventvergunningen" en "standplaatsver." (standplaatsvergoedingen/verhuur) verwijzen naar de administratieve taken van het marktwezen. * **Opmerkelijke details:** De lijst bevat de privéadressen ("woonhuis") van de belangrijkste ambtenaren, wat typerend was voor de bereikbaarheid van sleutelfiguren in die tijd. De vermelding van "Na 17 u." voor de portier en het koelhuis toont de 24-uurs dynamiek van de Centrale Markt.

Getypte brief met handgeschreven aantekeningen.

Het document is een officiële aanvraag voor een vrijstelling van de avondklok tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De aanvrager is de heer C.F. Sixma, die op dat moment de directeur was van het Amsterdamse Marktwezen. De brief is opvallend zakelijk en bureaucratisch van toon. Sixma vermeldt dat hij eerder een vergunning had, maar dat deze is ingetrokken. Hij beargumenteert de noodzaak voor een nieuwe vergunning op basis van zijn functie: voor de voedselvoorziening en de logistiek van de Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was aanwezigheid in de vroege ochtenduren essentieel. De gevraagde tijden (20:00 tot 04:00 uur) beslaan de volledige toenmalige 'spertijd'.

Document

Dit document is een intern rapport van de "Ondervakgroep Koel- en Vrieshuizen" uit februari 1943. De kern van de tekst draait om administratieve discipline en belangenverhartiging binnen de corporatieve sectororganisaties van die tijd. De secretaris hamert op het belang van communicatie via het centrale secretariaat in plaats van individuele contacten tussen leden en de overkoepelende Bedrijfschappen. Dit wijst op een poging om een eensgezind front te vormen binnen de sector. Daarnaast bevat het document een formele rectificatie van notulen: een vertegenwoordiger uit Amsterdam (de heer Sixma) verduidelijkt zijn standpunt over welk orgaan het beste toezicht kan houden op koelhuizen, waarbij hij nuanceert dat hij het Bedrijfschap voor Vee en Vleesch niet direct heeft beschuldigd van verwaarlozing van de groente- en fruitsector, maar wel een voorkeur uitsprak voor het "Bureau Voedselvoorziening in Oorlogstijd". Tot slot bevat het document een praktische update van de ledenlijst voor slachthuizen en veilingkoelhuizen.

Brief / Formele correspondentie

* **Inhoud:** De brief dient als formele bevestiging van de ontvangst van een afmelding voor een vergadering van de "Raad van Bijstand". Tegelijkertijd wordt de officiële oproeping voor diezelfde vergadering alsnog meegestuurd als bijlage. * **Organisatie:** De "Ondervakgroep Veilingen van Visch" was een administratieve eenheid binnen de gereguleerde economie van die tijd. * **Toon:** De taal is uiterst formeel en zakelijk ("Voor de goede orde", "nam ik goede nota"), typerend voor bestuurlijke correspondentie uit de eerste helft van de 20e eeuw.

Zakelijke brief / Begeleidend schrijven.

* **Administratieve context:** De brief dient als geleidebrief voor twee bijlagen: de resultaten van een enquête over visafslagen en een adressenlijst van aangesloten afslagen. Deze documenten waren de dag ervoor al uitgereikt aan de 'Raad van Bijstand'. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is formeel en hoffelijk ("heb ik de eer U aan te bieden"), wat typerend is voor de zakelijke correspondentie uit die tijd. De spelling is de vooroorlogse spelling-De Vries en Te Winkel (bijv. "visch", "zooals"). * **Functionarissen:** De brief is ondertekend door de secretaris van de Ondervakgroep. De geadresseerde, C.F. Sixma, was vermoedelijk een betrokkene bij de visserijsector of een ambtenaar binnen het distributie- of economische apparaat in Amsterdam.

Getypte brief op officieel briefpapier.

Deze brief dient als officiële kennisgeving van de herstructurering van de visserijsector binnen het kader van de nieuwe ordening van het Nederlandse bedrijfsleven tijdens de bezettingsjaren. De kernpunten zijn: 1. **Bureaucratische herstructurering:** De brief legt de hiërarchische opbouw uit van de 'Hoofdgroep Handel' naar de specifieke 'Ondervakgroep Veilingen van visch'. 2. **Bestuursamenstelling:** Er wordt een lijst gegeven van de bestuursleden en de Raad van Bijstand, met vertegenwoordigers uit belangrijke visserijcentra zoals IJmuiden, Vlaardingen, Volendam en Scheveningen. 3. **Verplicht lidmaatschap:** De brief benadrukt dat alle veilingen (inclusief gemeentelijke/publieke afslagen) automatisch lid zijn, maar zich nog wel apart moeten registreren bij een centraal bureau in Den Haag. 4. **Dienstverlening en Bemiddeling:** De organisatie profileert zich als belangenbehartiger, met een specifieke verwijzing naar hulp bij problemen rondom de *Arbeitseinsatz* (het vorderen van personeel voor Duitsland).

Getypte brief (officiële uitnodiging) op briefpapier van de 'Ondervakgroep Veilingen van Visch'.

* **Taal en spelling:** De brief is opgesteld in formeel, ambtelijk Nederlands met de destijds gangbare spelling ('Visch', 'noodig', 'begrooting'). * **Inhoud:** Het betreft een uitnodiging voor een vergadering van de 'Raad van Bijstand'. De agenda bevat twee belangrijke punten: de begroting voor het lopende jaar (1942) en een enquête die in samenwerking met de 'Nederlandsche Visscherijcentrale' is opgesteld. * **Vormgeving:** Het document maakt gebruik van een combinatie van voorgedrukte of gestempelde elementen (zoals het grote paarse dossiernummer) en getypte tekst. De handgeschreven aantekeningen bovenin zijn vermoedelijk archief- of verwerkingsnotities van de ontvanger of een secretarie-afdeling.

Getypte brief (doorslag of origineel op dun papier).

Deze korte, zakelijke brief dient als formele bevestiging van een benoeming. De heer C.F. Sixma reageert op een schrijven van twee dagen eerder en accepteert hierbij officieel zijn aanstelling als lid van de Raad van Bijstand voor de 'ondervakgroep Veilingen'. De toon is uiterst beleefd en volgt de toenmalige conventies voor zakelijke correspondentie ("Weledelgeboren Heer", "gaarne aanvaard").

Notulen (vergaderverslag).

* **Taalgebruik:** Formeel ambtelijk Nederlands met archaïsche spelling (zoals "heeren", "den", "afwisselenden"). * **Kerninhoud:** De notulen behandelen hoofdzakelijk de aanpassing van werktijden voor het winterseizoen 1940/1941. Opvallend is dat de tijden gedurende de wintermaanden opschuiven naar een latere aanvang (tot 10:00 uur in december/januari), waarschijnlijk om gebruik te maken van het daglicht. * **Arbeidsvoorwaarden:** In de rondvraag worden specifieke personeelszaken besproken, zoals een onregelmatigheidstoeslag (5%) voor een specifieke functionaris en de wens voor collectieve promotie naar een hogere salarisgroep voor controleurs op de Centrale Markt.

Officiële brief op briefpapier.

De brief is een formele kennisgeving van een benoeming. De heer C.F. Sixma wordt door de voorzitter van de Vakgroep Groothandel in Visch, D.F.E. Meerburg, gefeliciteerd met zijn aanstelling als lid van de Raad van Bijstand voor de 'ondervakgroep Veilingen'. De benoeming is formeel bekrachtigd door Mr. H.L. Woltersom, de voorzitter van de overkoepelende Organisatie-Commissie voor het Bedrijfsleven. De ontvanger wordt verzocht om binnen twaalf dagen (vóór 21 september) schriftelijk te bevestigen of hij de functie aanvaardt. De toon is zakelijk en volgt de toenmalige etiquette voor correspondentie tussen semi-overheidsinstanties en professionals.

Officiële correspondentie / Brief.

* **Inhoud:** In deze brief bevestigt Christiaan Frederik Sixma zijn aanvaarding van een benoeming als lid van de Raad van Bijstand voor de 'ondervakgroep Veilingen van Visch'. Hij reageert hiermee op een schrijven van 11 augustus 1942 van de directeur van het Staatsvisschershavenbedrijf in IJmuiden. Onderaan de brief verstrekt hij zijn persoonlijke gegevens (geboortedatum, geboorteplaats en adres). * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is formeel en administratief, kenmerkend voor de tijd ("heb ik de eer U te berichten", "gaarne te aanvaarden"). De spelling is verouderd (bijv. "Visch", "gewenschte"). * **Organisatie:** De brief noemt de "ondervakgroep Veilingen van Visch". Dit duidt op de corporatistische inrichting van de economie tijdens de bezettingsjaren, waarbij verschillende sectoren werden onderverdeeld in (onder)vakgroepen.

Zakelijke brief op officieel briefpapier.

In deze brief verzoekt de directeur van het Staatsvisschershavenbedrijf te IJmuiden aan C.F. Sixma (Directeur Marktwezen Amsterdam) om zitting te nemen in de 'Raad van Bijstand' van de nieuw opgerichte 'ondervakgroep Veilingen van Visch'. De schrijver is door de Commissie Woltersom benoemd tot voorzitter van deze ondervakgroep en zoekt nu deskundige leden voor zijn adviesraad. Hij benadert specifiek directeuren van belangrijke visafslagen (Amsterdam, Scheveningen, Volendam) om een brede vertegenwoordiging te waarborgen. Het doel is de organisatie van de visveilingen te structureren volgens de nieuwe richtlijnen van de bezetter.

Document

Het document is een administratief overzicht van de bestuursstructuur van verschillende organisaties in de visserijsector. * **Structuur:** De tekst is hiërarchisch opgebouwd per vakgroep of ondervakgroep, telkens onderverdeeld in een "Dagelijksch Bestuur" en een "Raad van Bijstand". * **Inhoud:** Het bevat namen van personen, hun functie, adresgegevens en standplaatsen. Veelgenoemde plaatsen zijn belangrijke visserijcentra zoals IJmuiden, Vlaardingen en Scheveningen. * **Annotaties:** De rode vinkjes en de handgeschreven toevoeging van de letter "P." bij J. de Mos duiden erop dat dit een werkdocument was, mogelijk gebruikt voor een controle of bijwerking van de ledenlijst. * **Taalgebruik:** De spelling (bijv. "visch", "dagelijksch", "visschershavenbedrijf") is kenmerkend voor de eerste helft van de 20e eeuw, vóór de spellingshervorming van 1947.

Zakelijke brief (doorslag/kopie).

In deze brief protesteert C.F. Sixma tegen de weergave van zijn uitspraken in de notulen van een vergadering van 13 november 1942. Het geschil draait om de uitvoering van het "koelhuizenbesluit". De kern van Sixma's correctie is tweeledig: 1. Hij stelt dat hij slechts heeft geopperd dat het **Bureau Voedselvoorziening in Oorlogstijd (BVO)** wellicht een geschiktere instantie zou zijn voor de uitvoering van het besluit dan het **Bedrijfsschap voor Vee en Vleesch**. Zijn argumentatie was dat het laatstgenoemde schap te eenzijdig gericht is op vleesopslag. 2. Hij ontkent expliciet dat hij het Bedrijfsschap voor Vee en Vleesch heeft "beschuldigd" van het negeren van de belangen van de sector Groente en Fruit. Sixma verzoekt de secretaris om deze onjuiste weergave in de officiële stukken te "redresseeren" (recht te zetten). De toon is formeel en correct, maar de inhoud duidt op een gevoelige bestuurlijke kwestie waarbij woorden in de mond zijn gelegd die de verhoudingen tussen verschillende bedrijfsschappen onder druk zouden kunnen zetten.

Zakelijke brief (bevestiging van ontvangst).

* **Inhoud:** De brief is een formele ontvangstbevestiging van een schrijven van de heer Sixma. De Ondervakgroep laat weten dat de inbreng van Sixma besproken zal worden tijdens de komende ledenvergadering, specifiek bij de behandeling van de notulen van de vorige vergadering (13 november 1942). Tevens wordt toegezegd dat de inhoud wordt verwerkt in een volgend rapport. * **Vorm:** De correspondentie is zeer formeel en bureaucratisch van aard, wat gebruikelijk was voor semi-overheidsinstellingen of brancheorganisaties in die tijd. De aanwezigheid van diverse registratienummers en stempels duidt op een strakke administratieve verwerking. * **Handtekening:** De brief is ondertekend door Mr. J.L. van der Jagt namens het secretariaat.

Zakelijke correspondentie (brief).

* **Kernboodschap:** De directie van Marcanti verzoekt de directeur van het Marktwezen om te interveniëren bij het Centraal Distributiekantoor (C.D.K.) voor een verhoging van hun wekelijkse melkrantsoen van 50 naar 150 liter. * **Argumentatie:** De schrijver voert aan dat dit slechts een fractie (10%) is van hun normale verbruik. De noodzaak is hoog omdat suiker voor koffie verboden is (surrogaatkoffie was de norm) en men melk nodig heeft om de verkoop rendabel te houden. Daarnaast hoopt men in de zomer ijs te verkopen om aan de financiële verplichtingen (zoals pacht of huur) aan de Gemeente Amsterdam te kunnen voldoen. * **Ambtelijke verwerking:** De handgeschreven kanttekeningen tonen het verificatieproces van de ambtenaren. Er is genoteerd dat de huidige toewijzing 50 liter is. De krabbels linksonder betreffende "ijspoeder" en "suiker" suggereren dat er ook gekeken werd naar de grondstoffen voor de ijsproductie, waarbij de dramatische daling van suikervoorraden (van 700 kg naar "niets") pijnlijk zichtbaar wordt. * **Toon:** De brief is uiterst formeel en beleefd ("Weledelgestrengen Heer"), wat gebruikelijk was voor die tijd, maar de ondertoon is er een van economische overleving.

Afschrift van officiële correspondentie (dienstnota).

Het document is een administratieve vastlegging (afschrift) van een besluitvormingsproces rondom de handel in vis in Amsterdam tijdens de oorlogsjaren. De kern van de correspondentie betreft een nieuwe regeling voor de **middagverkoop van vis**. 1. **Akkoord Politie:** De waarnemend Politiepresident (vertegenwoordigd door kapitein Van der Meer) stemt in met het voorstel voor de middagverkoop. Hij vraagt wel om tijdig geïnformeerd te worden over de feitelijke invoering, zodat de politie de orde kan handhaven. 2. **Doorsturing:** De Wethouder voor Levensmiddelen stuurt het document door naar de Directeur van het Marktwezen voor verdere afhandeling. 3. **Bevestiging:** Op 9 februari 1944 bevestigt de Directeur van het Marktwezen (C.F. Sixma) de ontvangst en meldt dat de politie reeds is ingelicht over de invoering van de **"middagloting"**. Dit duidt erop dat de vis niet vrij verkocht werd, maar via een lotingssysteem werd verdeeld om chaos of zwarte handel te voorkomen.

Concept-notulen van een bespreking.

Het document is een werkverslag van een kritiek overleg over de voedselvoorziening in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting (1943). Centraal staat de distributie van garnalen. Er is een probleem met een zekere "Rooseman" die zijn verplichtingen (percentages) verwaarloost. De gemeente wil dat deze voorraden direct naar de Amsterdamse bevolking gaan. De kern van de discussie draait om het vinden van een betrouwbare groothandelaar (grossier). Terwijl de N.V.C. wijst op logistieke problemen (Puul Mooyer zit al vol), oppert de gemeente de "Combinatie Lammers" vanwege hun goede reputatie bij de mosselaanvoer. De handgeschreven correcties en de grote doorgehaalde passage wijzen op een politiek gevoelige discussie: Van Meurs waarschuwt dat de gemeente zich niet te veel moet mengen in de interne zakelijke verhoudingen van de N.V.C., tenzij de algemene distributie in gevaar komt. De opmerking over het "ontduiken van de boekhouding" suggereert dat men bang was dat vis via de zwarte markt buiten de stad bleef, in plaats van via de officiële kanalen (en bonkaarten) aan de burgers geleverd te worden.

Getypte mededeling (stencil/doorslag) met stempels en handgeschreven aantekeningen.

Dit document is een officiële verordening van de directeur van het Amsterdamse Marktwezen, gericht aan de grossiers op de Centrale Markt. De kern van de mededeling is tweeledig: 1. **Logistiek:** Er wordt strikt op aangedrongen dat groenten vóór 11:00 uur 's ochtends bij de "Joodsche Commissie" worden afgeleverd. De reden hiervoor is dat verse groenten (met name die van lagere/afwijkende kwaliteit) op dezelfde dag nog bij de consument moeten komen om bederf te voorkomen. 2. **Quota:** Vanaf de volgende dag (27 maart 1943) zijn grossiers verplicht om een vast percentage van hun aanbod af te staan aan de Joodsche Commissie: 5% van de algemene groenteaanvoer en 2,5% van de zuurkoolvoorraad. De toon is dwingend ("Ik dring er met klem op aan"), wat wijst op de druk vanuit de bezettingsautoriteiten om de voedseldistributie strikt te regelen.

Dienstmededeling (stencil/getypt document).

Dit document is een directieve van het Amsterdamse Marktwezen aan de groothandelaren (grossiers) op de Centrale Markt. De kern van de mededeling is tweeledig: 1. **Tijdsdruk:** Er wordt strikt bevolen dat leveringen aan de "Joodsche Commissie" vóór 11:00 uur 's ochtends moeten plaatsvinden. De reden die wordt opgegeven is de bederfelijkheid van de waar, met name de "afwijkende kwaliteit". In de context van die tijd betekende dit vaak dat producten van mindere kwaliteit (B-keuze of overschotten) voor de Joodse bevolking bestemd waren. 2. **Quota:** Er wordt een verplicht quotum ingesteld. Grossiers moeten 5% van hun totale aanvoer van groenten en 2,5% van hun zuurkool afstaan voor distributie via de Joodse kanalen. De toon is zakelijk maar dwingend ("met klem op aan", "moet worden afgeleverd"). De ondertekenaar, C.F. Sixma, was de directeur van het Marktwezen die gedurende de gehele bezettingsperiode in functie bleef en toezag op de uitvoering van de distributieregels.

Zakelijke brief.

* **Toon en Stijl:** De brief is formeel en beleefd, zoals gebruikelijk in de zakelijke correspondentie van die tijd ("Beleefd verzoek ik U", "Gaarne zie ik... tegemoet"). Desondanks is de toon ook kritisch en dwingend door de directe vragen aan het einde van de brief. * **Kernboodschap:** Van Rijsbergen protesteert tegen een nieuw verbod op de levering van vis aan de horeca. Hij vraagt om een uitzonderingspositie voor zijn bedrijf, Drukker & Co., op basis van hun jarenlange staat van dienst als groothandel én detailhandel. * **Logistieke Onzekerheid:** De schrijver wijst op een lacune in de nieuwe regelgeving: als de kleinhandel niet meer mag leveren, hoe komen de resterende horecagelegenheden dan aan hun producten? Dit wijst op de toenemende complexiteit en mogelijke willekeur van de distributieregels. * **Taalkenmerken:** Gebruik van de oude spelling ("visch", "teeken", "eenige") en typische afkortingen uit die tijd ("dd." voor *de dato*, "dezer" voor deze maand). Opvallend is de spelfout "Restaurantes" in de onderwerpregel.

Zakelijke correspondentie (brief).

* **Inhoud:** De brief betreft een administratieve overdracht van gegevens. De NS-handelsagent in Amsterdam stuurt statistieken ("opgaven") naar de hoofdaambtenaar van het Marktwezen betreffende het aantal wagonladingen dat in het derde kwartaal van 1943 (juli t/m september) van en naar de Centrale Markt in Amsterdam is vervoerd. * **Formele aspecten:** Het taalgebruik is uiterst formeel ("heb ik de eer U hierbij... te doen toekomen"). De brief verwijst naar eerdere correspondentie van 7 januari 1944, wat duidt op een doorlopende rapportagecyclus tussen de spoorwegen en de gemeentelijke marktinstantie. * **Annotaties:** De rode inkt ("7-2-44") is vermoedelijk een stempel of aantekening van ontvangst door de administratie van het Marktwezen. De handgeschreven potloodnotities zijn waarschijnlijk parafen voor akkoord of instructies voor archivering binnen de afdeling. * **Locatie:** Het adres Jan van Galenstraat 14 is de locatie van de Centrale Markthallen in Amsterdam-West, destijds het logistieke hart van de voedselvoorziening voor de stad. ---

Document

Dit document is een verslag van een ambtelijk overleg over de logistiek en distributie van garnalen in bezet Amsterdam. De kern van het probleem is dat bepaalde leveringsquota (percentages), die voorheen door een zekere "Roosman" werden beheerd maar blijkbaar zijn verwaarloosd, opnieuw moeten worden toegewezen aan de gemeente Amsterdam. Er is sprake van een logistiek knelpunt: er moet een geschikte groothandelaar (grossier) worden gevonden om de aanvoer fysiek te regelen. De firma Puul uit Volendam wordt genoemd, maar zij zijn al bezet met de aanvoer uit het noorden van het land. Als oplossing stelt Van Meurs de "Combinatie Lammers" voor. Hij voert aan dat zij hun betrouwbaarheid al hebben bewezen bij de aanvoer van mosselen en dat hun betrokkenheid garandeert dat de garnalen daadwerkelijk bij de Amsterdamse bevolking terechtkomen. De tekst bevat diverse handgeschreven correcties (zoals het invoegen van "dus" en het doorhalen van "er" en "in") die typisch zijn voor een conceptverslag dat nog moet worden uitgewerkt of goedgekeurd. ---

Officieel schrijven/dienstmededeling.

* **Kernboodschap:** Per direct is het verboden om brood- en banketproducten te verkopen op de Amsterdamse markten. * **Handhaving:** Het marktpersoneel krijgt de expliciete opdracht om hier streng op toe te zien. De sanctie op overtreding is zwaar: de koopman verliest onmiddellijk zijn vaste standplaats op de markt. * **Toon:** De tekst is kort, zakelijk en dwingend. Er is geen sprake van overleg; het betreft een eenzijdige order van de directie aan het uitvoerend personeel.

Administratieve staat (salarisoverzicht).

* **Structuur:** De lijst is opgesteld in twee kolommen per pagina-helft. Onderaan de eerste kolom staat het subtotaal ("Transporteeren"), dat bovenaan de tweede kolom weer als startbedrag ("Transport") verschijnt. * **Salarisverschillen:** De bedragen variëren sterk. Lage bedragen (zoals W.R. Melchers, f. 122,76) duiden mogelijk op deeltijdaanstellingen of ontslag/indiensttreding gedurende het jaar. De hoogste salarissen (zoals C.F. Sixma, f. 6.653,70) behoren vermoedelijk toe aan leidinggevende ambtenaren. * **Handgeschreven toevoegingen:** * Er zijn diverse haakjes en extra bedragen toegevoegd (o.a. bij Cobussen en Viëtor), wat wijst op een splitsing van looncomponenten of correcties na het typen. * De notatie "/4" (of een handgeschreven 'A') achter bedragen bij Lak, Lunteren, Plakké en Smit duidt waarschijnlijk op een specifieke administratieve code of een kwartaalaanduiding. * Achter de naam Gottmer is een kleine letter 'f' in inkt toegevoegd.

Administratieve salarislijst.

Dit document is een indringend voorbeeld van de Nederlandse bureaucratie onder Duitse bezetting. Terwijl het op het eerste gezicht een droge financiële lijst lijkt, onthullen de voetnoten de persoonlijke drama's en politieke keuzes van die tijd: * **Vervolging:** Voetnoot 4 toont de werking van de rassenwetten; een ambtenaar (R. Hooft) werd ontslagen vanwege een "gemengd huwelijk" (meestal een huwelijk tussen een niet-Jood en een Jood). * **Verzet/Repressie:** Voetnoot 7 vermeldt een ambtenaar (D.H.V. Schiermeier) wiens salaris stopte vanwege arrestatie door de *Sicherheitsdienst* (SD). * **Collaboratie:** Voetnoot 6 laat zien dat een werknemer (R. Poelstra) vrijwillig dienst nam bij de *Waffen S.S.*. * **Arbeidseinsatz:** Voetnoot 1 documenteert de gedwongen tewerkstelling in Duitsland. * **Bestuurlijke aanpassingen:** Voetnoten 8 en 9 verwijzen naar de "Gevolmachtigde voor Gross.bedrijven", wat duidt op de reorganisatie van de handel en distributie onder toezicht van de bezetter.

Getypte brief op officieel briefpapier met handgeschreven kanttekeningen.

De brief is een formeel verzoek van het Nederlandsche Arbeidsfront (NAF) aan de directeur van het Gemeentelijk Marktwezen in Amsterdam voor het organiseren van een propaganda-bijeenkomst voor het personeel. * **Toon en strategie:** De toon is formeel-beleefd, maar dwingend. De afzender voert de druk op door expliciet te vermelden dat de (pro-Duitse) burgemeester van Amsterdam zijn goedkeuring al heeft gegeven. Dit laat de ontvanger weinig ruimte om te weigeren zonder politieke consequenties. * **Doel:** Het organiseren van een bijeenkomst in het kader van de actie "Een jaar Nederlandsch Arbeidsfront". Dit was bedoeld om de legitimiteit van deze door de bezetter ingestelde organisatie te vergroten onder arbeiders. * **Locatie:** Café Marcanti (gelegen nabij de Jan van Galenstraat en de Centrale Markthallen) wordt genoemd als eerdere locatie, wat logistiek gezien voor het marktpersoneel een logische plek was. * **Handgeschreven notitie:** De aantekening "Vrijdag 30/4" duidt er waarschijnlijk op dat de bijeenkomst uiteindelijk is gepland voor vrijdag 30 april 1943, de laatste dag van de door Ebeling gewenste maand april. ---

Notities/Verslag van een vergadering.

* **Administratieve chaos:** Het document illustreert de bureaucratische uitdagingen tijdens de bezetting. De centrale overheid (Nederlandsche Visscherij Centrale) eiste distributie op basis van vooroorlogse cijfers (1939-1940), maar deze gegevens bleken voor Amsterdamse vishandelaren simpelweg niet te bestaan of niet te achterhalen. * **Willekeur en Inspectie:** Bij gebrek aan harde data moest de commissie "naar hun beste weten" oordelen over de grootte van een zaak. Dit leidde onvermijdelijk tot scheve gezichten en een stroom aan bezwaarschriften ("verzoeken om verhooging"). * **Sociaal-economisch onderscheid:** Er wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen "straathandelaren" enerzijds en "winkeliers en halhouders" anderzijds. De discussie draait om het uniformeren van toewijzingen binnen deze groepen om het proces te versimpelen en klachten te verminderen. * **Controle:** Er wordt expliciet gerefereerd aan het Visscherijbesluit 1941, wat wijst op de toenemende drang van de bezetter en de overheid om de voedseldistributie en de zwarte handel strikt te controleren.

Ambtelijke correspondentie / Personeelsoverzicht.

Dit document is een personeelsrapportage van de Amsterdamse Marktdienst aan de afdeling Algemene Zaken van de gemeente Amsterdam. Het geeft een kwantitatief overzicht van het personeelsbestand (ambtenaren en werklieden) verdeeld over verschillende locaties zoals de Centrale Markt, het Koelhuis en de Vismarkt. Opvallend is de expliciete melding van de nevenactiviteiten of detacheringen van personeelsleden in de context van de Duitse bezetting: * Eén ambtenaar die zich vrijwillig heeft aangemeld bij de **Waffen S.S.** * Drie ambtenaren gedetacheerd bij de **Hulppolitie** (vaak ingezet voor bewakingstaken of assistentie bij razzia's). * Twee ambtenaren werkzaam bij de **Gemeentelijk Gevolmachtigde voor Grossiersbedrijven**, een instantie die de voedseldistributie controleerde. Onderaan volgt een lijst met namen, privéadressen en telefoonnummers van het hogere personeel, waaronder directeur C.F. Sixma. De genoemde straatnamen (Stadionweg, Noorder Amstellaan – tegenwoordig Churchill-laan, Paramaribostraat) bevestigen dat het om Amsterdam gaat.

Notities/Concept-notulen van een vergadering.

Dit document is een getypt concept van de notulen van een vergadering over de visdistributie in oorlogstijd. De kern van de problematiek die hier wordt beschreven, is administratieve chaos: de centrale autoriteit (Nederlandsche Visscherij Centrale) eiste dat de vis werd verdeeld op basis van verkoopcijfers uit 1939 en 1940. In de praktijk bleken de meeste Amsterdamse winkeliers deze cijfers niet te kunnen aanleveren, wat een eerlijke verdeling ("verdeellijsten") bemoeilijkte. Opvallend is de vermelding van "enkele en dubbele toewijzingen", wat wijst op een systeem van prioritering of schaalvergroting voor bepaalde handelaren. Daarnaast wordt er gesproken over "betere contrôle", een eufemisme voor het aanpakken van de zwarte handel of het niet naleven van de distributievoorschriften. De handgeschreven notitie "20 X vermenigvuldig" duidt erop dat dit concept is goedgekeurd om in meervoud te worden verspreid onder de commissieleden.

Brief / Verzoekschrift

De brief is een formeel verzoek van twee Amsterdamse visverkopers, A.C. Sijmonsbergen (gevestigd aan de Albert Cuypstraat) en H. Termeulen (gevestigd aan de Haarlemmer Houttuinen). Zij verzoeken de Directeur van het Marktwezen om toestemming zodat zij elkaars "vistoewijzing" (het toegewezen rantsoen vis) in ontvangst mogen nemen bij de centrale verdeling. De reden die zij aanvoeren is dat zij als een combinatie ("Comb.") opereren op de Albert Cuypmarkt en dat het door logistieke redenen soms voorkomt dat een van beiden niet op tijd aanwezig kan zijn bij de middagverdeling. De ambtelijke notitie linksonder ("Acc. erkende Comb.") suggereert dat het verzoek is ingewilligd omdat de combinatie van deze twee ondernemers officieel erkend was.

Getypte ambtelijke mededeling/instructie.

Dit document beschrijft een nieuwe procedure om de chaos bij de visverkoop op de Amsterdamse markten te beheersen. De belangrijkste punten zijn: * **Verbod op vroegtijdig wachten:** Het is verboden om vóór 09:30 uur in de rij te gaan staan; de politie handhaaft dit. * **Loting-systeem:** Om te voorkomen dat mensen uren van tevoren dringen voor de beste plek, wordt de rij om 09:30 uur 'gefixeerd', in vakken verdeeld en wordt de volgorde van die vakken door loting bepaald. Dit introduceert een element van kans in plaats van 'wie het eerst komt, wie het eerst maalt'. * **Informatievoorziening:** De marktambtenaar moet proactief informeren of er genoeg voorraad is, zodat mensen achterin de rij niet onnodig blijven wachten. * **Handhaving van orde:** Er wordt expliciet verboden om tussen de ochtend- en middagverkoop in de rij te blijven staan.

Document

* **Kern van het geschil:** De heer A. Bijl protesteert tegen het feit dat hij momenteel slechts over één loods beschikt op de Centrale Markt, terwijl hij een contract heeft voor twee loodsen. * **Bedrijfsvoering:** Het betreft een geconsolideerd bedrijf van drie zaken, waarbij de handel in fruit een centrale rol speelt. De beperkte ruimte belemmert de dagelijkse werkzaamheden. * **Juridische toon:** De toon van de brief verschuift van een verzoek naar een formele eis. Bijl beroept zich expliciet op zijn contractuele rechten als huurder. * **Collaboratie/Hulp:** De zinsnede "Ik heb my destyds bereid getoond anderen te helpen" suggereert dat Bijl eerder (vrijwillig of onder lichte druk) een deel van zijn ruimte heeft afgestaan ten behoeve van derden of de algemene marktvoorziening, maar dat hij deze coulance nu intrekt vanwege eigen bedrijfsschade. * **Status document:** De brief is onvolledig; de tekst breekt af na de woorden "Aangezien er", wat duidt op een ontbrekend tweede blad.

Getypte notulen/conceptverslag.

Het document is een verslag van een overleg over de regulering van de visverkoop tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van het probleem is dat de visverkoop in grote steden (zoals Amsterdam) voor het overgrote deel (75%) via straathandelaren verloopt, waardoor de overheid weinig grip heeft op de distributie. De voorgestelde oplossing is 'klantenbinding'. Dit houdt in dat consumenten zich verplicht moeten registreren bij één specifieke handelaar (winkelier of straathandelaar). Dit systeem wordt gespiegeld aan een eerder voorstel voor de groentehandel uit 1942. Het doel van deze administratieve rompslomp (inschrijvingskaarten, duplo's, toewijzingskaarten) is om de schaarse voorraad vis eerlijk te verdelen: de hoeveelheid vis die een handelaar krijgt toegewezen, wordt direct gekoppeld aan het aantal officieel geregistreerde klanten.

Getypte brief op briefpapier.

* **Inhoud:** De brief is een formele klacht van een grossier (A. Bijl) over een incident met een klant (P.J. v.d. Mey). De kern van het conflict draait om statiegeld/fustregelingen. V.d. Mey weigerde de officiële procedure voor het inleveren van lege kisten bij de 'Fustcentrale' te volgen en eigende zich op eigenmachtige wijze geld toe uit de kassa (loket) van de grossier als 'vergoeding' voor de achtergelaten kisten. * **Toon:** De schrijver is verontwaardigd over de diefstal en de agressieve houding van de klant. Hij spreekt over "ongehoord optreden" en benadrukt zijn eigen kwetsbare positie als grossier die "verplicht is zulke menschen te leveren". * **Juridische/Administratieve aspecten:** De brief noemt specifieke regelingen omtrent 'fust' (verpakkingsmateriaal) en verwijst naar de 'A.F. Centr.' (waarschijnlijk de Amsterdamse Fustcentrale). De grossier escaleert de zaak direct naar de hoogste autoriteit van de markt, de Directeur van het Marktwezen.

Officiële brief / Uitnodiging voor een bespreking.

* **Toon en taalgebruik:** De brief is geschreven in de formele, ambtelijke stijl van die tijd ("Hierbij heb ik de eer U uit te noodigen", "ondergeteekende"). De spelling is deels verouderd (Visscherij, stadhuize). * **Administratieve controle:** De veelheid aan nummers (No. 57 C.C.'43, een groot paars stempel met volgnummer 110/2/1) getuigt van de strikte bureaucratische controle die het Rijksbureau hanteerde tijdens de oorlogsjaren. * **Functionarissen:** De ontvanger, C.F. Sixma, was als directeur van het Marktwezen (gevestigd aan de Jan van Galenstraat, de Centrale Markthallen) een sleutelfiguur in de logistiek en distributie van voedsel in Amsterdam. De Contact-Commissaris fungeerde als schakel tussen het centrale Rijksbureau en het lokale gemeentebestuur. * **Locatie:** De bespreking vindt plaats in het "stadhuize" (het toenmalige stadhuis aan de O.Z. Voorburgwal / Prinsenhof), wat de officiële status van het overleg benadrukt.

Officiële brief / Verzoekschrift.

* **Toon en taalgebruik:** De brief is geschreven in een uiterst formele en onderdanige stijl, passend bij de ambtelijke correspondentie van die tijd ("WelEdele Heer", "verzoek ik U beleefd"). Het gebruik van de 'y' in plaats van 'ij' (toewyzing, mogelyk) is kenmerkend voor de toenmalige spelling. * **Doel van het schrijven:** Een formeel verzoek aan het Bureau Marktwezen om extra voedseltoewijzing (vis) specifiek voor de ziekenafdeling van het tehuis. De schrijver erkent de heersende schaarste door te spreken over "beperkte mate". * **Administratieve sporen:** De brief bevat diverse administratieve kenmerken van de ontvangende partij (Bureau Marktwezen): een paars registratiestempel met jaartal 1944, diverse parafen van ambtenaren, en een instructie in rood potlood onderaan om het verzoek te toetsen aan de "regeling ziekenhuizen".

Personeelslijst / Aanvraag voor straatvergunningen.

Dit document is een kwantitatief overzicht van het personeel van de "Dienst Marktwezen", onderverdeeld in vijf secties: het Hoofdkantoor, de Centrale Markt, Dagmarkten, de Vischmarkt en het Koelhuis. **Opvallende details:** * **Hiërarchie:** Alleen de leidinggevende figuren (Directeur, Bureauchef, Bedrijfschef, Inspecteur, etc.) worden bij naam genoemd. Het lagere personeel (controleurs, werklieden) wordt enkel getalsmatig vermeld. * **Terminologie:** De term "wnd" bij H. Steenbeek staat voor 'waarnemend'. "Secr.p.v.v." staat vermoedelijk voor 'Secretaris plaatsvervanger van de' directeur. * **Verdeelingscommissie:** Bij de Vischmarkt wordt melding gemaakt van een "verdeelingscommissie". Dit is een directe verwijzing naar de distributie en rantsoenering van voedsel tijdens de bezetting. * **Omvang:** In totaal gaat het om 93 personeelsleden die essentieel worden geacht voor de voedselvoorziening en marktregulering. ---

Officiële kennisgeving/brief (doorslag of origineel op briefpapier zonder voorgedrukt hoofd).

Dit document is een formele bevestiging van de herbenoeming van de heer C.F. Sixma tot lid van de Raad van Bijstand van de Ondervakgroep Veilingen van Visch. De brief is gedateerd in februari 1944, midden in de Tweede Wereldoorlog. Opvallend is de administratieve structuur die uit het document blijkt. De "Ondervakgroep" valt onder de "Bedrijfsgroep Groothandel". Dit wijst op de nationaalsocialistische ordening van het bedrijfsleven tijdens de bezetting (de zogenaamde 'vaksgewijze organisatie' of 'Organisatie-Besluit 1941'), waarbij de economie in strakke groepen en ondergroepen werd verdeeld onder toezicht van de bezetter. De vele stempels bovenin suggereren dat dit document deel uitmaakte van een uitgebreid archiefsysteem, waarbij de "M" mogelijk staat voor 'Ministerie' (bijv. van Landbouw en Visserij) of een specifieke afdeling binnen de bedrijfsorganisatie. Onderaan de brief heeft de ontvanger (Sixma) waarschijnlijk in potlood een concept opgesteld voor zijn bedankbrief, waarin hij de ontvangst van de kennisgeving bevestigt.

Brief / Voorraadopgave

* **Inhoud:** De brief geeft een gedetailleerd overzicht van de aardappelvoorraad in Amsterdamse pakhuizen en lichterschepen op eerste kerstdag 1943. De totale voorraad bedroeg 16.682 ton. * **Locaties:** De genoemde locaties zijn bekende Amsterdamse haven- en opslaggebieden, zoals Wittenburg, de Houtmankade en de Realengracht. "Maandag" en "Woensdag" verwijzen vermoedelijk naar specifieke pakhuizen met die namen. * **Annotaties:** De handgeschreven notities tonen de administratieve verwerking door de gemeente (Directeur Marktwezen). Er is een omrekening gemaakt van gewicht (tonnen) naar volume (hectoliters), waarbij 1 ton aardappelen ongeveer gelijkgesteld wordt aan 14,3 hl. De opmerking "stuk is niet ingeschreven" wijst op een interne procedurele opmerking bij ontvangst.

Dienstomslag / Voorzijde van een officiële envelop of verzendformulier.

Dit document is een officieel poststuk, aangeduid met de term **'DIENST**', wat betekent dat het overheidscorrespondentie betreft die doorgaans portvrij mocht worden verzonden. De visuele hiërarchie is typisch voor administratieve documenten uit het midden van de 20e eeuw: de instantie staat linksboven en linksonder, terwijl de adresgegevens centraal zijn getypt op voorgedrukte stippellijnen. De geadresseerde is een zekere heer C.F. Sixma in Amsterdam-West. De spreiding van de letters in de plaatsnaam ("A m s t e r d a m") was een gangbare administratieve stijl om de leesbaarheid voor postsorteerders te vergroten. Het ontbreken van een nummer bij "No." suggereert dat dit mogelijk een algemene kennisgeving of een verzamelomslag was waarbij het specifieke referentienummer niet cruciaal was voor de buitenzijde, of simpelweg niet is ingevuld.

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en ondertekening.

* **Kern van het geschil:** De briefschrijver, visdetailhandelaar W. van As, beklaagt zich over een gemiste vislevering op zaterdag 29 juli 1944. Vanwege de geringe aanvoer en de alphabetische volgorde (men was bij letter K, Van As viel onder A) dachten de handelaren dat er die dag niets meer voor hen zou zijn en vertrokken zij rond 17:00 uur. Later die dag kwam er echter onverwacht toch een wagon binnen, waardoor de verdeling alsnog tot de letter A kwam. * **De gedupeerden:** Van As voegt een lijst van 20 namen toe (waaronder hijzelf en diverse leden van de familie Zwaan) die door hun vroege vertrek hun toewijzing misliepen. * **Ambtelijke reactie:** De handgeschreven notitie onderaan de brief suggereert een afwijzing van het verzoek. De ambtenaar stelt dat de kooplui op de Centrale Markt (C.M.) "vrijwillig zijn gegaan" en dat de gevolgen daarvan voor hun eigen rekening ("consequentie") komen.

Politierapport / Proces-verbaal van inbeslagname.

* **Inhoud:** Het rapport beschrijft de inbeslagname van 28 pond (circa 14 kilo) verse schol op de Tweede Boomdwarsstraat te Amsterdam. De vis werd verkocht door winkelier Hendrik Daanse buiten de officiële marktkanalen om. Op bevel van de directeur van het Marktwezen werd de vis direct op straat aan het publiek verkocht tegen de vastgestelde prijs van 1,25 gulden per kilo, wat een totaalbedrag van 17,50 gulden opleverde. * **Taalgebruik:** Formeel-ambtelijk Nederlands ("op last van den Wel Edelen Heer", "alhier", "zoodoende"). Er zijn enkele typefouten zichtbaar die met de typemachine zijn gecorrigeerd (overslagen en doorhalingen). * **Financiële details:** De berekening klopt met de toenmalige standaard: 28 pond (waarbij 1 pond = 500 gram) is 14 kilo. 14 x 1,25 = 17,50 gulden. * **Handtekeningen en kanttekeningen:** De handgeschreven notities onderaan suggereren een administratieve afhandeling waarbij gezocht wordt naar de herkomst van de vis (de "Volendammer") en een verrekening van de opbrengst.

Getypte ambtelijke brief / interne mededeling.

Dit document dient als een bijgewerkte lijst van telefoonnummers voor de diverse afdelingen en het leidinggevend personeel van de Amsterdamse marktdienst. De brief is gericht aan de Gemeente-Secretaris, de hoogste ambtenaar van de stad, om de bereikbaarheid van de dienst te waarborgen. De lijst is onderverdeeld in locaties en functies: * **Locaties:** De Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat vormen de hoofdlocatie, inclusief het koelhuis en de portier. Daarnaast worden de specifieke kantoren van de bekendste Amsterdamse markten (Waterlooplein, Noordermarkt, Ten Katestraat, Albert Cuypstraat) en de Vischmarkt aan de De Ruyterkade vermeld. * **Personeel:** Onder de locaties volgt een lijst met directe nummers van sleutelfiguren, waaronder directeur C.F. Sixma, zijn plaatsvervanger J.J. Sieburgh, de bedrijfsleiding en hoofden van de technische dienst en het bureau.

Officiële correspondentie (brief)

De brief is een formeel bedankje van de Algemeen Secretaris van de Kamer van Koophandel (KvK) aan de directeur van het Amsterdamse Marktwezen. De kern van de correspondentie is de distributie van voedsel—specifiek een pond paling per personeelslid. De toon is uiterst beleefd en dankbaar, wat de waarde van de gift onderstreept. Opmerkelijk is het verzoek aan het eind van de brief: de schrijver geeft aan dat hij het personeelsbestand te laag heeft ingeschat en vraagt om bij een volgende gelegenheid uit te gaan van 50 personen. Dit duidt op een informele regeling of een gunst die buiten de reguliere rantsoenering om lijkt te gaan, bedoeld om het personeel van de KvK te ondersteunen.

Peko-sluitbrief (een type postblad waarbij de brief zelf tot envelop gevouwen wordt).

Dit document is een officieel poststuk verzonden tijdens de Tweede Wereldoorlog onder de Duitse bezetting van Nederland. Het betreft een zogenaamde 'Peko-sluitbrief', een gepatenteerde vinding waarmee men papier kon besparen door de brief zelf als envelop te gebruiken. De correspondentie vindt plaats tussen twee belangrijke Amsterdamse instanties: de Kamer van Koophandel en het Marktwezen. De geadresseerde, C.F. Sixma, was in die tijd een prominente figuur binnen de gemeentelijke organisatie van de markten, gevestigd bij de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat. Meest opvallend is de aanwezigheid van de propagandastempel voor **Frontzorg**. Dit was een door de nationaalsocialisten opgerichte organisatie (Stichting Frontzorg) die steun verleende aan Nederlandse vrijwilligers aan het Oostfront en hun families. Het gebruik van dergelijke stempels op officiële post was in deze periode gebruikelijk en vaak verplicht, wat de verregaande invloed van de bezetter op het dagelijks maatschappelijk verkeer illustreert.

Brief (handgeschreven)

In deze brief dringt Johannes Christiaan Waagenaar aan op een reactie op zijn eerdere verzoeken van april en juni 1944. Hij vraagt de directeur van het Marktwezen om een (tijdelijke) vergunning om zijn koopwaar te mogen verkopen in de Ten Katestraat in Amsterdam-West. De toon van de brief is enerzijds formeel en beleefd ("Den Weledelen Heer", "Achtend"), maar anderzijds ook wanhopig. Waagenaar benadrukt zijn precaire financiële situatie door te stellen dat hij "brodeloos staat" en zijn gezin moet onderhouden. De opmerking dat hij "niet net als een dief moet staan werken" suggereert dat hij mogelijk momenteel zonder vergunning verkoopt om te overleven, wat hem een crimineel gevoel geeft.

Officiële brief/kennisgeving van de gemeente Amsterdam.

Deze brief is een bureaucratisch instrument van uitsluiting en segregatie. De kernboodschap is de volledige verwijdering van Joodse handelaren van de reguliere Amsterdamse markten. In plaats daarvan worden zij verbannen naar drie specifieke locaties (speeltuinen), die fungeerden als "Joodse markten". De beperkingen zijn drieledig: 1. **Locatie:** Joodse kooplieden worden fysiek gescheiden van de rest van de stad. 2. **Assortiment:** Zij mogen enkel nog levensmiddelen en textiel verkopen. 3. **Publiek:** De segregatie is totaal; ook het kopend publiek op deze markten mag uitsluitend Joods zijn. De korte deadline (brief van 28 oktober, formulier inleveren voor 31 oktober, ingang verbod 3 november) duidt op de doelbewuste druk die op de Joodse bevolking werd uitgeoefend om hun economische positie snel te vernietigen.

Getypt verslag (resumé) van een ambtelijke bespreking.

Dit document is een kil, ambtelijk verslag van de uitvoering van de anti-Joodse maatregelen in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het illustreert de bureaucratische precisie waarmee de economische uitsluiting van Joden werd georganiseerd. De kernpunten uit de tekst zijn: 1. **Segregatie:** Er wordt gesproken over een "absolute scheiding" tussen Joodse en niet-Joodse handel. 2. **Economische wurging:** De Joodse handelaren wijzen terecht op de onmogelijkheid van hun voortbestaan. Met slechts 200 Joodse detailhandelaren als afzetmarkt voor 50 groothandelaren, en het dreigende verbod om zelf op veilingen in te kopen, wordt hun broodwinning de facto vernietigd. 3. **Ontmenselijking door logistiek:** De gemeente stelt een "sportterrein" (Keucheniusstraat) voor zonder enige faciliteiten of beschutting tegen het weer, terwijl bestaande loodsen (Pier E) worden geweigerd omdat deze voor de Duitse Weermacht bestemd zijn. 4. **Terminologie:** Het gebruik van de term "Ariseering" (arisering) duidt direct op de nationaalsocialistische ideologie van het onteigenen van Joods bezit.

[Midden] **COPIE** Datum : **6 Maart 1940** Naam en voorletters: **C.F. Sixma** Functie en No.: **Hoofdambtenaar** No. **34** Adres: **Stadionweg 106 belet.**

# TRANSCRIPTIE Sixma, Christian Frederik, geb. 26.5.1886 te Utrecht adres: Stadionweg 106 belét. A’dam - Zuid.

# TRANSCRIPTIE AFSCHRIFT, bestemd voor: den heer C.F. Sixma, Hoofdambtenaar van het Marktwezen, Titiaanstraat 40, A M S T E R D A M (Zuid). ========================

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven:] *C. Sixma* [Midden-boven, handgeschreven:] *Verzonden 1/6* [Linksboven:] VP/DV. [Links, onder kenmerk:] 7/13/2 M. [Rechts:] 1 Juni 1940. [Adresseringsblok:] het Hoofd van het Gemeentelijk Materialen Bureau, Sint Agnietenstraat 4, Amsterdam-C. Wijk 3. [Inhoud:] Naar aanleiding van Uw circulaire d.d. 28 Mei jl. (No.1 G.M.B.) heb ik de eer U te beri...

# TRANSCRIPTIE Den WelEd Heer. G. F. Sixma. Stadionweg. 106. Amsterdam. (Z)