Dienstbrief / Officiële correspondentie van de Gemeente Amsterdam. 22 januari 1941. De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (F. van Meurs). De heer Burgemeester van Amsterdam. [Stempel linksboven:] N° 72/3/1
[Handgeschreven boven:] 11.1.1941 / 24/1
[Handgeschreven rechtsboven:] Markten [gevolgd door onleesbare paraaf]

GEMEENTE AMSTERDAM

AFD. L.M.
No. 131 -1941-
BIJLAGEN

AMSTERDAM, 22 Januari 1941.

MEN WORDT VERZOCHT BIJ HET ANTWOORD NAUWKEURIG HET NUMMER VAN DIT SCHRIJVEN EN DE AFDEELING TE VERMELDEN.

In antwoord op Uw bij kantschrijven van 14 dezer om bericht gezonden schrijven van den Hoofdcommissaris d.d. 4 Januari j.l. betreffende venters met strikjes e.d., deel ik U mede, dat het aantal personen, dat met deze artikelen vent, slechts ± 20 bedraagt. Ik heb opdracht gegeven aan deze venters mede te deelen, dat in verband met de collecten W.H.N. van hooger hand ons is verzocht het venten met strikjes te verbieden, op grond waarvan hun ventvergunning, voor zoover dit artikel betreft, wordt ingetrokken.

vM

De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen,

(get.) F.van Meurs.

Aan den heer Burgemeester

[Linksonder:] Model G.A. 5 / 25000-1-'40
[Rechtsonder handgeschreven:] 82 * Kernboodschap: De brief informeert de burgemeester dat het venten (straatverkoop) van "strikjes en dergelijke" voortaan verboden is. De bestaande vergunningen van de circa 20 betrokken venters worden voor dit specifieke artikel ingetrokken.
* Aanleiding: Een schrijven van de Hoofdcommissaris van politie en een verzoek "van hooger hand" (de bezetter of de door de bezetter gecontroleerde instanties).
* Toon: Zakelijk, administratief en uitvoerend. Het document illustreert de bureaucratische afhandeling van beperkende maatregelen tijdens de bezetting.
* Organisatie: De afdeling "L.M." staat waarschijnlijk voor Levensmiddelen, aangezien de ondertekenaar de wethouder van die portefeuille is. Dit document stamt uit januari 1941, ruim een half jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De cruciale afkorting in de tekst is W.H.N., wat staat voor Winterhulp Nederland.

Winterhulp Nederland was een nationaalsocialistische hulporganisatie, opgericht door de bezetter in oktober 1940 naar Duits model (Winterhilfswerk). De organisatie had als doel alle private en kerkelijke liefdadigheidsinstellingen te vervangen en een monopolie op collecte en sociale hulpverlening te krijgen.

De "strikjes" waarover in de brief gesproken wordt, waren waarschijnlijk kleine decoratieve items of speldjes die door particuliere venters werden verkocht voor het goede doel (of eigen gewin). Omdat de W.H.N. geen concurrentie duldde bij hun eigen inzamelingsacties, werd het venten van dergelijke artikelen "van hooger hand" verboden. Dit document is een direct bewijs van hoe de gemeentelijke overheid werd ingezet om de monopoliepositie van nazi-instellingen te handhaven en kleine straatondernemers hun inkomsten te ontnemen. Burgemeester van (De heer) F. van Meurs Gemeente Amsterdam Politie Winterhulp