F. van Meurs
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 52
F. van Meurs was actief als wethouder voor de levensmiddelen, wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen en als gemeentelijke adviseur voor voedings- en distributieaangelegenheden. Hij was betrokken bij de Centrale Markt, de Vischmarkt, de Bloemenmarkt en de Nieuwmarkt. Zijn activiteiten vonden plaats tussen 1939 en 1944 op adressen in de Paleisstraat en Oudezijds Achterburgwal.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Ambtelijke correspondentie / Begeleidingsformulier (Geleidebrief)
Het betreft een formeel administratief doorstuurformulier (kenmerk G.A.303) van de Gemeente Amsterdam. De Wethouder belast met Levensmiddelen en diverse openbare voorzieningen stuurt een specifiek document ("dit stuk", gecorrigeerd van het gedrukte "deze stukken") naar de Directeur van het Marktwezen. De aard van de overdracht is louter informatief, aangegeven door de handgeschreven streep bij "ter kennisneming". De ontvangende partij (Directeur van het Marktwezen) heeft de ontvangst bevestigd met een officieel stempel en een paraaf. In de kantlijn is vermeld dat de documenten weer geretourneerd moeten worden aan de afzender na inzage.
Afschrift van een brief.
De brief is een formeel beklag namens een cliënt, de heer P. Polderman, gericht aan een functionaris op het Amsterdamse stadhuis. Polderman, vermoedelijk een haringhandelaar, beklaagt zich over het gunningsbeleid van de gemeente met betrekking tot de levering van haring. De kern van de klacht is tweeledig: 1. **Concurrentiepositie:** Polderman stelt dat zijn offertes op basis van prijs en kwaliteit concurrerend zijn, maar desondanks nooit worden geaccepteerd. 2. **Vermoeden van vriendjespolitiek:** Er wordt expliciet gesuggereerd dat de opdrachten stelselmatig naar één specifiek persoon gaan die een "wachtgelder" (iemand met een gemeentelijke uitkering of wachtgeldregeling) van de gemeente is. Dit impliceert een mogelijke belangenverstrengeling of oneerlijke bevoordeling. De advocaat verzoekt om opheldering over deze gang van zaken. De afkorting "w.g." bij de ondertekening staat voor "was getekend", wat gebruikelijk is bij een afschrift. "Uw dv." staat voor "Uw dienstwillige".
Getypt afschrift van een officiële correspondentie.
Het document betreft een verzoek om advies met betrekking tot de ventvergunning van de heer **A. Solleveld**. Solleveld, een 56-jarige voormalige scheepsfitter, verkeert in een moeilijke financiële positie. Na zijn ontslag heeft hij tevergeefs geprobeerd als straatverkoper (venter) de kost te verdienen. Vanwege het uitblijven van succes en zijn verantwoordelijkheidsgevoel naar zijn gezin, geeft hij aan afstand te willen doen van zijn recht op een vergunning. Opvallend is dat hij al 7,5 jaar afhankelijk is van crisissteun. De wethouder legt de kwestie voor aan de Directeur van het Marktwezen om te bepalen of de vergunning voor de toekomst gereserveerd moet blijven voor Solleveld, ondanks zijn huidige verzoek tot afstand.
Getypt ambtelijk schrijven (afschrift).
* **Inhoud:** Het document betreft een interne correspondentie over een herstartende venter, C.A. Kremer. Hij vraagt om een aanzienlijk bedrag aan 'handelsgeld' (50 tot 100 gulden) om een groente- of fruitkar in te richten en leveranciers direct te kunnen betalen. * **Persoonlijke beoordeling:** Opvallend is de subjectieve opmerking van de ambtenaar: *"De man maakte ter Secretarie geen flinken indruk."* Dit wijst erop dat de persoonlijke presentatie van de aanvrager een rol speelde bij de ambtelijke besluitvorming of advisering. * **Administratieve context:** Er is sprake van "geblokkeerde ventvergunningen", wat suggereert dat de gemeente Amsterdam in deze periode een restrictief beleid voerde wat betreft het aantal toegestane straathandelaren.
Officieel geleideformulier/geleidebrief van de gemeente Amsterdam.
Dit document is een standaard administratief formulier, ook wel een 'geleidebrief' genoemd, gebruikt binnen de gemeente Amsterdam om correspondentie of dossiers intern door te sturen naar de juiste afdeling. In dit specifieke geval stuurt de Wethouder voor Levensmiddelen (en andere faciliteiten) een stuk door naar de Directeur van het Marktwezen. Opvallend is de handgeschreven toevoeging "spoedig" boven het verzoek om bericht, wat wijst op een zekere urgentie. Het gebruik van voorgedrukte formulieren waarbij niet-relevante opties (zoals "deze stukken" versus "dit stuk") worden doorgehaald, getuigt van een efficiënte, gestandaardiseerde bureaucratie.
Geleidebriefje/routebriefje van de Gemeente Amsterdam.
Dit document is een officieel geleideformulier van het Amsterdamse gemeentebestuur uit mei 1939. Het dient om een specifiek stuk (mogelijk een dossier of brief) door te sturen van het bureau van de wethouder naar de Directeur van het Marktwezen. De kernpunten van de administratieve afhandeling zijn: 1. **Correctie:** In de tekst is "deze stukken" (meervoud) doorgehaald en vervangen door "dit stuk" (enkelvoud), wat duidt op een specifieke zending. 2. **Actie-instructie:** De optie "met verzoek om bericht" is gemarkeerd door een handgeschreven pijl. Dit betekent dat de wethouder een inhoudelijke reactie of rapportage terugverwacht van de directeur. 3. **Identificatie:** Het nummer 'M. 1339' bovenin duidt waarschijnlijk op de dossierreeks van het Marktwezen. De toevoeging 'Kabinet' wijst erop dat de correspondentie via het kabinet van de burgemeester of de betreffende wethouder is gelopen. 4. **Ondertekening:** Het stuk is namens wethouder Floor van Meurs geparafeerd.
Officieel administratief geleideformulier van de Gemeente Amsterdam.
Het document is een ambtelijke geleidebrief waarin documenten worden doorgeleid van de wethouder naar de directeur van de dienst Marktwezen. De kern van de instructie bevindt zich in de handgeschreven toevoeging. De wethouder verzoekt de directeur om een specifieke "aanvrager" (waarschijnlijk iemand die een marktvergunning of een baan bij het marktwezen begeert) te observeren. Er moet gecontroleerd worden of de persoon in kwestie "roept en trappen klimt". Dit wijst op een praktische toetsing van de fysieke geschiktheid: het "roepen" is essentieel voor een marktkoopman om waren aan te prijzen, en het "trappen klimmen" dient vermoedelijk als test voor de algemene conditie of het uitsluiten van veinzen van een lichamelijke beperking.
Document
* **Doel van de brief:** De schrijver dient een rapport in over de sanering (modernisering of economische herstructurering) van de Centrale Markt in Amsterdam. Met deze brief wil de opsteller zijn autoriteit en expertise op dit gebied bewijzen aan de bevoegde wethouder. * **Argumentatie:** De schrijver somt zeven prominente functies op die hij gedurende ruim dertig jaar (1903-1934) heeft bekleed binnen de Nederlandse groente- en fruitsector. Hij benadrukt zowel zijn commerciële ervaring als zijn bestuurservaring bij brancheverenigingen en overheidsinstanties. * **Retoriek:** Er wordt gebruikgemaakt van *authority bias* door de naam van de legendarische wethouder Dr. Floor Wibaut te noemen als referentie. Dit geeft de schrijver aanzienlijk politiek gewicht. * **Vorm:** Het betreft een getypt afschrift, waarschijnlijk gemaakt voor administratieve dossiervorming binnen de gemeente Amsterdam. De afkorting "z.o.z." onderaan geeft aan dat de brief op de achterzijde verderging (mogelijk met de ondertekening). ---
Ambtsbrief / Geleideformulier
Het document is een formeel geleidebiljet waarmee dossiers worden doorgestuurd tussen gemeentelijke diensten in Amsterdam. De wethouder (of zijn secretaris) verzoekt de Directeur van het Marktwezen om een specifieke aanvrager te observeren. Opvallend is de instructie om te controleren "of hij roept en trappen klimt". In de context van het Marktwezen suggereert dit een onderzoek naar de fysieke geschiktheid of de feitelijke gezondheidstoestand van een aanvrager. Het "roepen" is essentieel voor een marktkoopman om waren aan te prijzen, en het "trappen klimmen" duidt op een test van de mobiliteit of fysieke belastbaarheid. Mogelijk gaat het om iemand die een vergunning aanvraagt op basis van een arbeidsongeschiktheid, of juist iemand wiens fysieke klachten in twijfel worden getrokken.
Document
Dit document is een ambtelijk 'geleidebiljet' van de gemeente Amsterdam. Het diende als voorblad om dossiers intern door te sturen tussen verschillende diensten. * **Administratieve handelingen:** De tekst is deels voorgedrukt, waarbij de specifieke ontvanger en instructies met de hand zijn ingevuld. Opvallend is de correctie waarbij "dit stuk" is vervangen door "deze stukken", wat aangeeft dat het om een verzameling documenten gaat. * **Inhoudelijke opdracht:** De kern van de instructie is de handgeschreven toevoeging: het verzoek aan de Directeur van het Marktwezen om met spoed voorstellen te doen voor nieuwe of te herziene huurcontracten. * **Ondertekening:** Het stuk is ondertekend namens wethouder Florentinus (Floris) van Meurs, die destijds verantwoordelijk was voor onder andere de voedselvoorziening in de hoofdstad.
Officiële brief van de Gemeente Amsterdam.
* **Inhoud:** De brief betreft een formele afwijzing van een verzoek. De heer Van Herfden had op 18 december 1939 gevraagd om opnieuw te worden toegelaten tot de Centrale Markt. De gemeente wijst dit verzoek zonder verdere motivering af met de standaardformule "niet voor inwilliging vatbaar". * **Afkortingen:** "AFD. L.M." staat voor Afdeling Levensmiddelen. "j.l." betekent jongstleden. De initialen "vM" in de tekst verwijzen naar de ondertekenaar Van Meurs. "ALHIER" geeft aan dat de geadresseerde in dezelfde stad (Amsterdam) woonachtig is. * **Persoon:** F. (Feike) van Meurs (1893-1954) was een SDAP-politicus die in die periode wethouder was in Amsterdam. Zijn portefeuille was opmerkelijk breed, variërend van levensmiddelen tot openbare badhuizen. * **Vorm:** Het document is een doorslag of een officieel afschrift, gezien het stempel "(get.)" (getekend) voor de naam van de wethouder. De paarse stempels bovenaan zijn administratieve kenmerken voor de archivering en postregistratie.
Document
Deze ambtelijke correspondentie betreft een afwijzing in beleefde doch ontmoedigende termen. De Sportvereeniging N.A.O. had verzocht om een terrein aan de Haarlemmerweg te huren voor hun activiteiten. De wethouder stelt echter zware eisen: 1. **Financiële last:** De huurder moet zelf een duur, met prikkeldraad versterkt hekwerk bekostigen. 2. **Onzekerheid:** Er wordt een clausule geëist die onmiddellijke opzegging mogelijk maakt zodra er een industriële gegadigde is die meer wil betalen. De toon van de brief is formeel en zakelijk. De wethouder (of de ambtenaar die namens hem schrijft) maakt duidelijk dat recreatief gebruik van dit 'reserveterrein' van de Centrale Markt ondergeschikt is aan potentiële industriële ontwikkeling. De afkorting "Afd. L.M." staat voor de Afdeling Levensmiddelen, waaronder de Centrale Markt viel.
Officiële brief/besluit van de Gemeente Amsterdam.
* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek van de heer Du Crocq. De gemeente stelt dat zij geen partij is in, of bemoeienis wenst te hebben met, een private overeenkomst tussen de geadresseerde en de N.V. "Marcanti". * **Terminologie:** "j.l." staat voor jongstleden (afgelopen juni). "Mitsdien" is een formele term voor 'daarom'. "Alhier" duidt aan dat de ontvanger in dezelfde stad (Amsterdam) woont. * **Bestuurlijk:** De brief is afkomstig van de Afdeling Levensmiddelen (L.M.). Dit is logisch gezien de historische band tussen Marcanti en de nabijgelegen Centrale Markthallen. * **Formaat:** Het betreft een standaard doorslag of afschrift (Model G.A. 5), herkenbaar aan de aanduiding "(get.)" voor de naam van de wethouder, wat aangeeft dat het origineel door hem is ondertekend.
Officiële brief van de Gemeente Amsterdam.
Deze brief is een formeel ambtelijk besluit van de gemeente Amsterdam uit de zomer van 1939. De kern van het document is een afwijzing: de geadresseerde, de heer I. Sternfeld, krijgt geen toestemming voor een "standplaats" (marktplaats). De opgegeven reden is dat de markten niet bestemd zijn voor het doel dat Sternfeld voor ogen had. Opvallend is de gedetailleerde titel van de wethouder, die toezicht hield op een breed scala aan publieke voorzieningen, van levensmiddelen tot zweminrichtingen. De afkorting "AFD. L.M." staat zeer waarschijnlijk voor de "Afdeling Levensmiddelen". De letters "vM" onder de hoofdtekst verwijzen naar de initialen van de wethouder, Van Meurs.
Officieel geleidebiljet / interne correspondentie van de Gemeente Amsterdam.
Dit document is een standaard voorgedrukt formulier (model G.A.303) van de gemeente Amsterdam, gebruikt voor de interne doorgeleiding van dossiers of specifieke documenten tussen verschillende afdelingen. De wethouder verantwoordelijk voor de levensmiddelenvoorziening en openbare hygiëne stuurt een stuk door naar de Directeur van het Marktwezen. Uit de handgeschreven aanpassingen blijkt dat het gaat om één specifiek stuk ("dit stuk") in plaats van meerdere. De actie die van de ontvanger wordt verwacht is aangekruist/gemarkeerd: "met verzoek om bericht", wat betekent dat de directeur een inhoudelijke reactie of rapportage moet uitbrengen aan de wethouder. Tevens wordt expliciet vermeld dat de stukken na behandeling geretourneerd moeten worden aan de afzender.
Document
De brief is een formele, ambtelijke afwijzing van een klacht. De heer Jac. Knoop had op 6 juni 1939 een brief gestuurd naar de Burgemeester van Amsterdam met bepaalde klachten en een claim voor schadevergoeding. De wethouder laat hier weten dat na onderzoek is gebleken dat de klachten "ongegrond" zijn. Als gevolg daarvan wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen. De tekst is zakelijk en kort van stof, typerend voor de bureaucratische correspondentie van die tijd. De vermelding "(get.)" voor de naam van de wethouder duidt aan dat dit een officieel afschrift is; de oorspronkelijke handtekening staat op het originele document in het archief.
Document
De brief is een formele afwijzing van een verzoek om een persoonlijk gesprek ("onderhoud") door de heer S. Degen. De wethouder stelt dat eerdere klachten van Degen na onderzoek ongegrond zijn bevonden. De brief bevat daarnaast een scherpe berisping en een waarschuwing: Degen wordt beschuldigd van "laakbaar" gedrag tegenover marktpersoneel. De wethouder adviseert hem dringend zijn gedrag te veranderen om verdere "moeilijkheden" te voorkomen. De toon is kortaf, autoritair en laat geen ruimte voor verdere discussie.
Geleidebiljet / Administratieve verzendnota (formulier G.A. 303).
Dit document is een officieel geleidebiljet van de gemeente Amsterdam uit mei 1939. De functie van dergelijke formulieren was het stroomlijnen van de interne correspondentie tussen verschillende gemeentelijke diensten. **Kernpunten van de analyse:** * **Doel:** De wethouder stuurt een specifiek document (of dossier) naar de Directeur van het Marktwezen met het expliciete verzoek "ter corrigeering" (ter correctie). * **Administratieve proces:** Het formulier (G.A. 303) bevat standaardopties zoals "ter kennisneming" of "ter verdere behandeling". Deze zijn hier diagonaal doorgehaald om aan te geven dat ze niet van toepassing zijn, ten gunste van de handgeschreven instructie. * **Terugzending:** De expliciete vermelding "De stukken worden gaarne terugverwacht" onderstreept dat het hier gaat om een tijdelijke verschuiving van het dossier voor een specifieke taak (correctie), waarna het terug moet naar het bureau van de wethouder. ---
Officieel geleidebiljet (doorverwijsbriefje) van de Gemeente Amsterdam.
Dit document is een standaard administratief formulier van de gemeente Amsterdam uit de vooroorlogse periode. Het dient om dossiers of specifieke stukken intern door te sturen tussen verschillende diensten. Opvallende kenmerken: * **Standaardisatie:** Het gebruik van formulier "G.A.303" wijst op een strak georganiseerde gemeentelijke bureaucratie. De meeste standaardopties zijn met een grote diagonale haal doorgehaald om aan te geven dat deze niet van toepassing zijn. * **Specifieke instructie:** In plaats van de voorgedrukte redenen voor verzending (zoals 'ter kennisneming'), is er handmatig "ter corrigeering" toegevoegd. Dit duidt op een actieve samenwerking tussen de afdeling Levensmiddelen en het Marktwezen waarbij documenten voor correctie werden uitgewisseld. * **Ondertekening:** Hoewel de naam van Wethouder F. van Meurs onderaan staat, is dit een getypte naam op een officieel briefhoofd, wat gebruikelijk was voor dergelijke routineuze interne correspondentie.
Officieel geleideformulier/correspondentie van de gemeente Amsterdam.
Dit document is een standaard geleideformulier (ook wel een 'routingslip' genoemd) van de gemeente Amsterdam, gebruikt door het bureau van de wethouder om stukken door te sturen naar een specifieke gemeentelijke dienst. In dit geval gaat het om stukken die van de wethouder belast met Levensmiddelen en Badinrichtingen naar de Directeur van het Marktwezen worden gestuurd. De tekst "met verzoek om bericht" is gemarkeerd met een handgeschreven schuine streep, wat aangeeft dat dit de specifieke instructie is voor de ontvanger: er wordt een reactie of rapportage terugverwacht. De doorhaling van "deze stukken" ten gunste van "dit stuk" wijst erop dat er slechts één document werd bijgevoegd.
Administratief formulier / Geleibrief van de Gemeente Amsterdam.
Het document is een standaard geleibrief die gebruikt werd voor intern verkeer tussen verschillende diensten en bestuurders van de gemeente Amsterdam. In dit specifieke geval stuurt wethouder Floris van Meurs een stuk door naar een ambtenaar (Driessen) van de dienst Marktwezen. De kern van de boodschap is handgeschreven: het betreffende stuk wordt verzonden "ter corrigeering". Dit suggereert dat er een concept of een rapportage is opgesteld die nog redactionele of inhoudelijke aanpassing behoefde voordat het verder afgehandeld kon worden. Opmerkelijk is de brede portefeuille van de wethouder, die zaken als levensmiddelen combineert met was- en badinrichtingen.
Officiële brief/correspondentie.
Het document is een korte, formele afwijzing van een verzoek dat door de sportvereniging "N.A.O." (waarschijnlijk 'Nuttig Als Ontspanning') was ingediend op 6 juni 1939. Slechts twee dagen later volgt deze schriftelijke reactie. De toon is zakelijk en bureaucratisch ("na vele overleggingen gebleken"). Opvallend is de brede portefeuille van de wethouder, die destijds verantwoordelijk was voor zowel de voedselvoorziening (levensmiddelen) als hygiëne-instellingen (was- en badinrichtingen). De handgeschreven parafen en de paarse stempel duiden op de interne administratieve verwerking binnen het gemeentearchief of de betreffende afdeling.
Officieel geleideformulier (intern memo) van de gemeente Amsterdam.
Dit document is een standaard administratief formulier dat door de Amsterdamse wethouder Van Meurs werd gebruikt om dossiers door te sturen naar ondergeschikte diensten. Het is een efficiënte manier van communiceren waarbij de gewenste actie op een voorgedrukt formulier kan worden aangevinkt of ingevuld. In dit specifieke geval wordt er aan de 'Directeur van het Marktwezen' gevraagd om "spoedig nader advies". De wethouder heeft de optie 'dit stuk' doorgehaald, wat impliceert dat er meerdere documenten ('deze stukken') als bijlage waren gevoegd. De expliciete vermelding dat de stukken worden 'terugverwacht' wijst op een lopende zaak waarbij de wethouder uiteindelijk zelf een besluit moet nemen op basis van het gevraagde advies.
Officieel begeleidingsschrijven/geleidbiljet van de Gemeente Amsterdam.
Het document is een standaard geleidformulier van de gemeente Amsterdam, gebruikt voor interne correspondentie tussen verschillende gemeentelijke diensten. * **Formele taal:** Het gebruik van de derde persoon ("heeft de eer... te doen toekomen") en de archaïsche spelling ("den Heer", "mededeeling", "Corrigeering") is kenmerkend voor de ambtelijke stijl van voor de Tweede Wereldoorlog. * **Administratieve efficiëntie:** Het formulier bevat diverse voorgedrukte opties voor de reden van verzending (ter kennisneming, ter verdere behandeling, etc.). In dit geval zijn alle standaardopties doorgehaald en is er handmatig een specifieke reden toegevoegd: "ter Corrigeering". * **Functiecombinatie:** Het is interessant om te zien dat de Wethouder voor Levensmiddelen in 1939 ook verantwoordelijk was voor de bad- en zweminrichtingen, wat duidt op een brede portefeuille onder de noemer van volksgezondheid en sociale zorg.
Doorslag van een officiële brief op briefpapier van de gemeente.
* **Kernboodschap:** De brief is een formele verwijzing. De heer Harte heeft verzocht om teruggave (restitutie) van betaald entreegeld voor de Centrale Markt. De wethouder laat weten dat dit verzoek niet door zijn directe afdeling, maar door de Directie van het Marktwezen afgehandeld moet worden. * **Administratieve context:** Het document is een typisch voorbeeld van vooroorlogse gemeentelijke bureaucreatie. De afkorting "L.M." staat voor de afdeling Levensmiddelen. De handgeschreven aantekening verwijst naar een dossier bij het "Marktwezen", wat aangeeft dat dergelijke zaken zorgvuldig werden gearchiveerd en gekoppeld. * **Ondertekening:** De brief is ondertekend (gestempeld) door Floris van Meurs, een SDAP-wethouder die in die periode verantwoordelijk was voor onder andere de voedselvoorziening en volksgezondheid (badhuizen) in Amsterdam.
Dienstbrief / Ambtelijke correspondentie.
Het document is een officiële beslissing van de Amsterdamse Wethouder voor Levensmiddelen aangaande een juridische interpretatie van marktverordeningen. De kern van het schrijven is de verduidelijking dat de term **"marktgeld"** in een B&W-besluit uit 1935 breed moet worden geïnterpreteerd, inclusief **"entréegeld"**. Deze interpretatie heeft direct gevolg voor een individuele burger, de heer **H.G. Harte**. Op basis van deze ruimere uitleg krijgt de Directeur van het Marktwezen de instructie om Harte kwijtschelding te verlenen voor het door hem verschuldigde entreegeld. De initialen "vM" onder de tekst en de handtekening verwijzen naar **Frank van Meurs**, die op dat moment wethouder was voor de SDAP. Het document getuigt van de nauwkeurige ambtelijke molen in de jaren '30, waarbij zelfs specifieke begrippen uit besluiten van jaren daarvoor opnieuw gewogen werden om individuele verzoeken (zoals kwijtschelding) af te handelen.
Officiële brief (antwoord op een klacht).
* **Inhoud:** De brief is een formele reactie van de gemeente Amsterdam op een klacht van een burger, de heer K. van Duyvenbode. Hij klaagde blijkbaar over de overlast of aanwezigheid van brandstofschepen die aanmeerden in de Kostverlorenvaart. * **Besluit:** De gemeente wijst de klacht af. De reden die wordt opgegeven is dat het betreffende deel van de Kostverlorenvaart (tussen de Admiraal de Ruyterweg en de Paramaribostraat) officieel is aangewezen als "brandstoffenmarkt". Hierdoor hebben schippers het wettelijke recht om daar te liggen voor de handel in brandstoffen (zoals kolen). * **Stijl:** De toon is ambtelijk en kortaf. Het gebruik van een stempel voor de ondertekening duidt op een standaardafhandeling van dergelijke bezwaarschriften.
Officieel afschrift van een brief.
Dit document is een intern schrijven binnen het bestuur van de Gemeente Amsterdam uit de late jaren '30. De kern van de brief is een regie-aanwijzing vanuit de overkoepelende **Levensmiddelenraad** aan de specifieke **Commissie voor Visch**. * **Bestuurlijke sturing:** De voorzitter van de Levensmiddelenraad grijpt in op de samenstelling van een subcommissie. Hij eist dat de Directeur van het Marktwezen niet alleen lid wordt, maar ook de voorzittersrol op zich neemt. Dit duidt op een behoefte aan nauwe samenwerking tussen het beleid (de raad) en de uitvoering (het Marktwezen). * **Methodologie:** De schrijver adviseert een pragmatische aanpak. Hij waarschuwt tegen vage "algemeene beschouwingen" en dringt aan op een concrete afbakening van onderzoekspunten. Dit suggereert dat er urgentie was bij het oplossen van vraagstukken rondom de visaanvoer in Amsterdam. * **Archivaris-kenmerken:** Het document is gemarkeerd als 'Afschrift', wat betekent dat dit een kopie is voor het archief of voor een andere afdeling (zoals de genoteerde 'Dir. Markten'). De spelling is conform de toen geldende regels (bijv. 'visch', 'bestudeering'). ---
Afschrift van een officiële brief.
* **Kernboodschap:** Wethouder Van Meurs adviseert negatief over het vestigen van een centrale slachtplaats voor pluimvee en konijnen op het terrein van de Centrale Markt. Mocht een dergelijke faciliteit er toch komen, dan ziet hij het bestaande Abattoir als een geschiktere locatie. * **Argumentatie:** 1. **Locatiekeuze:** De Centrale Markt wordt ongeschikt geacht; het Abattoir heeft de voorkeur. 2. **Gebrek aan data:** De wethouder bekritiseert het rapport omdat harde cijfers over de huidige consumptie en het aantal bestaande slachterijen ontbreken, waardoor de noodzaak voor centralisatie niet bewezen is. 3. **Procedure:** Hij stelt voor om, bij gebleken noodzaak, advies in te winnen bij de Rijksoverheid ("de Kroon") met betrekking tot de Warenwet (artikel 15). * **Taalgebruik:** Het document hanteert de destijds gebruikelijke formele ambtelijke spelling (zoals "my", "kantschryven", "konynen").
Officieel geleidebiljet (intern memorandum) van de Gemeente Amsterdam.
Het document is een formeel geleideformulier waarmee een stuk (mogelijk een brief of rapport) intern wordt doorgestuurd binnen het Amsterdamse gemeentebestuur. * **Handgeschreven wijzigingen:** In de standaardtekst is "deze stukken" doorgehaald en vervangen door "dit stuk", wat duidt op de verzending van één enkel document. * **Instructie:** Er is een handgeschreven streep gezet voor de optie "met verzoek om bericht", wat betekent dat de Wethouder een reactie of rapportage verwacht van de Directeur van het Marktwezen. * **Ondertekening:** De voorgedrukte of eerder getypte naam "F. van Meurs" is doorgestreept en vervangen door "BAAS (ond)". Dit verwijst naar Jan Baas, die in 1939 wethouder werd. De toevoeging "(ond)" staat voor 'ondertekend'.
Officieel ambtelijk geleideformulier / memorandum van de Gemeente Amsterdam.
Dit document is een intern communicatiemiddel van de gemeente Amsterdam uit mei 1939. De wethouder Van Meurs stuurt hiermee stukken door naar de directeur van het Marktwezen. De kern van de boodschap is een beleidsmatige instructie met betrekking tot schuldenlast. De wethouder sluit zich aan bij het standpunt van de wethouder van Financiën. Het gaat om een streng incassobeleid: wanneer een marktkoopman of ondernemer die nog schulden heeft uit het verleden ("wanbetaler") opnieuw een vergunning aanvraagt, moet de gemeente proberen de oude schuld alsnog te innen. Opvallend is de toevoeging dat dit ook moet gebeuren als de schuld juridisch gezien al "verjaard" is. De vergunningverlening wordt hier dus gebruikt als drukmiddel om openstaande posten te vereffenen.
Officieel geleideformulier (doorzendbrief) van de Gemeente Amsterdam.
* **Functie:** Het document is een gestandaardiseerd formulier (G.A.303) dat werd gebruikt voor de interne correspondentie tussen verschillende afdelingen van de gemeente Amsterdam. Het dient om een bijgevoegd dossier of document ("dit stuk") formeel over te dragen. * **Instructie:** Uit de markering blijkt dat de wethouder niet alleen ter kennisname stuurt, maar specifiek om een "bericht" (reactie of advies) vraagt van de Directeur van het Marktwezen. * **Wijzigingen:** Het meervoud "deze stukken" is handmatig gewijzigd naar het enkelvoud "dit stuk", wat duidt op de overdracht van één specifiek document. * **Administratieve sporen:** De paarse stempel met de datum 29/4 (één dag na verzending) is waarschijnlijk een ontvangst- of registratiestempel van de afdeling Marktwezen.
Officiële brief/Berisping
Dit document is een officiële administratieve berisping van de gemeente Amsterdam aan een marktkraamhouder, de heer A. Nijenhuis. De kern van de zaak is een overtreding van de marktregels: de heer Nijenhuis heeft op 22 juli 1939 eigenmachtig een andere standplaats ingenomen op de Ten Katemarkt dan aan hem was toegewezen, zonder toestemming van de marktmeester. De toon van de brief is formeel en corrigerend. Er wordt verwezen naar een eerder schrijven van de betrokkene (waarschijnlijk een bezwaar of uitleg), maar de wethouder stelt op basis van onderzoek vast dat de overtreding heeft plaatsgevonden. De brief dient als een officiële waarschuwing om in de toekomst de instructies van het marktpersoneel strikt op te volgen.
Officieel geleideformulier / intern memorandum van de Gemeente Amsterdam.
Dit document is een standaard geleideformulier dat door het Amsterdamse gemeentebestuur werd gebruikt voor interne correspondentie tussen verschillende afdelingen. In dit specifieke geval worden stukken (documenten) doorgezonden van de wethouder naar de directeur van de afdeling Marktwezen. De doorhaling van "dit stuk" ten gunste van "deze stukken" duidt erop dat er meerdere bijlagen bij dit formulier zaten. De penstreep aan de linkerzijde selecteert de optie "met verzoek om bericht", wat betekent dat de wethouder een reactie of rapportage verwacht van de directeur van het Marktwezen over de bijgevoegde stukken.
Getypt communiqué van de Levensmiddelenraad.
* **Doel van het document:** Het informeren over de besluitvorming en de taakverdeling binnen de Amsterdamse Levensmiddelenraad naar aanleiding van de nieuwe Distributiewet. * **Kernpunten:** * **Bestuurlijke verandering:** De Levensmiddelenraad behoudt zijn adviserende rol, maar de uitvoerende macht over distributie komt direct bij de Burgemeester te liggen, onder centrale regie van de Rijksoverheid. * **Schaarste:** Er wordt expliciet melding gemaakt van een tekort aan suiker, waarvoor het gemeentebestuur al contact heeft gezocht met de landelijke regering. * **Maatschappelijke steun:** Lokale brancheorganisaties (slagers en winkeliers) verklaren zich bereid tot samenwerking. * **Handhaving:** Er wordt melding gemaakt van actie tegen "misleidende publicaties", wat in deze context waarschijnlijk duidt op het tegengaan van paniekzaaierij of onjuiste informatie over voorraden/prijzen (hamsteren).
Ambtelijk geleideformulier / Dienstbrief (Model G.A. 303).
Dit document is een standaard administratief formulier van de gemeente Amsterdam, bedoeld voor de interne doorgeleiding van stukken tussen verschillende diensten. In dit specifieke geval stuurt de wethouder documenten ("deze stukken") door naar de Directeur van het Marktwezen. De optie "ter verdere behandeling" is niet doorgehaald, wat aangeeft dat de ontvanger actie moet ondernemen op de bijgevoegde stukken. Opvallend is dat de wethouder expliciet aangeeft de stukken na behandeling terug te verwachten, wat duidt op een lopend dossier of een noodzakelijke eindcontrole door het bestuur. De correctie van "dit stuk" naar "deze stukken" suggereert dat er meerdere bijlagen bij deze geleidebrief hoorden.
Administratieve geleidebrief (routeringsformulier).
Dit document dient als een formeel verzendbericht binnen de Amsterdamse gemeentelijke bureaucratie. De wethouder belast met de portefeuille Levensmiddelen stuurt hiermee documenten ("deze stukken") door naar de Directeur van het Marktwezen. De kern van de boodschap is handgeschreven toegevoegd aan de standaard voorgedrukte categorieën. Er wordt verzocht om een verdere behandeling en een antwoord ("bericht") naar aanleiding van een bijgevoegde brief ("neven-gaand schrijven") van 30 oktober 1939. De code "L.m 347" fungeert hierbij als intern dossierkenmerk van de afdeling Levensmiddelen. Opmerkelijk is dat de stukken na behandeling weer teruggezonden moeten worden ("gaarne terugverwacht"), wat duidt op een lopend dossier.
Document
Dit document is een officieel uittreksel (extract) van een besluit genomen door het College van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam op 5 september 1939. De tekst is getypt op een schrijfmachine met diverse handgeschreven annotaties en codes die wijzen op de administratieve verwerking binnen het gemeentelijk apparaat. **Opvallende punten:** * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige spelling (bijv. "verdeeling", "den", "ressorteeren"). * **Structuur:** De portefeuilleverdeling is strikt hiërarchisch opgebouwd (I t/m V). De burgemeester behoudt de regie over de openbare orde (Politie, Brandweer) en efficiency. * **Gemeentelijke Breedte:** De lijst met 'ressorterende' diensten onder punt IV.c geeft een indruk van de enorme omvang van het Amsterdamse gemeentelijk apparaat in die tijd, inclusief eigen gasfabrieken, telefoon- en tramdiensten, en zelfs een inrichting voor uniformkleding. * **Efficiency:** Het "Bureau voor Organisatie en Efficiency" wordt specifiek genoemd als uitzondering onder de algemene afdeling Financiën, wat duidt op een vroege vorm van modern management binnen de overheid. ---
Officiële brief van de Gemeente Amsterdam.
Deze brief is een formele afwijzing of terechtwijzing naar aanleiding van een schrijven van een marktkoopman, de heer M. de Vos. Uit de tekst valt op te maken dat De Vos waarschijnlijk bezwaar had gemaakt tegen de standplaats van zijn kraam of de instructies van het marktpersoneel. De wethouder stelt onomwonden vast dat het 'Reglement op de markten' leidend is: de marktambtenaar bepaalt de opstelling en de koopman dient deze orders op te volgen "in het belang der orde". De toon is bureaucratisch en autoritair, kenmerkend voor de gemeentelijke communicatie van die tijd. De afkorting 'vM' aan het eind van de hoofdtekst verwijst waarschijnlijk naar de opsteller van de brief namens wethouder Van Meurs.
Afschrift (copy) van een ambtelijke brief.
* **Inhoud:** In deze brief verleent de verantwoordelijk wethouder formeel toestemming voor de uitbetaling van twee specifieke bedragen door de Centrale Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening. Het betreft een betaling aan een particulier (F. van den Berg) van fl. 497,33 en een interne verrekening of betaling aan de Dienst van het Marktwezen van fl. 66,67. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de voor die tijd gebruikelijke formele, ambtelijke stijl met gebruik van de 'genitief n' (bijv. "den Dienst", "den heer Directeur"). * **Vorm:** Het betreft een getypt afschrift. De aanduiding "(get.)" voor de naam F. van Meurs geeft aan dat het origineel door hem was ondertekend. * **Afkortingen:** * *d.d.*: de dato (gedateerd op). * *j.l.*: jongstleden. * *f*: florijn (gulden). * *Afd. L.M.*: Afdeling Levensmiddelen.
Concept-geleibrief / ambtelijk schrijven.
Dit document is een ambtelijk verzendformulier (een geleibrief) in conceptfase, gebruikt voor interne communicatie tussen verschillende departementen van de gemeente Amsterdam. De tekst is een combinatie van een voorgedrukt sjabloon en specifieke handgeschreven toevoegingen. De kern van het schrijven is een verzoek om verduidelijking. De Wethouder voor Levensmiddelen (Van Meurs) vraagt zijn collega van Maatschappelijke Steun om een "nadere motiveering". Het gaat om tien specifieke personen die genoemd zijn in een brief van de Directeur van de Maatschappelijke Steun (Dir. M.S.) van 2 oktober 1939. Deze personen komen blijkbaar in aanmerking voor een "ontheffing van hun marktplaats". Van Meurs wil specifiek weten waarom dit het geval is, met name voor de personen die in de bijgevoegde stukken zijn aangestreept. Opvallend is de bureaucratische nauwkeurigheid: de termen "deze stukken" zijn gewijzigd naar "dit stuk", wat duidt op een correctie van het aantal bijlagen tijdens het opstellen van het concept.
Officiële brief/correspondentie van de Gemeente Amsterdam.
In deze zakelijke brief wijst de wethouder een verzoek of klacht van de heer Rijkens af. De kern van de mededeling is dat de **Vestigingswet-Kleinbedrijf** niet van toepassing is op markten. Hierdoor ziet de gemeente geen wettelijke basis ("geen termen") om maatregelen te nemen in de specifieke casus die Rijkens op 7 september had aangedragen. De brief is voorzien van diverse administratieve kenmerken: * **Afd. L.M.**: Staat waarschijnlijk voor de afdeling Levensmiddelen. * **Modelaanduiding**: Linksonder staat "Model G.A. 5", wat duidt op een gestandaardiseerd briefpapier van de Gemeente Amsterdam. * **Gezien-stempel**: Deze geeft aan dat de brief door ondergeschikten of relevante ambtenaren (waaronder 'Dekker') is gecontroleerd of ter kennisname is aangenomen.
Afschrift van een officiële brief/besluit.
* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek van de heer Droogendijk. Hij had verzocht om een vaste marktplaats direct voor zijn winkel aan de Albert Cuypstraat 221. * **Redenering:** De gemeente stelt dat toewijzing strikt gebeurt op basis van de volgorde van inschrijving op de sollicitantenlijst. Er wordt expliciet vermeld dat op deze regel "geen uitzondering" kan worden gemaakt. * **Toon:** De toon is ambtelijk, kort en beslist. Het gebruik van "niet voor inwilliging vatbaar is" is een standaard juridische/ambtelijke formulering uit die tijd. * **Administratieve sporen:** Het document is een "afschrift", wat betekent dat het een kopie is voor het archief of een andere afdeling. De diverse stempels en handgeschreven nummers wijzen op een zorgvuldige registratie binnen het gemeentelijk archiefsysteem.
Officiële brief (afschrift).
De toon van de brief is formeel, ambtelijk en streng waarschuwend. De kern van de boodschap is de bevestiging van de intrekking van een ventvergunning op verzoek van de burger (de heer Keijzer). Keijzer heeft aangegeven zijn vergunning niet meer nodig te hebben omdat hij overgaat op het bedienen van uitsluitend vaste klanten (vermoedelijk bezorging aan huis in plaats van verkoop op straat). De gemeente accepteert dit, maar koppelt er een zware waarschuwing aan vast: zodra hij van de officiële lijst is geschrapt, is elke vorm van straathandel ("venten") verboden. Wordt hij hierna toch nog ventend aangetroffen, dan volgt onherroepelijk een proces-verbaal. Dit onderstreept de strikte regulering van de handel in de openbare ruimte in Amsterdam destijds.
Afschrift van een officiële brief.
Deze brief betreft een administratieve vraag over het verlenen van vervangingsvergunningen voor bloemenstalhouders in Amsterdam. De kern van het verzoek is dat handelaren hun standplaats tijdelijk willen verlaten om zelf hun voorraad in te kopen op de bloemenveiling in Aalsmeer. Opvallende punten: * **Taalgebruik:** Er wordt gebruikgemaakt van de toenmalige spelling (bijv. "dikwyls", "eenige", "practyk", "moeilykheden", "meening"). * **Beleidsvraag:** De wethouder is "principieel" akkoord, maar zoekt naar praktische richtlijnen om misbruik of onduidelijkheid te voorkomen. Hij wil de details (frequentie en duur) vastleggen in de vergunningsvoorwaarden. * **Bureaucreatie:** Het document illustreert de formele communicatie tussen een wethouder en een specifieke adviescommissie binnen het gemeentelijk apparaat.
Getypte brief (afschrift) op briefpapier van de Gemeente Amsterdam.
Deze brief is een officiële reactie van de gemeente Amsterdam op een verzoek van de heer Th. Bodemeyer. De heer Bodemeyer heeft blijkbaar gevraagd of hij zijn eigen bakfiets mag gebruiken als standplaats op de markt in plaats van een gemeentelijke kraam te huren. De gemeente wijst hem op de geldende regels: kramen die er al staan, mogen tijdens markttijd niet worden afgebroken. Als hij op een plek staat waar al een kraam staat, is hij verplicht daar huur voor te betalen. Echter, de brief biedt een oplossing: achteraan op de markten zijn vaak plekken vrij zonder kraam. Daar mag hij zijn bakfiets wel gebruiken zonder de kosten van een kraam. De brief is ondertekend namens de wethouder door F. van Meurs. De afdeling 'L.M.' staat zeer waarschijnlijk voor Levensmiddelen, gezien de portefeuille van de betreffende wethouder.
Officieel afschrift van een besluit (typoscript).
* **Inhoud:** Het document is een formele afwijzing van een gratieverzoek of verzoek tot strafvermindering. De geadresseerde, de heer Bloemist, heeft blijkbaar een straf opgelegd gekregen (mogelijk een boete of ontzegging van markttoegang, gezien de krabbel 'Markten'). De wethouder weigert de straf te matigen vanwege "ernstig wangedrag" in het verleden. * **Taalgebruik:** Er wordt gebruikgemaakt van de toenmalige formele spelling (den Administrateur, myner, kwytschelding). De toon is afstandelijk en beslist. * **Vorm:** Het betreft een 'afschrift' (kopie voor het dossier of de betrokkene), wat blijkt uit de getypte vermelding "(get.)" voor de naam van de wethouder, wat aangeeft dat het origineel door hem getekend was. De onderste regels voor de administratieve bekrachtiging zijn met een groot kruis doorgehaald.
Notulen of ambtelijk verslag (pagina 10).
* **Taalgebruik:** Het document hanteert een formele, ambtelijke stijl met de toen gangbare archaïsche spelling (zoals "dezen", "missive", "wyze", "natuurlyk" en "ysverkoopers"). De letter 'y' wordt consequent gebruikt waar men tegenwoordig 'ij' zou schrijven. * **Onderwerpen:** 1. **Jurisdictie-kwestie:** Er wordt melding gemaakt van illegale verkoopactiviteiten op de aanlegsteiger van Schiphol. Omdat Schiphol op het grondgebied van Haarlemmermeer ligt, kan Amsterdam niet zelf optreden en moet er overleg tussen de gemeentebesturen plaatsvinden. 2. **Handhaving straathandel:** Er wordt gesproken over de noodzaak om handelaren in feestartikelen en speelgoed te waarschuwen, vergelijkbaar met eerdere maatregelen tegen ijsverkopers. 3. **Clandestiene standplaatsen:** Agendapunt 5 behandelt het probleem van venters die op verboden plekken blijven staan, wat een overtreding is van de Algemene Politieverordening (APV) en zorgt voor hoge controlekosten. * **Structuur:** De pagina toont de overgang van de advisering aan de wethouder naar een nieuw discussiepunt over de handhaving van de openbare orde in relatie tot straathandel.
Ambtsbrief / Afschrift (Gemeentelijke correspondentie).
In deze brief wijst de Amsterdamse wethouder F. van Meurs een verzoek af van de heer K. van Houten om weer op de markt te mogen staan. De reden voor de afwijzing is specifiek: Van Houten wilde niet alleen vogels en vogelzaad verkopen, maar ook "vertooningen" (voorstellingen) geven met gedresseerde vogels. De wethouder stelt dat dergelijke vertoningen op basis van de vigerende Politie-verordening verboden zijn. Omdat de aanvrager aangaf niet enkel met verkoop akkoord te gaan, wordt het gehele verzoek afgewezen. De administratieve kenmerken (stempels en handgeschreven nummers) wijzen op een zorgvuldige archivering binnen het gemeentelijk apparaat. De aantekening in de rode cirkel is een latere toevoeging uit 1941, bedoeld voor de administratie om de actuele verblijfplaats van de betrokkene bij te houden.
Getypte briefpagina/verslag, genummerd "-4-".
* **Inhoud:** Het document betreft de regulering van vent- en standplaatsvergunningen. Het bevat een advies van de Wethouder F. van Meurs en een verslag van een discussie binnen de "Permanente Commissie van Advies inzake Ventvergunningen". * **Kernpunten:** * **Eerlijkheid en verdeling:** De wethouder stelt voor om tweede standplaatsen slechts tijdelijk toe te staan, totdat een andere gegadigde zonder standplaats zich meldt. * **Monopolievorming:** De heer Seegers spreekt zich uit tegen het verlenen van meerdere vergunningen aan één persoon om eerlijke kansen te waarborgen. * **Geval Paasman:** Er is specifieke discussie over een vergunning na markttijd, wat als oneerlijk wordt beschouwd ten opzichte van andere marktkooplieden. * **Geografische beperking:** Er is een beleid dat standplaatsvergunningen in dezelfde wijk moeten liggen als de ventvergunning. * **Zondagshandel:** Er is weerstand tegen extra standplaatsen op zondag bij ziekenhuizen. * **Betekenis:** Dit document geeft een inkijkje in de bureaucratische processen en de sociale rechtvaardigheidsoverwegingen rondom kleinschalige straathandel in een grote stad tijdens het interbellum.
Officiële brief / ambtelijke correspondentie.
* **Taal en Stijl:** De brief is geschreven in formeel, ambtelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (bijv. "deelen", "October"). De toon is zakelijk en procedureel. * **Inhoud:** Het document betreft de handhaving op straathandel. Naar aanleiding van klachten over het "ontoelaatbare" gedrag van straatverkopers van kleine versierselen (strikjes, lintjes, speldjes), heeft de wethouder een officiële waarschuwing gestuurd naar alle vergunninghouders. Er wordt gevraagd om terugkoppeling van de politie bij nieuwe incidenten, inclusief namen, voor verdere stappen. * **Administratieve context:** De brief toont de samenwerking tussen het gemeentebestuur (de wethouder) en de uitvoerende macht (politie/burgemeester) in het Amsterdam van de jaren '30. De afkorting "L.M." in de afdelingsnaam verwijst naar de Dienst van de Levensmiddelen.
Afschrift van een officiële brief/besluit.
In deze brief wijst de Amsterdamse wethouder F. van Meurs een verzoek om gratie of strafvermindering af. De ontvanger, de heer P. Gootjes, had verzocht om kwijtschelding van een deel van een "onvoorwaardelijk opgelegde straf". De wethouder oordeelt echter dat de "gepleegde feiten" te ernstig zijn om een dergelijk voorstel aan het college van Burgemeester en Wethouders (B&W) voor te leggen. Opvallend is de specifieke combinatie van portefeuilles van de wethouder: Levensmiddelen enerzijds en was- en badinrichtingen anderzijds. Het kenmerk "L.M." staat voor de afdeling Levensmiddelen, en de handgeschreven notitie "afd. Marktw." verwijst naar de afdeling Marktwezen. Dit suggereert sterk dat de overtreding waarvoor Gootjes gestraft is, te maken had met de handel in levensmiddelen of marktvoorschriften.
Begeleidend schrijven / Geleidebiljet (officieel briefpapier van de Gemeente Amsterdam).
Het document is een standaard geleideformulier van de gemeente Amsterdam uit de vroege oorlogsmaanden (vóór de feitelijke bezetting in mei 1940). De wethouder, F. van Meurs, stuurt specifieke stukken door naar de Directeur van het Marktwezen. De afkorting "L.M." in het referentienummer staat zeer waarschijnlijk voor "Levensmiddelen", gezien de portefeuille van de wethouder. Er is met een schuine streep aangegeven dat de stukken bedoeld zijn "ter kennisneming". Opvallend is dat de standaardzin over het terugverwachten van de stukken is doorgehaald, wat impliceert dat de ontvanger de documenten mag behouden of dat ze in zijn archief thuishoren.
Officiële brief/beschikking
Deze brief is een officiële afwijzing van een verzoek van de heer B.B. Bruines om assistentie te krijgen bij het uitoefenen van zijn beroep als venter (straathandelaar). De gemeente Amsterdam voert twee specifieke redenen aan voor deze weigering: 1. De aanvrager beschikt niet over een geldige ventvergunning voor het lopende boekjaar 1939/1940. 2. De aanvrager is niet verschenen voor een verplicht medisch onderzoek bij de Gemeentelijke Geneeskundige en Gezondheidsdienst (GG&GD), wat destijds een voorwaarde was voor het mogen venten (met name bij levensmiddelen). De brief is ondertekend namens de verantwoordelijke wethouder voor Levensmiddelen en hygiënische inrichtingen.
Getypte brief (doorslag/archiefkopie)
In deze zakelijke brief wijst de Amsterdamse wethouder F. van Meurs een verzoek af van de heer C.M. Huis om erkend te worden als aardappelenhandelaar. De toon van de brief is opvallend kortaf en direct voor die tijd, vooral in de slotzin: "aangezien Uw pogingen om U als koopman te vestigen, geheel zijn mislukt." Het document illustreert de complexe bureaucratische weg die een dergelijke aanvraag aflegde tijdens de bezetting. De aanvraag begon bij het "Quartieramt" (een Duitse instantie), ging via de "Beauftragte" (de Duitse toezichthouder op het Amsterdamse gemeentebestuur) naar de wethouder, die vervolgens advies inwon bij de "Nederlandsche Akkerbouwcentrale" via de "Directeur van het Marktwezen".
Officieel afschrift van een besluit/brief van de gemeente Amsterdam.
Dit document is een formele afwijzing van een verzoekschrift. Mevrouw L. Lijmer had de gemeente verzocht of haar zoon de vergunning voor het 'venten' (straatverkoop) van haar echtgenoot, N. Lijmer, tijdelijk mocht overnemen. De reden voor dit verzoek was dat de echtgenoot op dat moment in "hechtenis" (gevangenschap) verbleef. De wethouder wijst het verzoek resoluut af. De reden die hiervoor wordt opgegeven is het gedrag van de echtgenoot in het verleden: hij zou de bestaande voorschriften herhaaldelijk hebben overtreden. Het document is een 'afschrift', wat betekent dat dit een kopie is voor het archief of voor interne verspreiding, zoals gesuggereerd door de krabbel "s.v.p. 12 afschriften".
Document
Dit document is een formele afwijzing van een verzoek tot tijdelijke overdracht van een ventvergunning. Mevrouw Lijmer had verzocht of haar zoon de nering van haar echtgenoot, Nathan Lijmer, mocht voortzetten omdat deze laatste in hechtenis zat. De wethouder, Floor van Meurs, wijst dit verzoek af op basis van het "strafblad" van de echtgenoot; hij zou de regels voor straathandel veelvuldig hebben overtreden. De toon is kort en bureaucratisch, typerend voor de gemeentelijke correspondentie uit die tijd. De afkorting "Afd. L.M." staat voor de Afdeling Levensmiddelen.
Begeleidend schrijven (interne correspondentie gemeente Amsterdam).
* **Vorm:** Het document is een standaard voorgedrukt formulier dat door de gemeente Amsterdam werd gebruikt om documenten tussen diensten en wethouders te laten circuleren. * **Mutaties:** De tekst is aangepast aan de specifieke zending: "dit stuk" is doorgehaald en vervangen door de getypte tekst "deze stukken". De zin onderaan betreffende het retourneren van de stukken is eveneens doorgestreept, wat betekent dat de bijlagen bij de ontvangende partij (het Marktwezen) mochten blijven. * **Administratief proces:** Door middel van een schuine streep is aangegeven dat de stukken enkel "ter kennisneming" worden verzonden. De stempel linksonder bevestigt dat de Directeur van het Marktwezen de stukken inderdaad heeft ingezien en de procedure heeft voltooid.
Officiële brief/correspondentie.
In deze brief reageert de Amsterdamse wethouder F. van Meurs op een vertrouwelijk jaarverslag van de Kamer van Koophandel. De kern van het geschil is de klacht van gevestigde bloemenwinkeliers over concurrentie door straatverkopers (venters). De wethouder voert een feitelijke verdediging aan de hand van statistieken: 1. **Daling van het aantal venters:** Hij toont aan dat het aantal vergunde venters sinds 1935 bijna gehalveerd is. 2. **Effectieve versus nominale aantallen:** Hij nuanceert de cijfers door erop te wijzen dat veel vergunninghouders "in de steun" (werkloosheidsuitkering) zitten, waardoor hun vergunning feitelijk is ingehouden. Het aantal actieve venters ligt dus nog lager. 3. **Handhaving:** Hij spreekt de suggestie van "ongeremde verkoop" tegen en wijst op strikte politiecontrole, inclusief het voorstel voor inbeslagname op zondagen en de inzet van agenten in burgerkleding.
Afschrift (kopie) van een getypte brief.
* **Inhoud:** De brief is een vervolg op eerdere correspondentie (van 23 september 1940) tussen de politie en het Amsterdamse stadsbestuur. De wethouder (waarschijnlijk van Marktwezen, gezien de afkorting L.M. en het onderwerp) vraagt om specifieke details over de strafblad-historie van een zekere Jacob Biet. * **Kerngegeven:** Er wordt melding gemaakt van een extreem hoog aantal processen-verbaal tegen Biet: ongeveer 80 stuks in een periode van zes jaar (1934-1940). De meeste hiervan hebben betrekking op de "Ventverordening", de regels voor straathandel. * **Specifiek verzoek:** De administratie wil weten of Biet zijn gedrag heeft aangepast na een officiële schriftelijke waarschuwing op 10 november 1939. Men vraagt specifiek naar bekeuringen die ná die datum zijn uitgeschreven. * **Toon:** De brief is kort, zakelijk en puur administratief van aard.
Afschrift van een officiële brief (besluit).
* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek om een ventvergunning (toestemming om goederen op straat te verkopen). De afwijzing is gebaseerd op twee administratieve gronden: 1) de aanvrager kon niet aantonen dat hij in september 1933 reeds als professioneel venter in Amsterdam werkzaam was, en 2) de aanvraag is na de uiterste deadline van 1 januari 1935 ingediend. * **Vorm:** Het betreft een getypt afschrift op grijsachtig doorslagpapier. Er zijn diverse archiefkenmerken aanwezig, waaronder een paars stempel en handgeschreven annotaties die duiden op registratie in het archief van de Dienst Markten. * **Toon:** De toon is strikt zakelijk en bureaucratisch, kenmerkend voor gemeentelijke correspondentie uit die tijd.
Getypte brief (afschrift/doorslag).
De brief is een formeel verzoek van een Amsterdamse groothandel in groenten aan de wethouder van Levensmiddelen. De kern van het probleem is een wijziging in de openingstijden van de Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center aan de Jan van Galenstraat). De markt opent in mei pas om 06:00 uur, wat voor de groothandelaar te laat is om tijdig te kunnen leveren aan belangrijke cliënten zoals ziekenhuizen en hotels. De schrijver, H. Tabak Czn., dreigt indirect dat hij zijn voorraden buiten de stad zal moeten inkopen als de tijden niet worden teruggedraaid naar 05:00 uur (doordeweeks) en 04:30 uur (zaterdags). De toon is beleefd doch dringend, waarbij gewezen wordt op de mogelijke stagnatie in de voedselvoorziening.
Afschrift van een officiële brief van de Gemeente Amsterdam.
* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek om de openingstijden van de Centrale Markt in Amsterdam te vervroegen naar 04:30 uur op zaterdagen en 05:00 uur op doordeweekse dagen. * **Kernreden:** De wethouder voert de "tijdsomstandigheden" aan als reden waarom het verzoek niet gehonoreerd kan worden. Dit is een direct eufemisme voor de crisissituatie die was ontstaan door de Duitse inval. * **Betrokkenen:** * **F. van Meurs:** Floor van Meurs was destijds de Amsterdamse wethouder (SDAP) belast met onder andere de voedselvoorziening. * **H. Tabak Czn.:** De geadresseerde was waarschijnlijk een belangrijke handelaar of vertegenwoordiger van de marktkooplieden, gevestigd aan de Spuistraat. * **Terminologie:** "Alhier C." in het adres staat voor "Alhier Centrum", een gebruikelijke aanduiding voor adressen binnen het eigen Amsterdamse centrumdistrict. "AFD. L.M." staat voor Afdeling Levensmiddelen.
Officieel geleideformulier van de Gemeente Amsterdam.
* **Administratieve handeling:** Dit document dient als een formeel verzendschrijven (geleidebrief) binnen het Amsterdamse gemeentebestuur. De wethouder stuurt specifieke stukken door naar de directeur van de Dienst van het Marktwezen. * **Instructie:** In het handgeschreven gedeelte wordt de ontvanger expliciet gevraagd om zorg te dragen voor de "regeling en teekening" (regeling en ondertekening) van de bijgevoegde stukken. * **Bureaucratische vorm:** Het gebruik van een voorgedrukt formulier waarbij niet-relevante opties (zoals "ter kennisneming" of "met verzoek om bericht") zijn doorgehaald, getuigt van een gestandaardiseerd en efficiënt ambtelijk proces in die tijd. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toen gebruikelijke spelling (bijv. "den", "teekening", "waarschuwing").
Officieel geleideformulier / correspondentie van de gemeente Amsterdam.
Dit document is een administratief geleidebiljet van de gemeente Amsterdam uit mei 1940. De wethouder van Levensmiddelen verzendt "dit stuk" (waarschijnlijk een bijlage die niet meer bij het document zit) naar de Directeur van het Marktwezen. Opvallend is de handgeschreven toevoeging: "met verzoek voor de uitreiking te willen doen zorgdragen". Dit impliceert dat het Marktwezen de taak krijgt om een specifiek document of een mededeling fysiek te verspreiden of uit te reiken aan derden (bijvoorbeeld marktkooplieden). De vele doorhalingen in de standaardopties (zoals "ter kennisneming" of "ter verdere behandeling") tonen aan dat dit een puur uitvoerende opdracht was: de ontvanger hoefde het stuk niet inhoudelijk te behandelen of terug te sturen, enkel uit te reiken.
Getypt brief- of rapportfragment (pagina 2).
* **Inhoud:** Het betreft het slot van een ambtelijke correspondentie. De wethouder verzoekt de ontvanger om een specifieke zaak ("deze aangelegenheid") te agenderen voor bespreking in een contactcommissie. * **Vorm:** De tekst is zakelijk en formeel. De aanduiding "(get.)" voor de naam geeft aan dat dit een afschrift of doorslag is van een oorspronkelijk ondertekend document. De initialen "vM" verwijzen waarschijnlijk naar de wethouder (Van Meurs) of de opsteller van de brief. * **Terminologie:** De spelling "Wasch-" (met 'sch') duidt op een tekst van vóór de spellinghervorming van 1947, hoewel deze schrijfwijze in ambtelijke stukken soms langer in gebruik bleef.
Officiële brief van de Gemeente Amsterdam.
* **Inhoud:** De brief betreft een afwijzing van een aanvraag voor een ventvergunning of opkopersvergunning. De reden voor de afwijzing is dat de aanvrager niet voldoet aan de eis van continuïteit in het beroep; hij heeft immers zelf verklaard de afgelopen zes jaar niet te hebben gevent. * **Resultaat:** De aanvrager, I. de Machtige, wordt op een wachtlijst geplaatst. De wethouder geeft echter weinig hoop op een snelle toekenning vanwege de grote concurrentie en het beperkte aantal beschikbare vergunningen. * **Administratieve proces:** De diverse stempels en handgeschreven notities tonen de ambtelijke weg die het document heeft afgelegd. De "C.v.A." (Commissie van Advies) is op de hoogte gesteld en het besluit is besproken in de 316e vergadering. De notitie "hr de Maer t.h. Daarna retour" duidt op interne circulatie binnen het stadhuis.
Afschrift van een officiële brief (besluit).
Dit document betreft een formele afwijzing van een aanvraag voor een ventvergunning (een vergunning om goederen op straat te verkopen). De kern van de afwijzing ligt in een bewijslast: de aanvrager, de heer Ph. Locher, kan niet aantonen dat hij al in 1933 zelfstandig als venter werkzaam was. Volgens de toenmalige regelgeving was dit een vereiste om in 1940 (nog) een vergunning te verkrijgen of te behouden. Uit onderzoek van de gemeente bleek dat de heer Locher in die periode slechts "behulpzaam" was bij zijn vader, die marktkoopman was, en dat hij slechts incidenteel vis verkocht. Omdat hij niet voldeed aan de criteria voor een zelfstandig beroepsuitoefenaar in het referentiejaar 1933, wordt zijn verzoek definitief afgewezen. De handgeschreven aantekening onderaan geeft aan dat dit besluit is gerapporteerd ("medegedeeld") tijdens de 79ste vergadering van de betreffende commissie of het college.
Ambtelijk geleideformulier / correspondentie.
Dit document is een officieel geleideformulier van de gemeente Amsterdam uit het interbellum. De wethouder, F. van Meurs, stuurt een specifiek stuk door naar de Directeur van de Dienst van het Marktwezen. De kern van het verzoek is het inwinnen van advies bij de "Commissie van advies inzake de vent-vergunningen". Het gebruik van een standaardformulier (G.A.303) duidt op een gestroomlijnde bureaucratische procedure binnen het gemeentelijk apparaat. Opvallend is de specifieke portefeuille van de wethouder, die een breed scala aan publieke voorzieningen besloeg (levensmiddelen tot zweminrichtingen). Er zijn redactionele wijzigingen aangebracht in de standaardtekst: "deze stukken" is gewijzigd naar het enkelvoud "dit stuk", en het standaardverzoek "om bericht" is vervangen door de specifieke opdracht om advies in te winnen over vent-vergunningen (vergunningen voor straathandel).
Brief (Afschrift) van de Gemeente Amsterdam.
* **Inhoud:** De wethouder reageert op een klacht van de vereniging "Ons Belang" over gebrekkige handhaving van de ventverordening (straatverkoop). Uit een gerichte controle op zaterdag 27 april 1940 bleek dat de overtredingen meevielen (slechts 6 personen zonder vergunning), waardoor de wethouder de kritiek van de vereniging dat clandestien venten "onbelemmerd" zou plaatsvinden, weerlegt. Hij belooft echter de controle te blijven monitoren. * **Taalgebruik:** Formeel ambtelijk Nederlands met de toen gebruikelijke spelling (zoals "contrôle", "zoowel", "den Dienst"). * **Administratieve sporen:** Het document is een officieel 'afschrift', waarschijnlijk bedoeld voor het eigen archief of een andere afdeling, wat blijkt uit de stempels en de handgeschreven paraaf van de inspecteur die het document heeft gezien.
Officiële brief/correspondentie van de Gemeente Amsterdam.
Dit document is een ambtelijke afwijzing op een verzoek van een burger. De heer H. Prins, een winkelier aan de Joden Houttuinen, had de gemeente verzocht om geen marktkraam voor zijn etalage te plaatsen. De gemeente wijst dit verzoek af met het argument dat de marktbelangen zwaarder wegen. Wel wordt er een kleine handreiking gedaan: de kraam voor zijn deur zal geen "achterzeil" krijgen, zodat het zicht op de winkel enigszins behouden blijft. De toon is zakelijk, formeel en beslist. Opvallend is de gedetailleerde functietitel van de verantwoordelijke wethouder (F. van Meurs), die een breed scala aan stedelijke voorzieningen onder zich had.
Afschrift van een officiële brief van de Gemeente Amsterdam.
Het document betreft een formele weigering van de gemeente Amsterdam om een marktkoopman, de heer B. Groenteman, opnieuw toe te laten tot de markt. De wethouder motiveert dit besluit door te verwijzen naar "het ernstige karakter van de door U gepleegde feiten", zonder deze specifiek te benoemen. Het document is een 'afschrift', een officieel duplicaat dat werd bewaard in het archief van de betreffende gemeentelijke dienst (Afdeling Levensmiddelen). De toon is zakelijk en resoluut.
Afschrift van een officiële brief.
* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek dat door de heer Kamper aan de burgemeester was gericht. Kamper had waarschijnlijk gevraagd om een ontheffing van de verplichting om handelswaar (aardappelen, groente en fruit) in te kopen via de Centrale Markt, of om een financiële compensatie hiervoor. * **Besluit:** De wethouder stelt onomwonden dat er geen uitzonderingen worden gemaakt op de bestaande voorschriften. De centrale inkoop is verplicht en er is geen grond voor schadeloosstelling. * **Terminologie:** "j.l." staat voor jongstleden (vorige maand). "hs." bij het adres staat voor huis (de begane grond). "Afd. L.M." staat voor de Afdeling Levensmiddelen.
Officieel geleidebiljet/memorandum van de Gemeente Amsterdam.
Dit document is een administratief verzendbewijs waarmee wethouder Floor van Meurs een specifiek dossier doorstuurt naar de Directeur van het Marktwezen. Het betreft een formeel verzoek om kennisneming en verdere behandeling. De kern van de boodschap is de handgeschreven toevoeging: de wethouder wil persoonlijk overleg voeren over een specifiek gedeelte van het bijgevoegde stuk (een passage die op pagina 2 rood onderstreept is). De aantekeningen in de linkeronderhoek tonen de afwikkeling van dit verzoek: op 10 september 1940 heeft het gesprek plaatsgevonden, met als resultaat dat er "voorloopig" geen actie wordt ondernomen. Het dossier wordt op 20 september 1940 formeel gesloten ("V.h.a.").
Officieel geleideformulier / ambtelijke correspondentie van de Gemeente Amsterdam.
Dit document is een standaard geleideformulier dat door de gemeente Amsterdam werd gebruikt voor intern verkeer tussen verschillende diensten en de wethouders. * **Wijzigingen:** De getypte tekst "dit stuk" is doorgestreept en vervangen door de getypte meervoudsvorm "deze stukken", wat aangeeft dat er meerdere bijlagen bij dit formulier gevoegd waren. * **Bestemming:** De ontvanger is handgeschreven ingevuld: de "Directeur van het Marktwezen". Dit duidt op een specifieke instructie of vraag over de Amsterdamse markten. * **Doel van verzending:** Er is een diagonale penstreep gezet bij de optie "met verzoek om bericht". Dit betekent dat de wethouder een inhoudelijke reactie of rapportage van de directeur van het Marktwezen verwacht. * **Ondertekening:** Het document is ondertekend namens F. van Meurs. De handgeschreven krul (mogelijk een paraaf van een secretaris of de wethouder zelf) staat boven de getypte naam.
Administratieve geleidebrief (memo) van de gemeente Amsterdam.
* **Vorm en Functie:** Dit is een formeel geleideformulier dat werd gebruikt voor intern verkeer tussen gemeentelijke afdelingen in Amsterdam. Het dient om documenten ("stukken") formeel over te dragen met een specifieke instructie. * **Redactie:** De tekst bevat handgeschreven wijzigingen. "Dit stuk" is veranderd in "deze stukken" (meervoud). De standaardopties voor de reden van verzending zijn grotendeels doorgehaald met een diagonale penstreep. In plaats daarvan is de specifieke instructie "***ter Corrigeering***" (ter correctie) handgeschreven toegevoegd. * **Kenmerken:** Het document bevat diverse archiefnummers. De aantekening onderaan (***9/6/40 AB***) duidt waarschijnlijk op de datum van ontvangst of verwerking door een ambtenaar met de initialen AB, twee dagen na de verzenddatum.
Doorslag van een ambtelijke beschikking of brief (waarschijnlijk een uittreksel of afschrift).
Dit documentfragment betreft de afwijzing van een verzoek of aanvraag. De kernzin "niet voor inwilliging vatbaar" is een ambtelijke term die aangeeft dat een verzoek is afgewezen. Opvallend is de zeer specifieke en uitgebreide portefeuille van de ondertekenaar: "Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen". De handgeschreven paraaf 'dM' onder de afwijzingsgrond suggereert dat een ambtenaar of secretaris de beslissing heeft verwerkt. De naam F. van Meurs staat vermeld als de persoon die de beslissing formeel heeft getekend (vandaar de toevoeging 'get.' voor 'getekend'). Het gebruik van doorslagpapier was in deze periode de standaardmanier om kopieën te maken voor het archief.
Getypte lijst met handgeschreven aantekeningen en correcties.
Dit document bevat de officiële samenstelling van de Amsterdamse Levensmiddelenraad per 1 september 1940. De raad is opgedeeld in een dagelijks bestuur (voorzitter, secretaris, adjuncten), een lijst met kernleden die gespecialiseerde commissies leiden (zoals aardappelen, brood, vlees, brandstoffen), en een lijst met plaatsvervangende leden. De raad weerspiegelt een breed maatschappelijk en economisch spectrum, met vertegenwoordigers van: * De gemeentelijke overheid (wethouders). * Specifieke handelssectoren (commissievoorzitters). * De Kamer van Koophandel. * Winkeliersverenigingen. * Vakcentrales (vakbonden). * Coöperaties. De handgeschreven wijzigingen tonen aan dat dit een werkdocument was. Opvallend is de vervanging van Mevr. L. Huisman-van Kol door Mevr. A. Knüpper-Valkenier en de mutaties in adressen, wat duidt op de noodzaak om de lijst actueel te houden in een dynamische tijd.
Officieel overzicht/ledenlijst.
Dit document biedt een gedetailleerd overzicht van de bestuurlijke structuur van de Amsterdamse Levensmiddelenraad aan het begin van de Tweede Wereldoorlog. De raad was een cruciaal orgaan voor het beheer van de voedselvoorziening en openbare hygiëne (wasserijen, badhuizen) in de stad. Opvallend is de brede vertegenwoordiging: 1. **Politiek:** Voorzitter F. van Meurs en plaatsvervanger G. Kropman waren beiden wethouders. 2. **Maatschappelijk:** Mevrouwen Hudig-Rotgans en Zegger-Tucker vertegenwoordigden de gezamenlijke vrouwenorganisaties, wat wijst op het belang van de stem van de consument/huisvrouw in het voedselbeleid. 3. **Technisch/Operationeel:** De directeuren van de belangrijkste uitvoerende diensten (Marktwezen, Centrale Levensmiddelenvoorziening, Veemarkt/Abattoir) hadden zitting in de raad om de logistieke keten direct aan te sturen. De indeling met postcodes (Z, W, C) refereert naar de toenmalige Amsterdamse stadsdelen (Zuid, West, Centrum). ---
Administratief verzendformulier (geleidebrief).
Het betreft een standaardformulier van de gemeente Amsterdam voor het intern doorsturen van documenten tussen verschillende diensten. * **Structuur:** Het document is een voorgedrukt formulier waarbij de specifieke bestemming en instructies handmatig zijn ingevuld of aangepast. De optie "ter verdere behandeling" is met een diagonale streep doorgehaald, wat betekent dat het document ter kennisneming of voor een reactie ("met verzoek om bericht") wordt aangeboden. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in een formele, ambtelijke stijl met de voor die tijd gebruikelijke spelling (zoals "den Heer", "mededeeling"). * **Functionarissen:** De afzender is Floris van Meurs, een wethouder in Amsterdam die een brede portefeuille beheerde, waaronder levensmiddelen. Het document is gericht aan de "Directeur v/h Marktwezen", wat wijst op een coördinatie tussen de politieke leiding en de uitvoerende gemeentelijke diensten betreffende de markt- en voedselvoorziening.
Begeleidingsformulier/Geleidebrief van de Gemeente Amsterdam.
* **Formuliergebruik:** Dit is een standaardformulier (type G.A. 303) dat werd gebruikt voor de interne correspondentie en doorgeleiding van documenten binnen de gemeente Amsterdam. * **Selectie opties:** De tekst "deze stukken" is doorgestreept ten gunste van "dit stuk", wat aangeeft dat er één specifiek document werd bijgevoegd. De liggende streep voor "met verzoek om bericht" fungeert als een aangevinkte instructie voor de ontvanger. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige spelling (vóór de spellingwijziging van Marchant), met woorden als "Wasch-", "mededeeling" en de naamvalsvorm "den Heer". * **Bestuurlijke context:** De ondertekenaar, Florentinus (Floris) van Meurs, was in die periode wethouder in Amsterdam. Zijn uitgebreide portefeuille (levensmiddelen en publieke hygiëne) was typerend voor de sociale zorgtaken van de stad in het interbellum.
Afschrift van een verzoekschrift/brief.
* **Inhoud:** De marktkooplieden van de Amsterdamse Ten Katemarkt verzoeken om toestemming om tijdens herbestratingswerkzaamheden hun kramen op het trottoir te mogen plaatsen. * **Argumentatie:** 1. **Economische nood:** De kooplieden hebben een financieel zware winter achter de rug ("vreeselyke winterweer"). De bestratingswerkzaamheden vormen een nieuwe bedreiging voor hun inkomen ("droog brood"). 2. **Praktisch voordeel:** Op het trottoir kunnen klanten veilig blijven winkelen. 3. **Faciliteiten:** Op de nieuwe plek hebben zij toegang tot elektrisch licht, wat essentieel is om niet in het donker te hoeven staan, zoals blijkbaar de zaterdag ervoor is gebeurd. * **Toon:** De brief is geschreven in een zeer formele, bijna nederige stijl ("beleefd de vryheid nemen", "eerbiedig verzoek"), wat kenmerkend was voor correspondentie met de overheid in die tijd. * **Opmerkelijke details:** Er zijn enkele typefouten en doorhalingen zichtbaar (zoals de 'w' bij "zouden worden"), wat duidt op een handgetypt concept of een direct afschrift.
Getypt afschrift van een officiële brief.
* **Inhoud:** De Schillenophalersvereniging verzoekt om een persoonlijk onderhoud met de wethouder. De directe aanleiding is een lopende aanvraag voor ventvergunningen die door de gemeenteraad is doorverwezen naar het College van B&W voor advies. De vereniging wil hun standpunt mondeling toelichten om de kans op een positief advies te vergroten. * **Vorm en Stijl:** De brief is opgesteld in de zeer formele ambtelijke stijl van de jaren '30. Dit blijkt uit het gebruik van archaïsche naamvallen ("eener verzoekschrift", "Aan den..."), de eerbiedige aanspreektitels ("Edelachtbare Heer", "U.E.A." voor Uwe Edelachtbare) en de afkorting "w.g." (was getekend) bij de namen van de bestuurders, wat duidt op een kopie voor het archief. * **Functionarissen:** De genoemde ontvanger, Frans van Meurs (SDAP), was in die periode inderdaad wethouder in Amsterdam (onder andere van levensmiddelenvoorziening en marktwezen).
Afschrift van een officiële brief van de Gemeente Amsterdam.
* **Kernboodschap:** De gemeente Amsterdam wijst een aanvraag voor een ventvergunning (straatverkoop) af. * **Argumentatie:** De wethouder stelt dat lokale Amsterdamse beroepsventers het door de "tegenwoordige omstandigheden" (de oorlogssituatie) al zeer moeilijk hebben om hun brood te verdienen. Hierdoor is er geen ruimte om vergunningen te verlenen aan personen die normaliter niet aan de eisen van de ventverordening voldoen, ook niet als zij tijdelijk in de stad verblijven als evacués. * **Toon:** Formeel, bureaucratisch en beslist. De brief weerspiegelt de schaarste en economische druk in de eerste maanden van de bezetting.
Ambtelijk geleidebiljet (intern verzendformulier) van de Gemeente Amsterdam.
Het document is een zogeheten 'geleidebiljet', gebruikt voor de interne correspondentie binnen het Amsterdamse gemeentebestuur. De kern van de boodschap is een formeel verzoek van wethouder Van Meurs aan de directeur van het Marktwezen om een onderzoek in te stellen. Dit onderzoek diende als basis voor een "prae-advies" (een voorbereidend ambtelijk advies over een specifiek besluit of beleidsonderdeel). Interessant is de handgeschreven kanttekening onderaan, gedateerd op 30 november 1935 (precies een week na de verzenddatum). De opmerking *"Stukken nog niet retour!"* met een uitroepteken duidt op een strikte administratieve controle op de voortgang van het dossier. De initialen "awp" horen waarschijnlijk bij de betreffende administratieve medewerker die de termijn bewaakte.
Officieel ambtelijk formulier (concept geleidebrief)
Dit document is een standaard administratief formulier van de gemeente Amsterdam, gebruikt voor interne correspondentie tussen een wethouder en een gemeentelijke dienst. In dit specifieke geval stuurt Wethouder Florentinus (Floor) van Meurs een stuk door naar de Directeur van het Marktwezen. De kern van het verzoek is handgeschreven toegevoegd: de directeur wordt gevraagd om een onderzoek in te stellen. Dit onderzoek moet dienen als basis voor een "prae-advies" (een voorlopig advies). Het gebruik van een voorgedrukt formulier (met het kenmerk G.A. 303 linksonder) wijst op een sterk gestroomlijnde en bureaucratische werkwijze binnen het toenmalige Amsterdamse ambtenarenapparaat. De correctie van "deze stukken" naar "dit stuk" en "bericht" naar het verzoek om onderzoek toont de specifieke aanpassing van het concept aan de actuele behoefte.
Getypte brief (afschrift).
In deze brief kaart Wethouder F. van Meurs een probleem aan betreffende de handhaving van de Ventverordening in Amsterdam-Noord. Gegevens van de Dienst van het Marktwezen tonen aan dat in dit stadsdeel opvallend veel straatverkopers beweren enkel "vaste klanten" te bedienen. Voor het leveren aan vaste klanten was namelijk geen ventvergunning nodig, wat een mazen in de wet bood voor illegale straathandel (clandestien venten). Omdat dit percentage in Noord driemaal hoger ligt dan in andere wijken, vermoedt de wethouder grootschalige fraude. Hij meldt dat de marktmeester de controles al heeft opgevoerd, maar hij verzoekt de Burgemeester uitdrukkelijk om ook de politie in te zetten voor extra handhaving.
Getypt verzendformulier of distributielijst met handgeschreven kanttekeningen.
Het document bevat een lijst met geadresseerden voor een officieel schrijven of rapport. De personen op de lijst bekleden sleutelposities binnen het lokale en provinciale bestuur: * **F. van Meurs:** Een belangrijke adviseur voor voedselvoorziening in Amsterdam. * **J.H. Textor:** Een ambtenaar van de provincie Noord-Holland. * **C.P. Sixma en C. Müller:** Directie en administratie van het Amsterdamse Marktwezen. * **Jac. Olie Jr.:** Een accountant werkzaam op het stadhuis. De handgeschreven aantekeningen wijzen op de administratieve verwerking van het document. "M.V. naar afd. II" betekent waarschijnlijk "Met verzoek naar afdeling II", wat duidt op een interne doorsturing binnen een gemeentelijke organisatie.
Dienstbrief / Officiële correspondentie van de Gemeente Amsterdam.
* **Kernboodschap:** De brief informeert de burgemeester dat het venten (straatverkoop) van "strikjes en dergelijke" voortaan verboden is. De bestaande vergunningen van de circa 20 betrokken venters worden voor dit specifieke artikel ingetrokken. * **Aanleiding:** Een schrijven van de Hoofdcommissaris van politie en een verzoek "van hooger hand" (de bezetter of de door de bezetter gecontroleerde instanties). * **Toon:** Zakelijk, administratief en uitvoerend. Het document illustreert de bureaucratische afhandeling van beperkende maatregelen tijdens de bezetting. * **Organisatie:** De afdeling "L.M." staat waarschijnlijk voor Levensmiddelen, aangezien de ondertekenaar de wethouder van die portefeuille is.
Document
Dit document is een verslag van een ambtelijk overleg over de voedselvoorziening in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De kern van het gesprek draait om een logistiek en strategisch meningsverschil tussen het **Marktwezen** (de overheid) en de **groothandel**. * **Het conflict:** De overheid rekent op een vaste opslag van 25 wagons per product (rapen, uien, wortelen) om vorstperiodes te overbruggen. De handel heeft echter minder ingepland (10 wagons uien, 15 wagons wortelen), uitgaande van de cijfers van vorig jaar en de behoefte aan "roulatievoorraad" voor dagelijks gebruik. * **De oplossing:** Er wordt gesproken over een "gecentraliseerde verkoop". Dit is een typisch kenmerk van de oorlogseconomie: de vrije markt wordt uitgeschakeld om prijsopdrijving (zwarte markt) te voorkomen en een eerlijke verdeling (rantsoenering) te waarborgen. * **Handgeschreven wijzigingen:** De tekst bevat diverse correcties die de formuleringen scherper of feitelijk juister maken. Bijvoorbeeld de toevoeging van "gecentraliseerden" en de correctie van "plaatsvindt" naar "wordt toegepast", wat duidt op een actieve sturing door de overheid. ---
Notities/notulen van een ambtelijke vergadering.
Dit document biedt een gedetailleerd inkijkje in de logistieke en economische uitdagingen van de voedselvoorziening in oorlogstijd. De kernpunten zijn: 1. **Regulering en Centrale Regie:** Er is een duidelijke verschuiving zichtbaar van een vrije markt naar een strak gereguleerd systeem. Men spreekt over "gecentraliseerde verkoop" om woekerprijzen (boven het maximum) te voorkomen en een eerlijke verdeling onder winkeliers te waarborgen. 2. **Kwaliteit en Herkomst:** Er is een strikte selectie op basis van houdbaarheid. Men eist rapen uit Friesland en uien/wortelen uit Zeeland, gebieden die bekend stonden om hun goede landbouwproducten. 3. **Schaarschte aan Materialen:** Het "kistenvraagstuk" illustreert het gebrek aan basismiddelen. Zelfs voor eenvoudige houten kisten moet statiegeld en huur worden betaald, en ze moeten van ver (Utrecht) komen. 4. **Financiële Risico's:** De grossiers uiten hun zorgen over de winstmarges. Omdat de overheid maximumprijzen heeft vastgesteld, kunnen zij de risico's van bederf (opslaan van versproducten is risicovol) niet meer zelf dragen. Ze proberen deze kosten door te schuiven naar de gemeente. 5. **Beveiliging:** De noodzaak om een open loods 24 uur per dag te bewaken (tegen diefstal in een tijd van toenemende schaarste) brengt aanzienlijke kosten met zich mee.
Notulen/Verslag van een vergadering.
Het document verslaat een technisch-logistiek overleg over de voedselvoorziening in oorlogstijd. De kern van het conflict is de frictie tussen de praktische bezwaren van de groothandel (angst voor bederf van voorraden en economisch risico) en de behoefte aan zekerheid van de overheid (voorkomen van hongersnood bij vorst). Opvallende punten: * **Kwantiteit:** Er wordt gediscussieerd over de verhoging van de reserve van 50 naar 75 wagons (25 wagons elk voor rapen, uien en wortelen). * **Risicobeheersing:** De handel vreesde vorig jaar voor overschotten, maar erkent dat de "omstandigheden" (de oorlogssituatie en schaarste) in 1941 nijpender zijn dan in 1940. * **Centralisatie:** Er wordt gesproken over een plan voor "gecentraliseerden verkoop" om prijsopdrijving tegen te gaan, wat typerend is voor de distributie-economie tijdens de bezetting. * **Bederf:** Een groot punt van zorg voor de groothandelaars is de kwaliteit van de producten; zij willen de garantie dat reserves tijdig worden "opgeruimd" (verkocht) voordat ze rotten.
Getypte brief (afschrift).
* **Kernproblematiek:** De brief beschrijft een logistieke crisis in de aardappelvoorziening van Amsterdam in de winter van 1941. De hoofdoorzaken zijn brandstoftekorten (benzinegebrek) en de beperkingen door de verduisteringsmaatregelen, waardoor de Centrale Markt later opengaat. * **Economisch gevolg:** Vanwege de hoge transportkosten voor detaillisten (winkeliers) worden de wettelijk vastgestelde maximumprijzen voor consumenten illegaal overschreden om de winstmarges te redden. * **Voorgestelde oplossing:** De Inkoopcentrale stelt een systeem van decentralisatie voor. Door Amsterdam op te delen in 'rayons' met lokale verdeelpunten (stapelplaatsen), kan de distributie efficiënter en met minder transportmiddelen plaatsvinden. * **Toon:** De brief is formeel-ambtelijk, maar dringt aan op een spoedige oplossing om de voedselvoorziening en prijsstabiliteit te waarborgen.
Officieel geleidebiljet / routeringsformulier van de gemeente Amsterdam.
Dit document is een standaard geleideformulier dat door het bureau van de Amsterdamse wethouder Floris van Meurs werd gebruikt om dossiers of specifieke documenten door te sturen naar uitvoerende diensten. * **Wijzigingen:** Op het formulier is de meervoudsvorm "deze stukken" handmatig gecorrigeerd naar "dit stuk", wat aangeeft dat er slechts één document werd meegezonden. * **Instructie:** De optie "ter kennisneming" is gemarkeerd met een liggend streepje, wat betekent dat de Directeur van het Marktwezen enkel geïnformeerd hoefde te worden en geen directe actie hoefde te ondernemen, behalve het eventueel retourneren van het stuk ("worden gaarne terugverwacht"). * **Registratie:** De stempels en nummers (No. 217 en M. 1941 14/2) wijzen op een strikte administratieve registratie binnen het bureau Levensmiddelen (L.M.).
Getypte brief (doorslag of officieel afschrift).
* **Kernboodschap:** De gemeente Amsterdam wijst een verzoek van de heer K. van Houten af om op straat demonstraties te geven met gedresseerde vogels. * **Juridische argumentatie:** De weigering is gebaseerd op een strikt onderscheid binnen de Algemeene Politieverordening (APV). De gemeente stelt dat Van Houten geen 'standwerker' is (die enkel het te verkopen product demonstreert), maar een 'vertooner'. Hij voert een act op (kunstjes met vogels) om de aandacht te trekken voor andere handel (vogelzaad en ongetrainde vogels). Dergelijke vertoningen zijn op de openbare weg verboden. * **Stijl:** De toon is ambtelijk, formeel en beslist. Er wordt verwezen naar een eerder schrijven van 27 december 1940, waaruit blijkt dat de aanvrager reeds eerder bezwaar had gemaakt of aanvullende argumenten had ingediend.
Ambtelijk geleidebiljet / memo van de gemeente Amsterdam.
* **Functie van het document:** Dit is een officieel intern communicatiemiddel binnen het Amsterdamse gemeentebestuur om een specifiek dossier ("dit stuk") door te sturen voor advies. * **Inhoud:** De Wethouder van Levensmiddelen verzoekt de Directeur van het Marktwezen om een "gemeenschappelijk advies". Dit advies moet tot stand komen in overleg met twee andere instanties: de Directeur van de Centrale Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening (C.D. Lev. voorz.) en de Gemeentelijk Adviseur voor Voedsel- en Distributieaangelegenheden. * **Wijzigingen in het formulier:** Er is gebruikgemaakt van een standaardformulier (G.A. 303). Opvallend is dat de naam van de wethouder "F. van Meurs" is doorgehaald en vervangen door de handtekening/naam "Guepin". P.J. Guepin was in deze periode een belangrijke functionaris (en later wethouder) binnen het nationaalsocialistische gemeentebestuur van Amsterdam. * **Terminologie:** De gebruikte termen "Levensmiddelen" en "Distributie" wijzen op de strikte regulering van de voedselvoorziening tijdens de oorlogsjaren.
Document
Dit document dient als een administratieve geleidebrief binnen het Amsterdams gemeentebestuur. Wethouder Frans van Meurs stuurt hiermee documenten door naar de directeur van het Marktwezen voor advies of rapportage ("met verzoek om bericht"). De meest relevante informatie staat in de informele groene potloodnotitie bovenaan. Hieruit blijkt dat er een stapel "oude aanvragen" (vermoedelijk uit 1940) opnieuw beoordeeld moet worden om te zien of deze onder de huidige omstandigheden nog steeds valide zijn of gehonoreerd kunnen worden. Het kenmerk "L.M." in de kop verwijst hoogstwaarschijnlijk naar de portefeuille 'Levensmiddelen'.
Dienstbrief / Geleideformulier van de Gemeente Amsterdam.
* **Doel van het document:** Dit is een zogenaamd 'geleidebriefje' dat gebruikt werd binnen de Amsterdamse gemeentelijke administratie om dossiers of specifieke documenten tussen afdelingen te verschepen. * **Inhoudelijke kern:** De wethouder belast met Levensmiddelen stuurt stukken naar de Directeur van het Marktwezen. Uit de handgeschreven kanttekening blijkt dat het gaat om de "Raming begrooting 1942". * **Procesgang:** De stukken zijn op 10 april verzonden met het verzoek om bericht. Op 2 mei 1941 (2/5 '41) zijn de formulieren ingevuld en geretourneerd aan de afzender. * **Opvallende details:** De naam van wethouder F. van Meurs is doorgestreept en vervangen door een stempel van J.H. van der Bend. Dit duidt op een wijziging in de bezetting van de post of een waarneming tijdens de roerige beginperiode van de bezetting.
Ambtelijke correspondentie / Geleidebiljet (voorgedrukt formulier).
Het betreft een standaard administratief formulier dat werd gebruikt voor de interne doorsturing van documenten binnen de gemeente Amsterdam. De wethouder stuurt hiermee specifieke stukken door naar de directeur van het Marktwezen. Opmerkelijke details: * **Correcties:** Er is een handmatige correctie aangebracht waarbij "dit stuk" is doorgehaald en vervangen door "deze stukken", wat duidt op de verzending van meerdere bijlagen. * **Actie:** De optie "met verzoek om bericht" is aangevinkt, wat betekent dat de wethouder een reactie of rapportage verwacht van de directeur van het Marktwezen. * **Datering:** Hoewel het document is getekend in september 1939, verwijzen de stempels en nummers bovenaan mogelijk naar eerdere dossiers of registraties uit 1933 en 1938.
Getypte brief/verslag (doorslag), bladzijde 2.
Deze pagina bevat een gedetailleerd plan om fraude in de groentedistributie tegen te gaan. De kern van het probleem was de 'clandestiene' verkoop: winkeliers die een deel van hun toegewezen voorraad op de zwarte markt verkochten in plaats van aan hun geregistreerde klanten. De voorgestelde oplossing is een systeem van volgnummers. Door dagelijks te berekenen hoeveel klanten een winkelier kon bedienen op basis van de binnengekomen voorraad, en deze nummers verplicht in de etalage te laten tonen, konden controleurs eenvoudig zien of er gefraudeerd werd. Het document toont de bureaucratische kant van de schaarste: berekeningen per gram, de kosten voor het drukken van kaarten en de noodzaak voor coördinatie tussen verschillende overheidsinstanties zoals de Distributiedienst en ministeries.
Getypte notulen of ambtelijke correspondentie (pagina 7 van een groter geheel).
* **Taalgebruik:** Het document hanteert de vooroorlogse spelling (bijv. "visch", "blyven", "moeilykheid", "ongewenscht"). Opvallend is de typefout "marktpkaats" in de eerste paragraaf. * **Inhoud:** De kern van het geschil is de verplaatsing van visbakkers die wegens stankoverlast ("baklucht") niet op de markt mogen blijven. Er wordt gezocht naar een pragmatische oplossing: standplaatsen buiten de markt zonder dat een formele ventvergunning vereist is, mede omdat deze ondernemers al kosten hebben gemaakt voor brandveiligheid. * **Bestuurlijke procedure:** De wethouder vraagt om een gemotiveerd advies van een gespecialiseerde commissie alvorens een besluit te nemen. * **Casus Belinfante:** De laatste paragraaf introduceert een specifieke casus van een individu genaamd Belinfante, die een winkeltje exploiteert op NS-terrein. De heer Presser lijkt hier bewijs of context aan te voeren over de achtergrond van deze ondernemer en het tijdelijke karakter van zijn onderneming.
Officiële brief/dienstmededeling.
In deze brief stelt de Directeur-Generaal van de Voedselvoorziening, Stephanus Louwes, de burgemeester van Amsterdam op de hoogte van de aanstelling van een 'Contact-Commissaris' voor de voedselvoorziening: de heer F. van Meurs. De kernboodschap is centralisatie van de macht. Louwes benadrukt dat lokale, gemeentelijke initiatieven de centrale planning kunnen verstoren. De burgemeester wordt daarom expliciet opgedragen om niet zelfstandig in te grijpen bij voedseltekorten of stagnatie, maar direct contact op te nemen met de aangewezen commissaris. Dit illustreert de strakke hiërarchische controle over de schaarse middelen tijdens de bezettingsjaren.
Getypte ambtelijke brief/advies met stempels en handgeschreven aantekeningen.
Dit document is een intern ambtelijk advies binnen de gemeente Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De adviseur, F. van Meurs, reageert op een dossier betreffende de monopolierechten van de "N.V. Service Centrale Markt". De kern van de kwestie is dat dit private bedrijf haar exclusieve rechten op de Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) wil behouden. Uit het feit dat het bedrijf de verschuldigde vergoedingen voor dit recht reeds betaald heeft, concludeert de adviseur dat zij niet van plan zijn deze positie op te geven. Hij adviseert de wethouder om dit bij toekomstige onderhandelingen over betalingen voor het eerste half jaar van 1942 scherp in de gaten te houden, maar stelt tevens voor de huidige correspondentie als afgehandeld te beschouwen. Het document toont de bureaucratische afhandeling van commerciële belangen binnen de strikt gereguleerde voedselvoorziening van een stad in oorlogstijd.
Dienst-envelop of voorblad van een officiële overheidszending.
* **Typografie:** De kopteksten zijn gedrukt in verschillende lettertypen. "DIENST" staat in een zware, schreefloze kapitaal om de officiële status te benadrukken. De overige gedrukte teksten maken gebruik van diverse schreefletters (serif). * **Adressering:** De adresgegevens zijn met een schrijfmachine aangebracht. Opvallend is de ruime spatiëring tussen de letters van de stad "A M S T E R D A M". De letter "B" voor de stadsnaam zou kunnen verwijzen naar een specifiek postdistrict of een wijkindeling die destijds door de PTT werd gehanteerd. * **Formuliernummer:** De aanduiding "no. 1152" onder de "Alg. Landsdrukkerij" is een referentienummer voor het type envelop of drukwerk, wat duidt op een gestandaardiseerde administratieve procesvoering. * **Status:** De term "DIENST" duidt op een portvrije verzending voor rijksinstellingen.
Getypte brief of rapport (pagina 2).
* **Inhoud:** Het document betreft het vervolg van een besluit of mededeling omtrent een "monopolierecht". Er wordt verwezen naar een eerdere brief van 21 november 1939 waarin is vastgelegd dat het exclusieve recht om dit monopolie te bepalen bij de geadresseerde ("U") ligt. * **Ondertekening:** De afkorting "w.g." voor de naam F. van Meurs staat voor "was getekend". Dit geeft aan dat dit een afschrift of een doorslag is van het originele, handgetekende document. * **Terminologie:** Het gebruik van de "den" in "in den brief" en de spelling van "mededeeling" en "monopolierecht" is kenmerkend voor de ambtelijke schrijftaal van voor de spellinghervorming van Marchant.
Getypt concept-verslag van een bespreking (met handgeschreven aantekening).
In dit document komen de zakelijke en logistieke spanningen naar voren tussen het gemeentebestuur en de private handel tijdens de bezettingsjaren. De kern van het geschil is de verdeling van het financiële risico voor de winteropslag van voedsel (waarschijnlijk groenten of aardappelen). * **Risicoverdeling:** De "Combinatie" (de verenigde grossiers) stelde een vaste vergoeding voor van 70.000 gulden plus het gebruik van koelhuizen. Van Meurs wijst dit af omdat de gemeente hiermee alle risico's op zich neemt (inclusief het "koopvrouw worden" – oftewel het bederven van de waar), terwijl de handelaren hun volledige winstmarge veiligstellen. * **Oplossingsrichting:** Van Meurs stelt een retrospectieve afrekening voor op basis van werkelijke kosten, eventueel getoetst door experts of een onafhankelijke arbiter (de heer Valstar). * **Terminologie:** De term "koopvrouw worden" is een jargon-uitdrukking voor het kwaliteitsverlies van opgeslagen producten.
Ambtelijk advies / Memo (waarschijnlijk een doorslag of afschrift).
In dit document adviseert de gemeentelijke adviseur F. van Meurs over de distributie van vis tijdens een periode van grote schaarste. De kern van het betoog is dat de directe voedselvoorziening van de burgerbevolking prioriteit heeft boven de bevoorrading van de horeca. Omdat de aanvoer van vis minimaal is, worden restaurants en eethuizen niet langer rechtstreeks of via bevoorrechte kanalen bediend. Zij worden gelijkgesteld aan gewone burgers en moeten hun vis trachten te kopen via de normale detailhandel. Op basis van dit beleid adviseert Van Meurs om het specifieke verzoek van Jac. Bras (vermoedelijk een restauranthouder die om een uitzondering of extra toewijzing vroeg) af te wijzen. De toon is zakelijk en ambtelijk, waarbij het algemeen belang zwaarder weegt dan het economisch belang van individuele ondernemers.
Document
Het document is een verslaglegging van een administratieve bijeenkomst op hoog niveau tussen het Rijksbureau voor Voedselvoorziening en vertegenwoordigers van de grootste Nederlandse gemeenten. * **Vorm:** De tekst is getypt op een schrijfmachine, met een duidelijke hiërarchische structuur (aanwezigenlijst, voorzitter, opening). * **Inhoud:** De focus ligt op de coördinatie van de voedselvoorziening (specifiek groenten) tijdens de oorlog. Er wordt teruggeblikt op de ervaringen van de winter 1941-1942 om plannen te maken voor de komende seizoenen. * **Opvallende zaken:** De lijst met aanwezigen toont een dwarsdoorsnede van het lokaal bestuur in oorlogstijd: wethouders, directeuren van distributiediensten en secretarissen. De naam van de voorzitter, N. Arkema, verwijst naar de toenmalige directeur van de VNG.
Getypte notulen/besprekingsverslag.
* **Kernproblematiek:** Door de oorlogssituatie (1942) is er een nijpend tekort aan benzine ("benzineschaarschte"). Om de voedselvoorziening van Amsterdam (aanvoer naar de Centrale Markt in mei) veilig te stellen, moeten vrachtwagens van tuinders worden omgebouwd naar persgas (gecomprimeerd gas). * **Financieel conflict:** De tuinders kunnen de ombouw niet zelf betalen. Banken vragen een te hoge rente (7%) en eisen de auto's als onderpand. Er ontstaat een discussie over wie de financiële last moet dragen: * **Roëll** stelt dat de Gemeente Amsterdam moet betalen vanuit het "consumentenbelang". * **Van Meurs** stelt dat het een "landsbelang" is en dat de Rijksoverheid verantwoordelijk is, aangezien de oorlogsomstandigheden de oorzaak zijn. * **Technische beperking:** De gasinstallaties hebben een korte levensduur van slechts twee jaar, waardoor de investering zeer snel moet worden terugverdiend via vrachttarieven.
Getypte brief (pagina 2).
Dit document is het tweede blad van een officiële correspondentie vanuit een gemeentelijk apparaat. De tekst bevat de volgende kernpunten: * **Besluitvorming:** Het College van Burgemeester en Wethouders (B&W) heeft een voorstel van de betreffende wethouder goedgekeurd. * **Conditionaliteit:** De goedkeuring is niet onvoorwaardelijk. De uitvoering van de maatregel is strikt gekoppeld aan specifieke regelingen die de ontvanger ("Uwerzijds") moet treffen en in stand moet houden. * **Instructie:** De ontvanger wordt gesommeerd om in overleg te treden met relevante organisaties en de wethouder spoedig te informeren over de getroffen regeling. * **Ondertekening:** De brief is ondertekend door F. van Meurs. De vermelding "(get.)" duidt aan dat dit een afschrift of doorslag is van het originele, handgetekende document.
Ambtelijk verslag van een mondelinge klacht en een daaropvolgende hoorzitting.
Dit document biedt een indringend kijkje in de sociale spanningen in Amsterdam tijdens de oorlogsjaren (1943). Centraal staat de schaarste aan vis en de vermeende corruptie van marktambtenaren. De klaagsters beschuldigen marktmeester De Wolff van grove bejegening ("vreten") en vriendjespolitiek (de beste vis zou voor hemzelf en de politie zijn). Interessant zijn de handgeschreven correcties en kanttekeningen. Deze suggereren dat het verslag later is geëvalueerd, waarbij getracht werd de bewijslast te wegen ("Wij kunnen niets bewijzen"). De verwijzing naar vrouwen van de Lindengracht duidt erop dat de onvrede breder gedragen werd in de Jordaan en omliggende wijken. De verdediging van De Wolff werpt licht op de andere kant van de medaille: de chaos op de markten, het misbruik van voorrangskaarten (bijvoorbeeld door zwangeren, "in positie") en burgers die dubbel in de rij gaan staan.
Document
Dit document is een verslag van een ambtelijk overleg over de logistiek en distributie van garnalen in bezet Amsterdam. De kern van het probleem is dat bepaalde leveringsquota (percentages), die voorheen door een zekere "Roosman" werden beheerd maar blijkbaar zijn verwaarloosd, opnieuw moeten worden toegewezen aan de gemeente Amsterdam. Er is sprake van een logistiek knelpunt: er moet een geschikte groothandelaar (grossier) worden gevonden om de aanvoer fysiek te regelen. De firma Puul uit Volendam wordt genoemd, maar zij zijn al bezet met de aanvoer uit het noorden van het land. Als oplossing stelt Van Meurs de "Combinatie Lammers" voor. Hij voert aan dat zij hun betrouwbaarheid al hebben bewezen bij de aanvoer van mosselen en dat hun betrokkenheid garandeert dat de garnalen daadwerkelijk bij de Amsterdamse bevolking terechtkomen. De tekst bevat diverse handgeschreven correcties (zoals het invoegen van "dus" en het doorhalen van "er" en "in") die typisch zijn voor een conceptverslag dat nog moet worden uitgewerkt of goedgekeurd. ---
Notities/Verslag van een vergadering.
* **Administratieve chaos:** Het document illustreert de bureaucratische uitdagingen tijdens de bezetting. De centrale overheid (Nederlandsche Visscherij Centrale) eiste distributie op basis van vooroorlogse cijfers (1939-1940), maar deze gegevens bleken voor Amsterdamse vishandelaren simpelweg niet te bestaan of niet te achterhalen. * **Willekeur en Inspectie:** Bij gebrek aan harde data moest de commissie "naar hun beste weten" oordelen over de grootte van een zaak. Dit leidde onvermijdelijk tot scheve gezichten en een stroom aan bezwaarschriften ("verzoeken om verhooging"). * **Sociaal-economisch onderscheid:** Er wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen "straathandelaren" enerzijds en "winkeliers en halhouders" anderzijds. De discussie draait om het uniformeren van toewijzingen binnen deze groepen om het proces te versimpelen en klachten te verminderen. * **Controle:** Er wordt expliciet gerefereerd aan het Visscherijbesluit 1941, wat wijst op de toenemende drang van de bezetter en de overheid om de voedseldistributie en de zwarte handel strikt te controleren.
Notities/Concept-notulen van een vergadering.
Dit document is een getypt concept van de notulen van een vergadering over de visdistributie in oorlogstijd. De kern van de problematiek die hier wordt beschreven, is administratieve chaos: de centrale autoriteit (Nederlandsche Visscherij Centrale) eiste dat de vis werd verdeeld op basis van verkoopcijfers uit 1939 en 1940. In de praktijk bleken de meeste Amsterdamse winkeliers deze cijfers niet te kunnen aanleveren, wat een eerlijke verdeling ("verdeellijsten") bemoeilijkte. Opvallend is de vermelding van "enkele en dubbele toewijzingen", wat wijst op een systeem van prioritering of schaalvergroting voor bepaalde handelaren. Daarnaast wordt er gesproken over "betere contrôle", een eufemisme voor het aanpakken van de zwarte handel of het niet naleven van de distributievoorschriften. De handgeschreven notitie "20 X vermenigvuldig" duidt erop dat dit concept is goedgekeurd om in meervoud te worden verspreid onder de commissieleden.
Getypte notulen/conceptverslag.
Het document is een verslag van een overleg over de regulering van de visverkoop tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van het probleem is dat de visverkoop in grote steden (zoals Amsterdam) voor het overgrote deel (75%) via straathandelaren verloopt, waardoor de overheid weinig grip heeft op de distributie. De voorgestelde oplossing is 'klantenbinding'. Dit houdt in dat consumenten zich verplicht moeten registreren bij één specifieke handelaar (winkelier of straathandelaar). Dit systeem wordt gespiegeld aan een eerder voorstel voor de groentehandel uit 1942. Het doel van deze administratieve rompslomp (inschrijvingskaarten, duplo's, toewijzingskaarten) is om de schaarse voorraad vis eerlijk te verdelen: de hoeveelheid vis die een handelaar krijgt toegewezen, wordt direct gekoppeld aan het aantal officieel geregistreerde klanten.
Getypte brief of ambtelijk advies (waarschijnlijk een doorslag).
* **Inhoud:** Het fragment betreft een ambtelijk advies over twee zaken: 1. Een aanvraag voor een marktvergunning ten behoeve van een zoon, die waarschijnlijk zal worden afgewezen. 2. De kwestie rondom een zekere "Uriot". De adviseur stelt voor de zaak te pauzeren omdat Uriot momenteel niet in staat is zijn eigen belangen te behartigen. * **Toon:** Formeel en ambtelijk. Er is sprake van een dreigende "straf" (verwijdering van de markt), wat wijst op een tucht- of handhavingskwestie. * **Taalgebruik:** Het gebruik van "adviseeren" (met dubbel e) is kenmerkend voor de spelling van vóór de wijzigingen van 1947 (Spelling-Marchant).
Getypte brief/memorandum.
* **Inhoud:** De brief is een dringend verzoek om de blokkades op de telefoonlijnen van vier specifieke groothandelaren op te heffen. Deze handelaren zijn gevestigd op de Centrale Markt in Amsterdam, maar maken voor hun zakelijke contacten gebruik van telefoonaansluitingen in hun privéwoningen. * **Argumentatie:** De afzender stelt dat het herstellen van de verbindingen noodzakelijk is in het belang van de voedselvoorziening ("Nahrungsversorgung") van de stad Amsterdam. * **Taalfouten:** De tekst bevat enkele typfouten, zoals "Tateresse" (in plaats van *Interesse*) en "lasen" (in plaats van *lassen*), wat kan wijzen op tijdsdruk tijdens het opstellen. * **Genoemde personen/instanties:** * **W.F. Dijkstra, F. Draaisma, J. de Geus:** Groothandelaren. * **Nederlandsche Veiling:** Een veilinginstelling. * **F. van Meurs:** De 'Kontaktkommissar' voor de stad Amsterdam, die blijkbaar al eerder voor deze zaak heeft gepleit bij de Beauftragte.
Getypte brief met handgeschreven aantekeningen.
De brief is een formeel verzoek van de directeur van (zeer waarschijnlijk) de Centrale Markt in Amsterdam aan de Duitse *Beauftragte* (gevolmachtigde) voor de stad Amsterdam. De kern van het schrijven is het verzoek om de blokkades (*Sperre*) op de telefoonverbindingen van diverse groothandelaars op de Centrale Markt op te heffen. De schrijver voert als belangrijkste argument aan dat deze telefoonverbindingen essentieel zijn voor de voedselvoorziening (*Nahrungs-versorgung*) van de stad. Er wordt specifiek verwezen naar de aardappelhandel en steun van andere instanties zoals de V.B.N.A. (Vereniging ter Behartiging van de Nederlandse Aardappelhandel) en Kontaktkommissar F. van Meurs. Het taalgebruik is zakelijk en ambtelijk-Duits, typerend voor de correspondentie tussen Nederlandse instanties en het Duitse bestuur tijdens de bezetting.
Getypt verslag (resumé) van een ambtelijke bespreking.
Dit document is een kil, ambtelijk verslag van de uitvoering van de anti-Joodse maatregelen in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het illustreert de bureaucratische precisie waarmee de economische uitsluiting van Joden werd georganiseerd. De kernpunten uit de tekst zijn: 1. **Segregatie:** Er wordt gesproken over een "absolute scheiding" tussen Joodse en niet-Joodse handel. 2. **Economische wurging:** De Joodse handelaren wijzen terecht op de onmogelijkheid van hun voortbestaan. Met slechts 200 Joodse detailhandelaren als afzetmarkt voor 50 groothandelaren, en het dreigende verbod om zelf op veilingen in te kopen, wordt hun broodwinning de facto vernietigd. 3. **Ontmenselijking door logistiek:** De gemeente stelt een "sportterrein" (Keucheniusstraat) voor zonder enige faciliteiten of beschutting tegen het weer, terwijl bestaande loodsen (Pier E) worden geweigerd omdat deze voor de Duitse Weermacht bestemd zijn. 4. **Terminologie:** Het gebruik van de term "Ariseering" (arisering) duidt direct op de nationaalsocialistische ideologie van het onteigenen van Joods bezit.
Relevante Archieffragmenten
M. de Haan.
# TRANSCRIPTIE Bespreken met M. van Meurs 13-11-’42 [paraaf]
# TRANSCRIPTIE No.27/6/6 M.1940. No.384 L.M.1940 18/4. Afschrift.- ------------------------------------------------------------------------ Amsterdam, 17 April 1940. Aan den WelEd. Heer F.van Meurs,
*Handgeschreven tekst onderaan:* 26/9 1941 gestuurd aan Van Meurs
# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]