Getypte brief (afschrift). 7 januari 1941. Nederlandsche Inkoop Centrale van Akkerbouwproducten, Afdeeling Aardappelen. Dagelijksch Bestuur der Gemeente Amsterdam (ter attentie van Wethouder F. van Meurs). No.65/974 M.1941 Afschrift.
No.107 L.M.1941.

NEDERLANDSCHE INKOOP CENTRALE VAN AKKERBOUW PRODUCTEN.

's-Gravenhage, 7 Januari 1941,
Bezuidenhout 15.

No.6357/Cf.

Ter attentie van den Edelachtbaren Aan het Dagelijksch Bestuur
Heer F.van Meurs, Wethouder voor der Gemeente
het Marktwezen en de Levensmiddelen- Amsterdam.
voorziening.

Edelachtbare Heeren,

Het is ons gebleken, dat tengevolge van transportmoeilijkheden
en zeer hooge kosten voor vervoer, de distributie van aardappelen onder
den kleinhandel in Uw gemeente thans niet geschiedt zooals wel gewenscht
zou zijn. Door de noodzakelijke verduisteringsmaatregelen begint de
Centrale Markt aanmerkelijk later dan normaal en zijn de detaillisten niet
in de gelegenheid hun benoodigde hoeveelheid aardappelen aan de markt te
betrekken. De gezamenlijke grossiers zijn door gebrek aan benzine niet in
staat de gewenschte hoeveelheid bij den kleinhandel te bezorgen. Er wordt
nu in het geheel niet meer rondgebracht, met uitzondering van bestellin-
gen aan ziekenhuizen, inrichtingen en in noodgevallen. Voor het afhalen
der aardappelen maakt de kleinhandel thans gebruik van expediteurs. De
vrachtprijzen blijken evnewel dusdanig te stijgen, dat zij de vastgestel-
de winstmarge voor den detaillist ernstig aantasten. Hierdoor is men veel-
vuldig overgegaan tot het verhoogen van den consumentenprijs. Dit laatste
is evenwel niet veroorloofd en zal met alle daarvoor beschikbare middelen
zorg worden gedragen voor het handhaven der maximum-prijzen.
Wij zouden het op prijs stellen, indien U op korten termijn datum
en uur zoudt willen vaststellen voor een bespreking, welke wij gaarne met
U en ten Uwėnt met vertegenwoordigers van groot- en kleinhandel zouden
hebben, teneinde voor deze moeilijkheden een oplossing te vinden. Wij
denken hierbij aan een door ons zeer gewenschte decentralisatie bij de
uitgifte der aangevoerde aardappelen. Indien een verdeeling der stad in
rayons zou worden vastgesteld en in elk rayon een afleveringsplaats kon
worden aangewezen, zouden meerdere detaillisten tegen een lagere vergoe-
ding de aardappelen daar komen afhalen. Ook het bezorgen vanuit deze
stapelplaatsen binnen de kring van het rayon zou met de beschikking over
betrekkelijk weinig transportmiddelen kunnen geschieden.
Wij zien Uw berichten gaarne spoedig tegemoet.

Hoogachtend,

p.p.Nederlandsche Inkoopcentrale van
Akkerbouwproducten,
Afd. Aardappelen,
w.g.onleesbaar. * Kernproblematiek: De brief beschrijft een logistieke crisis in de aardappelvoorziening van Amsterdam in de winter van 1941. De hoofdoorzaken zijn brandstoftekorten (benzinegebrek) en de beperkingen door de verduisteringsmaatregelen, waardoor de Centrale Markt later opengaat.
* Economisch gevolg: Vanwege de hoge transportkosten voor detaillisten (winkeliers) worden de wettelijk vastgestelde maximumprijzen voor consumenten illegaal overschreden om de winstmarges te redden.
* Voorgestelde oplossing: De Inkoopcentrale stelt een systeem van decentralisatie voor. Door Amsterdam op te delen in 'rayons' met lokale verdeelpunten (stapelplaatsen), kan de distributie efficiënter en met minder transportmiddelen plaatsvinden.
* Toon: De brief is formeel-ambtelijk, maar dringt aan op een spoedige oplossing om de voedselvoorziening en prijsstabiliteit te waarborgen. Dit document stamt uit de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode nam de schaarste aan essentiële middelen zoals benzine snel toe, wat directe gevolgen had voor de civiele voedselketen. De "Nederlandsche Inkoop Centrale van Akkerbouwproducten" was een overheidsorgaan (onderdeel van de distributieorganisatie) dat belast was met het reguleren van de handel in landbouwproducten om tekorten en zwarte handel tegen te gaan. De genoemde wethouder, Florens van Meurs, speelde een cruciale rol in de Amsterdamse voedselvoorziening tijdens de eerste oorlogsjaren. De brief illustreert hoe de bezettingsomstandigheden (verduistering, vorderingen van brandstof) de dagelijkse logistiek van basisbehoeften zoals aardappelen ontregelden. F. van Meurs Gemeente Amsterdam Marktwezen