Archief 745
Inventaris 745-356
Pagina 156
Dossier 100
Jaar 1941
Stadsarchief

Archiefdocument

Origineel

(Bovenaan rechts, handgeschreven:) (le 3 mm/m)

N o t i t i e s van een vergadering op 19 November 1941 van den Directeur van het Marktwezen, den heer C.F.Sixma,$^{5,7}$ den Adjunct-directeur van het Marktwezen, den heer Sieburgh, den bedrijfschef van de Centrale Markt, den heer J.Broerse, [den Directeur van den Centralen Dienst voor de Levensmiddelenvoorzieningen, den heer Smeets, den Gemeentelijk Adviseur voor voedings- en distributie-aangelegenheden, den heer F.van Meurs], met vertegenwoordigers van den groothandel in groenten, de heeren Draaisma, Kramer, Bood en Dijkstra.

O n d e r w e r p : winteropslag 1941/1942 van stapelproducten.

De Directeur zegt, dat hij van den handel heeft ontvangen een opstelling, houdende de kosten voor den opslag van 25 wagons rapen, 10 uien en 15 wagons wortelen. Spreker wijst er echter op, dat was afgesproken, dat zou worden ~~opgemaakt~~ opgeslagen van elk der genoemde producten 25 wagons.

De heer Dijkstra zegt, dat hieromtrent derhalve blijkbaar een misverstand is ontstaan. De handel had gedacht, dezelfde voorraden aan te leggen als verleden jaar was gebeurd. De handel had gedacht, dat de boven het aantal van verleden jaar aangevraagde wagons zou worden bestemd voor de regelmatige rouleering, dus voor den dagelijkschen handel. Een en ander was noodig, omdat de handel zelf thans niet over voorraden beschikt, hetgeen verleden jaar wel het geval was. Spreker is van meening, dat een reserveering van 50 wagons stapelproducten voor 14 dagen, om te worden gebruikt bij een eventueele ~~xxxx~~ stagnatie van den aanvoer door vorst, voldoende is; dit is verleden jaar ook wel gebleken, toen lang niet den geheelen voorraad is aangesproken.

De heer Van Meurs wijst erop, dat met den heer Valstar is afgesproken, dat 25 wagons van elk der producten zou worden opgeslagen.

De Directeur wijst erop, dat de heer Dijkstra namens den groothandel een nieuw plan heeft ingediend om te komen tot een gecentraliseerden verkoop van stapelproducten gedurende den geheelen winter, om hierdoor te voorkomen, dat prijsopdrijving plaatsvindt en om te bereiken, dat een juiste verdeeling van de aanwezige voorraden wordt toegepast ~~plaatsvindt~~. Bij dit plan wordt dus de aanvulling van het aantal wagons ten behoeve van de dagelijksche behoefte reeds ingeschakeld.

De heer Dijkstra vult hierbij aan ~~met de mededeeling~~, dat de heer Valstar heeft toegezegd, dat van regeeringswege voor een regelmatige aanvoer de Amsterdamsche bevolking zou worden zorggedragen.

De heer Smeets wijst erop, dat het de bedoeling is om voor 14 dagen opslag te maken. Wanneer men nu weet ~~meent~~, dat er verleden jaar 700 wagons stapelproducten in Amsterdam zijn geconsumeerd; dan is dit voor een periode van 14 dagen een hoeveelheid van 75 wagons.

De heer Van Meurs zegt nog, dat het Gemeentebestuur van meening was, dat een reserve voor 14 dagen aan den lagen kant was. Spreker heeft hierbij echter opgemerkt, dat er naast deze reserve ook nog een gewone aanvoer der betreffende producten plaatsvindt. Het Gemeentebestuur is

--- Dit document is een verslag van een ambtelijk overleg over de voedselvoorziening in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De kern van het gesprek draait om een logistiek en strategisch meningsverschil tussen het Marktwezen (de overheid) en de groothandel.

  • Het conflict: De overheid rekent op een vaste opslag van 25 wagons per product (rapen, uien, wortelen) om vorstperiodes te overbruggen. De handel heeft echter minder ingepland (10 wagons uien, 15 wagons wortelen), uitgaande van de cijfers van vorig jaar en de behoefte aan "roulatievoorraad" voor dagelijks gebruik.
  • De oplossing: Er wordt gesproken over een "gecentraliseerde verkoop". Dit is een typisch kenmerk van de oorlogseconomie: de vrije markt wordt uitgeschakeld om prijsopdrijving (zwarte markt) te voorkomen en een eerlijke verdeling (rantsoenering) te waarborgen.
  • Handgeschreven wijzigingen: De tekst bevat diverse correcties die de formuleringen scherper of feitelijk juister maken. Bijvoorbeeld de toevoeging van "gecentraliseerden" en de correctie van "plaatsvindt" naar "wordt toegepast", wat duidt op een actieve sturing door de overheid.

--- * Tijdsgewricht: November 1941. De Tweede Wereldoorlog is in volle gang en de schaarste in Nederland begint nijpend te worden. De winter van 1941-1942 zou de boeken ingaan als een van de koudste van de 20e eeuw, wat de angst voor aanvoerstagnatie door vorst (bevroren waterwegen) zeer terecht maakte.
* Personen:
* C.F. Sixma: Cornelis Frans Sixma was een prominente ambtenaar in Amsterdam, directeur van het Marktwezen.
* De heer Valstar: Waarschijnlijk wordt hier geduid op de toenmalige Rijksinspecteur voor de Voedselvoorziening of een aanverwante hoge functie binnen de Rijksbureaus.
* Locatie: De "Centrale Markt" (de huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was het kloppend hart van de voedseldistributie voor de stad.
* Stapelproducten: Rapen, uien en wortelen waren essentieel "volksvoedsel" dat relatief goed opgeslagen kon worden en niet op de bon hoefde, mits de distributie beheerst bleef. C.F. Sixma Dijkstra (De heer) F. van Meurs J. Broerse Smeets (De heer) Valstar (De heer) Van Meurs (De heer) Marktwezen

Samenvatting

Dit document is een verslag van een ambtelijk overleg over de voedselvoorziening in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De kern van het gesprek draait om een logistiek en strategisch meningsverschil tussen het Marktwezen (de overheid) en de groothandel.

  • Het conflict: De overheid rekent op een vaste opslag van 25 wagons per product (rapen, uien, wortelen) om vorstperiodes te overbruggen. De handel heeft echter minder ingepland (10 wagons uien, 15 wagons wortelen), uitgaande van de cijfers van vorig jaar en de behoefte aan "roulatievoorraad" voor dagelijks gebruik.
  • De oplossing: Er wordt gesproken over een "gecentraliseerde verkoop". Dit is een typisch kenmerk van de oorlogseconomie: de vrije markt wordt uitgeschakeld om prijsopdrijving (zwarte markt) te voorkomen en een eerlijke verdeling (rantsoenering) te waarborgen.
  • Handgeschreven wijzigingen: De tekst bevat diverse correcties die de formuleringen scherper of feitelijk juister maken. Bijvoorbeeld de toevoeging van "gecentraliseerden" en de correctie van "plaatsvindt" naar "wordt toegepast", wat duidt op een actieve sturing door de overheid.

Historische Context

  • Tijdsgewricht: November 1941. De Tweede Wereldoorlog is in volle gang en de schaarste in Nederland begint nijpend te worden. De winter van 1941-1942 zou de boeken ingaan als een van de koudste van de 20e eeuw, wat de angst voor aanvoerstagnatie door vorst (bevroren waterwegen) zeer terecht maakte.
  • Personen:
    • C.F. Sixma: Cornelis Frans Sixma was een prominente ambtenaar in Amsterdam, directeur van het Marktwezen.
    • De heer Valstar: Waarschijnlijk wordt hier geduid op de toenmalige Rijksinspecteur voor de Voedselvoorziening of een aanverwante hoge functie binnen de Rijksbureaus.
  • Locatie: De "Centrale Markt" (de huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was het kloppend hart van de voedseldistributie voor de stad.
  • Stapelproducten: Rapen, uien en wortelen waren essentieel "volksvoedsel" dat relatief goed opgeslagen kon worden en niet op de bon hoefde, mits de distributie beheerst bleef.

Genoemde Personen 7

C.F. Sixma Dijkstra (De heer) F. van Meurs J. Broerse Smeets (De heer) Valstar (De heer) Van Meurs (De heer)

Locaties

Centrale Markt

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla A.G.F. (Groenten): Uien A.G.F. (Groenten): Wortel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Hart Vleeswaren: Vlees

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Marktwezen

Ambtenaren

J. Broerse Bedrijfschef

Kooplieden in dit dossier 3

Kistenhuur is 20.000 kisten à 20 cent per kist = Uilenburg
Pand Medan

Gerelateerde Documenten 6