Brief/Aanvraag voor ontheffing avondklok (spertijd-vergunning).
Origineel
Brief/Aanvraag voor ontheffing avondklok (spertijd-vergunning). De Directeur van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam. De Commandant van de Ordepolitie, Amsterdam. [Handgeschreven in blauw potlood:] Afgegeven door [...] 25/2
J/HG.
8A/17/2 M.
25 Februari 1942.
den Heer Commandant van de
Ordepolitie,
Hoofdbureau van Politie,
Marnixstraat,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 6.
Hiermede heb ik de eer U beleefd te verzoeken ver-
gunning te verleenen tot het zich op den openbaren weg bevin-
den tusschen 20 – 24 uur gedurende de geheele uitzonderings-
periode, voor de hieronder genoemde ambtenaren en werklieden
van den Dienst van het Marktwezen.
De Directeur,
| Functie | Naam en voorletters | Adres | Geboorteplaats en datum |
|---|---|---|---|
| Directeur | C.F. Sixma | Stadionweg 106 bel. | Utrecht, 26-5-'86 |
| Secretaris-plaatsvervangend directeur | J.J. Sieburgh | Stadionweg 179 III | Probolinga(Java), 29-1-'91 |
| Technisch-opzichter | P. Smit | Overtoom 408 I | Amsterdam, 25-7-1893 |
| Bankwerker-stoker | W.D. Fransen | Van Bossestraat 49 II | Amsterdam, 30-12-1907 |
| Bankwerker-stoker | J. Kroon | Nieuwendammerdijk 533 | Weesperkarspel, 18-5-1897 |
| Electricien | H.G.A. Kerklingh | Hoogeweg 69 hs | Amsterdam, 26-2-1893 |
De aanvraag is gericht aan de Commandant van de Ordepolitie, die zetelde in het hoofdbureau aan de Marnixstraat. Tijdens de bezetting was de Nederlandse politie ondergeschikt gemaakt aan het Duitse gezag (de SS en de Grüne Polizei).
De lijst met personeelsleden bevat zowel de top van de Dienst van het Marktwezen (directeur Sixma) als essentieel technisch personeel. Het feit dat zij tussen 20:00 en 24:00 uur op straat moesten zijn, suggereert dat hun taken te maken hadden met de logistieke afhandeling of technische voorbereiding (zoals het opstoken van ketels door de bankwerker-stokers) van de markten, die cruciaal waren voor de voedselvoorziening in de stad. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de bewegingsvrijheid van burgers sterk ingeperkt door de 'Spertijd'. Wie zonder geldige reden en bijbehorend bewijs (een 'Ausweis') na het ingaan van de avondklok op straat werd aangetroffen, riskeerde arrestatie. Voor vitale stadsdiensten, zoals de Dienst van het Marktwezen (verantwoordelijk voor o.a. de Centrale Markthallen), waren dergelijke ontheffingen noodzakelijk om de infrastructuur draaiende te houden.
De persoonlijke gegevens in de tabel geven een inkijkje in de sociale geografie van Amsterdam in 1942. De adressen tonen aan dat de functionarissen verspreid over de stad woonden, van chique wijken in Zuid (Stadionweg) tot de arbeidersbuurten in West (Van Bossestraat) en het toenmalige landelijke Noord (Nieuwendammerdijk). De vermelding van J.J. Sieburgh, geboren op Java, herinnert aan de koloniale banden van die tijd. C.F. Sixma H.G.A. Kerklingh J. Kroon J.J. Sieburgh P. Smit W.D. Fransen Grüne Polizei Hoofdbureau Marktwezen Politie