AI-Synthese 44

W.D. Fransen (geb. 1907) was een bankwerker-stoker bij het Marktwezen in Amsterdam. Hij had diverse marktplaatsen genoteerd (Lindengracht, Albert Cuypstraat, Centrale Markt, Vischmarkt) en een stand op de Waterlooplein in 1940 en 1944. In 1940 en 1941 meldde hij zich ziek en werd opgenomen in een ziekenhuis. In 1942 werd zijn salaris verhoogd en werd hij ontheffing verleend van de avondklok. In 1944 waren er loonwijzigingen voor technisch personeel.

Lotgevallen

1940 ziekte Eerste ziekmelding van het jaar
1941 ziekte Ziek gemeld en opgenomen in ziekenhuis
1942 administratief Salarisverhoging en ontheffing van avondklok
1944 loonwijziging Verhoging basisweekloon voor technisch personeel

Handel

onbekend LindengrachtAlbert CuypstraatCentrale MarktVischmarktWaterlooplein
bankwerker-stokerMarktwezenziekteavondklokWaterlooplein
Gebaseerd op 11 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-311 | Pagina 12 | 1940

Bijlage bij een ambtelijke brief (loonspecificatie/personeelslijst).

Dit document is een financiële bijlage die dient ter verantwoording van personeelskosten of de berekening van pensioenen. De tabel bevat de volgende kolommen: 1. **no.:** Personeels- of volgnummer. 2. **naam:** De initialen en achternaam van de werknemer. 3. **functie:** De technische aard van het werk (bijv. bankwerker, stoker, monteur). 4. **loongroep:** Een Romeins cijfer (IV of V) dat de salarisschaal aangeeft. 5. **weekloon:** Het brutoloon per week in guldens. 6. **mind. verdien:** Waarschijnlijk "minderverdiensten" of een specifieke toeslag/aftrekpost in guldens. 7. **pensioengrondslag:** Het jaarbedrag waarover de pensioenopbouw wordt berekend. De handschriften zijn duidelijk en zakelijk, kenmerkend voor de vroege 20e-eeuwse administratie.

Archief 745 | 745-311 | Pagina 70 | 1940

Document

* **Inhoud:** Het document is een tabel waarin voor vier werknemers de wijziging in arbeidsvoorwaarden wordt vastgelegd. Het betreft technisch personeel (bankwerkers, stokers, monteurs) werkzaam bij het Marktwezen. * **Structuur:** Er wordt een directe vergelijking gemaakt tussen de 'Bestaande toestand' en de 'Nieuwe toestand'. * **Opvallende zaken:** * Het baseweekloon blijft voor alle vier de medewerkers gelijk. * De 'oververdiensten' (mogelijk toeslagen of overuren) veranderen voor iedereen: bij drie personen dalen ze, terwijl ze bij J. Kroon juist worden toegekend. * De pensioengrondslag wijzigt mee met de nieuwe berekening van de verdiensten. * Er zijn handgeschreven parafen of tekentjes zichtbaar in de laatste kolom bij de onderste drie namen.

Archief 745 | 745-310 | Pagina 149 | 1940

Administratief formulier (ziektemelding/kopie van een verzuimkaart).

Dit document is een officiële melding van ziekteverzuim van een medewerker van de Amsterdamse gemeentelijke dienst 'Marktwezen'. Het betreft de heer W.D. Fransen, een bankwerker-stoker (een technisch-uitvoerend beroep, waarschijnlijk betrokken bij het onderhoud van markthallen of verwarmingsinstallaties). Uit het formulier blijkt dat de controle op ziekteverzuim indertijd streng was geregeld; de melding werd direct doorgegeven aan de controlerend gemeente-arts. De classificatie "werkman b" en "loon- of salarisgroep IV" duidt op de hiërarchische en administratieve indeling van gemeentepersoneel in die tijd. Het feit dat dit zijn eerste verzuim van het jaar 1940 was, werd expliciet genoteerd voor de verzuimstatistieken en eventuele loonberekeningen. De grote paarse stempel in het midden fungeert als een registratienummer van de betreffende administratie, waarbij 'M. 1940' waarschijnlijk staat voor 'Marktwezen 1940'.

Archief 745 | 745-345 | Pagina 56 | 1941

Dienstformulier / Ziekmelding (Copie)

Het document is een officieel administratief afschrift (copie) van een ziekmelding van een Amsterdamse gemeentearbeider. Het formulier is gedetailleerd ingevuld met zowel typemachine als stempel. * **Persoon:** De betrokkene is W.D. Fransen, geboren in 1907. Hij bekleedde de gecombineerde functie van 'bankwerker-stoker', wat duidt op een technische rol (onderhoud aan metaal/machines en het stoken van ketelinstallaties). * **Status:** Hij werkte in 'vasten en vollen dienst' als 'werkman' (geen ambtenaar met rang) en viel onder salarisgroep IV. * **Ziekteverloop:** Dit was zijn eerste ziekmelding van het kalenderjaar 1941, beginnend op 1 februari. De melding is gericht aan Dr. W.A. Oderwald, de controlerend gemeente-arts, die toezicht hield op het ziekteverzuim van gemeentepersoneel. * **Locatie:** Fransen woonde in de Venhuizenstraat 22 huis (hs) in Amsterdam-Noord.

Archief 745 | 745-345 | Pagina 154 | 1941

Nominatieve lijst (loonlijst).

* **Administratieve correcties:** Het document bevat belangrijke handmatige wijzigingen in de eerste lijst. De naam *H.J. Meijman* en het bijbehorende bedrag van *f 1.505,30* zijn bovenaan toegevoegd. Om het eindtotaal van *f 10.862,90* kloppend te maken, is het bedrag van G.A. Oosterhoff handmatig gewijzigd van *1.506,32* naar *1.556,21*. * **Valuta:** Bedragen zijn genoteerd in Nederlandse guldens (f). * **Structuur:** De lijst is onderverdeeld in twee categorieën: reguliere werklieden en voormalige reservisten die gedurende het jaar de status van ambtenaar hebben verkregen. * **Bronverwijzing:** De tekst verwijst naar "stamkaarten werklieden", wat duidt op een centrale personeelsadministratie waarbij individuele kaarten werden bijgehouden.

Archief 745 | 745-345 | Pagina 256 | 1941

Document

Dit document is een officiële melding van ziekteverzuim van een gemeentewerkman in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De belangrijkste gegevens zijn: * **Personeelsgegevens:** W.D. Fransen (geboren 1907) was werkzaam als "Bankwerker-stoker" bij de Dienst van het Marktwezen. Hij woonde in de Van Bossestraat (Staatsliedenbuurt). * **Status:** Hij was een 'werkman' in 'vasten en vollen dienst', ingedeeld in loongroep IV. * **Verzuim:** Dit was zijn tweede ziekmelding in het jaar 1941. De ziekte startte op 15 augustus. * **Medische controle:** De melding werd verzonden naar Dr. J.P. Hofstee, de controlerend gemeente-arts die toezicht hield op het ziekteverzuim van gemeentepersoneel.

Archief 745 | 745-345 | Pagina 424 | 1941

Personeelsregister / Salarisadministratie (handgeschreven grootboek).

* **Structuur:** Het document is opgedeeld in functionele groepen. Bovenaan staan de administratieve en toezichthoudende functies (Contrôleurs, Schrijvers), ingedeeld in Salarisgroep I en II. Onderaan is een aparte sectie voor "WERKLIEDEN" (Groep II en IV), bestaande uit technische en facilitaire rollen. * **Financiële verandering:** Er is sprake van een algemene loonsverhoging. Voor de contrôleurs stijgt het basissalaris bijna uniform van 1800 naar 1900 gulden. Bij de werklieden wordt het loon per week of per uur (bijv. 31,20 naar 32,88) omgerekend naar een jaargrondslag. * **Pensioenen:** Verschillende opmerkingen verwijzen naar de "P.W. 1922" (Pensioenwet 1922), specifiek artikel 150, wat duidt op een regeling voor ambtenarenpensioenen. * **Inhoudelijke details:** * **Ongehuwdenkorting:** Bij de schrijvers (Groeneveld en Lobbes) wordt melding gemaakt van een "3% Ongehuwdenkorting", een fiscale maatregel uit die tijd waarbij vrijgezellen minder netto overhielden. * **Overdiensturen:** Bij de werklieden wordt het jaarsalaris inclusief een vast bedrag aan overuren berekend.

Archief 745 | 745-371 | Pagina 123 | 1942

Getypte personeels- en salarislijst met handgeschreven aantekeningen.

* **Salarisstructuur:** Er is een duidelijke verhoging zichtbaar in de "Jaar-wedde" voor bijna alle personeelsleden (veelal van f 1800.- naar f 1900.-). Ook de "Vaste toelage 5%" stijgt proportioneel (van f 90.- naar f 95.-). * **Pensioengrondslag:** Deze kolom fungeert als de som van de wedde en toelagen. Bij sommige personen (Hooft, Nieuwenhuys) zijn er specifieke pensioenafspraken aangeduid met een "a)". * **Differentiatie:** Er wordt onderscheid gemaakt tussen administratieve functies (Contrôleur, Schrijver) die per jaar worden betaald, en "Werklieden" (handarbeiders) die een weekloon ontvangen. * **Inhoudingen:** Bij Groeneveld en Lobbes (Schrijvers in Sal. groep I) staat een handgeschreven opmerking over "3% ongeh. aftrek". Dit verwijst naar een inhouding voor ongehuwden, wat destijds een gebruikelijke fiscale of sociale maatregel was. * **Oververdiensten:** Bij de werklieden wordt melding gemaakt van "oververdiensten" (bonussen of overuren) die in de pensioengrondslag zijn verwerkt.

Archief 745 | 745-371 | Pagina 214 | 1942

Brief/Aanvraag voor ontheffing avondklok (spertijd-vergunning).

Dit document is een formele aanvraag voor een ontheffing van de spertijd (avondklok) tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De datum, 25 februari 1942, is saillant: het is precies één jaar na het uitbreken van de Februaristaking. De "uitzonderingsperiode" waarnaar verwezen wordt, betreft waarschijnlijk extra strenge veiligheidsmaatregelen die door de bezetter waren ingesteld rond deze beladen datum om nieuwe onrust te voorkomen. De aanvraag is gericht aan de Commandant van de Ordepolitie, die zetelde in het hoofdbureau aan de Marnixstraat. Tijdens de bezetting was de Nederlandse politie ondergeschikt gemaakt aan het Duitse gezag (de SS en de Grüne Polizei). De lijst met personeelsleden bevat zowel de top van de Dienst van het Marktwezen (directeur Sixma) als essentieel technisch personeel. Het feit dat zij tussen 20:00 en 24:00 uur op straat moesten zijn, suggereert dat hun taken te maken hadden met de logistieke afhandeling of technische voorbereiding (zoals het opstoken van ketels door de bankwerker-stokers) van de markten, die cruciaal waren voor de voedselvoorziening in de stad.

Archief 745 | 745-423 | Pagina 206 | 1944

Bijlage bij een ambtelijke brief (personeelslijst met loon- en pensioengegevens).

Het document is een overzicht van loonwijzigingen en pensioenberekeningen voor specifiek technisch en uitvoerend personeel werkzaam bij het Marktwezen. De tabel vergelijkt de "Bestaande toestand" met de "Nieuwe Toestand". * **Lonen en pensioenen:** Wat opvalt is dat het basisweekloon in de meeste gevallen gelijk blijft, maar dat de "Oververdiensten" (extra inkomsten) en de daarvan afgeleide "Pensioensgrondslag" veranderen. Bij de meeste personen stijgt de pensioensgrondslag, wat gunstig is voor hun latere uitkering. * **Handgeschreven wijzigingen:** Het document bevat diverse handgeschreven correcties. * Functiewijzigingen: E.J. Stegeman verandert van "tuinman" naar "timmerm." (timmerman); R. Willems wordt "Machinistoker". * Bij R. Willems zijn ook de bedragen in de "Nieuwe Toestand" gecorrigeerd, wat wijst op een last-minute herberekening. * **Symbolen:** De tekens $\angle$ en $\Gamma$ worden gebruikt als voetnoten om de aard van de extra inkomsten te specificeren, namelijk voor ploegendienst ("continue arbeid") of algemene oververdiensten.

Archief 745 | 745-422 | Pagina 469 | 1944

Document

Het document is een administratief overzicht van acht werknemers met technische functies zoals timmerman, elektricien, bankwerker en stoker. De tabel is gestructureerd om de wijziging in hun vergoeding te tonen. Belangrijke elementen in de tabel: * **Identificatie:** Elke werknemer heeft een nummer, naam en functieomschrijving. * **Oude toestand:** Toont de loongroep (III t/m V), het bruto weekloon, een overwerktoeslag en de daaruit voortvloeiende pensioengrondslag. * **Nieuwe toestand:** Het weekloon blijft gelijk, maar er wordt een "vaste toel." (vaste toeslag) geïntroduceerd. Deze toeslag bedraagt ongeveer 10% van het weekloon. * **Gevolg:** De introductie van deze vaste toeslag leidt tot een aanzienlijke verhoging van de "pens.grondslag" (pensioengrondslag). Zo stijgt de grondslag van H. de Haan bijvoorbeeld van 1993 naar 2155. De handgeschreven berekeningen onderaan lijken controles te zijn op hoe de jaarlijkse bedragen en pensioengrondslagen tot stand zijn gekomen. De berekening `32.88 * 52` (weekloon maal 52 weken) komt uit op 1709,76. Daarbij wordt 171,08 opgeteld (wat 52 keer de vaste toeslag van 3,29 is), wat leidt naar bedragen die de nieuwe pensioengrondslag onderbouwen.

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-311 | Pagina 8 | 1940

Bijlage bij een ambtelijke correspondentie (getypte tabel).

#1 W.D.Fransen
onbekend getypt 68%

| 118 | W.D.Fransen | bankwerker-stoker | IV | f 31,20 | f 141,- | f 1764,- | f 31,20 | f 123,- | f 1746,- | /toepassing van artikel 8 lid 2 van het Koninklijk Besluit d.d. 11 Juli 1922 S 444, zooals dit is gewijzigd bij Koninklijk Besluit d.d. 5 December 1936 S 354. |

Archief 745 | 745-311 | Pagina 10 | 1940

Administratieve bijlage/staat bij een ambtelijke brief.

#1 W.D. Fransen
overzichtslijst 68%

| 118 | W.D. Fransen | bankwerker-stoker | IV | ƒ 31,20 | ƒ 141,- | ƒ 1764,- | ƒ 31,20 | ƒ 123,- | ƒ 1746,- | /toepassing van artikel 8 lid 2 van het Koninklijk Besluit d.d. 11 Juli 1922 S 444, zooals dit is gewijzigd bij Koninklijk Besluit d.d. 5 December 1936 S 354 |

Archief 745 | 745-311 | Pagina 11 | 1940

Administratieve bijlage/staat.

#1 W.D.Fransen
overzichtslijst 68%

| 118 | W.D.Fransen | bankwerker-stoker | IV | ƒ 31,20 | ƒ 141,- | ƒ 1764,- | ƒ 31,20 | ƒ 123,- | ƒ 1746,- | / toepassing van artikel 8 lid 2 van het Koninklijk Besluit d.d. 11 Juli 1922 S 444, zooals dit is gewijzigd bij Koninklijk Besluit d.d. 5 December 1936 S 354. |

Archief 745 | 745-345 | Pagina 90 | 1941

Getypte personeelslijst (bijlage bij een brief).

#35 W.D.Fransen Venhuizenstraat 22 hs
administratieve lijst getypt 80%

| Bankwerker-stoker | W.D.Fransen | 30-12-07 | Venhuizenstraat 22 hs |

Archief 745 | 745-345 | Pagina 91 | 1941

Getypte personeelslijst (bijlage bij een brief).

#35 W.D.Fransen Venhuizenstraat 22 hs
administratieve lijst getypt 80%

| Bankwerker-stoker | W.D.Fransen | 30-12-07 | Venhuizenstraat 22 hs |

Archief 745 | 745-345 | Pagina 103 | 1941

Dienstbrief / Aanvraagformulier voor vergunningen.

#6 W.D.Fransen Venhuizenstr.22 hs
administratieve lijst handschrift onder 80% 80%

| Bankwerker-stoker | W.D.Fransen | 30-12-07 | Venhuizenstr.22 hs |

Archief 745 | 745-345 | Pagina 104 | 1941

Dienstbrief / Verzoekschrift

#7 W.D.Fransen Venhuizenstr.22 hs
administratieve lijst 80%

| Bankwerker-stoker | W.D.Fransen | 30-12-07 | Venhuizenstr.22 hs |

Archief 745 | 745-345 | Pagina 424 | 1941

Personeelsregister / Salarisadministratie (handgeschreven grootboek).

#32 W.D. Fransen
register handschrift onder 80% 68%

| 118 | W.D. Fransen | bankwerker stoker | IV | 31,20 | | 1728.- F | 32,88 | | 1815.- | F met inbegrip van f 105.- overdiensturen |

Archief 745 | 745-345 | Pagina 504 | 1941

Getypte administratieve lijst met handgeschreven aantekeningen en paraaf.

#2 W.D. Fransen
administratieve lijst handschrift onder 80% 68%

| 118 | W.D. Fransen | bankw-stoker | IV | 32,88 | | 105,- | 1815,- | 32,88 | | / 77,- | 1787,- |

Archief 745 | 745-371 | Pagina 214 | 1942

Brief/Aanvraag voor ontheffing avondklok (spertijd-vergunning).

#4 W.D. Fransen 1907-12-30 Van Bossestraat 49 II
administratieve lijst handschrift onder 80% 88%

| Bankwerker-stoker | W.D. Fransen | Van Bossestraat 49 II | Amsterdam, 30-12-1907 |

Archief 745 | 745-372 | Pagina 194 | 1942

Getypeerde administratieve lijst (bijlage bij een brief).

#2 W.D. Fransen
administratieve lijst 68%

| 118 | W.D. Fransen | bankw-stoker | IV | 32,88 | | 105,- | 1815,- | 32,88 | | / 77,- | 1787,- | X |

Archief 745 | 745-400 | Pagina 130 | 1943

Getypte bijlage bij een ambtelijke brief (loonaanpassingstabel).

#3 W.D.Fransen
overzichtslijst handschrift onder 80% 68%

| 118 | W.D.Fransen | bakwerker-stoker | IV | 32,88 | 77,- | 1787,- | 32,88 | 113,-/ ↘ | 1823,- |

Archief 745 | 745-422 | Pagina 306 | 1944

Getypte lijst, bijlage bij een officiële brief.

#9 W.D.Fransen Van Bossestr.49 II
administratieve lijst getypt 80%

| W.D.Fransen | 30-12-1907 | Van Bossestr.49 II | A 012824 | 44 |

Archief 745 | 745-423 | Pagina 205 | 1944

Administratief overzicht (loonlijst of pensioenoverzicht).

#3 W. D. Fransen
overzichtslijst 68%

| 118 | W. D. Fransen | bankwerker | IV | 32,88 | 113.- | 1823.- | 32,88 | 105,- | L | 1815.- |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-310.md | 1940

Waterlooplein

Bron: 745-422.md | 1944

Waterlooplein — standplaats A 012824 44

44 Overig

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-284 | Pagina 113 | 1939

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven handgeschreven:] Hen. M. de Haas. VP/HG. 30/73/2 M. [Handgeschreven:] Verzonden 9/12-39. [Getypt:] 9 December 1939. den Heer J. Franschman, Blasiusstraat 73 hs, Amsterdam-Oost. Wijk 11. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 7 November jl. verleende ik U hierbij gedurende ten hoogste twee maanden na dato dezes, in verband met Uw gezondheidstoestand, toestemming om zich...

Relevantie: 82% ** de directeur (vermoedelijk van de dienst van het marktwezen amsterdam).
Archief 745 | 745-361 | Pagina 211 | 1941

# TRANSCRIPTIE (Handgeschreven in blauw potlood:) Verzonden 17/7 (Rechtsboven:) HG. den Heer J.H. Vransen, Jan Pieter Heyestraat 98 II, Amsterdam-West. Wijk 21. 53/39/2 M. 17 Juli 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 15 Juli jl. verzoek ik U zich te willen vervoegen bij den bedrijfschef van mijn dienst, die kantoorhoudt in de Centrale Hal, No. H.69, des voormiddags tusschen 9 en 10 uur. ...

Relevantie: 81% ** de directeur (vermoedelijk van de dienst der markten of een gerelateerde gemeentelijke dienst).
Archief 745 | 745-333 | Pagina 85 | 1940

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven: Verzonden 23/8-'40] HG. den Heer J.M. Frantzen, Albert Cuypstraat 133 II, Amsterdam-Zuid. Wijk 14. 53/53/2 M. 23 Augustus 1940. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 19 Augustus jl. verzoek ik U zich te willen vervoegen bij den bedrijfschef van mijn dienst, den heer J. Broerse, die kantoorhoudt in de Centrale Hal, No. H. 69, des voormiddags tusschen 9 en 10 uur. D...

Relevantie: 81% ** de directeur (van een ongenoemde dienst, vermoedelijk gemeentelijke marktwezen)., ** den heer j.m. frantzen +4
Archief 745 | 745-307 | Pagina 279 | 1940

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven:] *ter. Mr. Broerse* [Handgeschreven:] *Extra* [Getypt:] VP/HG. den Heer Directeur van den Rijksdienst ter Uitvoering van de Zuiderzeesteunwet Rokin 149, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 3. 2B/97/4 M. 29 Augustus 1940. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 20 dezer (Uw afd.Art.6 I No. 3094 Dossier 7567-2) heb ik de eer U te berichten, dat A.Zwaan bij de Nederlandsche ...

Relevantie: 81% ** de directeur (van een niet nader genoemde overheidsdienst, mogelijk gerelateerd aan landbouw of economische zaken).
Archief 745 | 745-276 | Pagina 221 | 1939

# TRANSCRIPTIE extra VP/G. 25/90/2 M. 29 Juni 1939 den Heer W.M.Gaarkeuken, Karel du Jardinstraat 72A II, Amsterdam-Zuid. Wyk 22. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 7 Juni jl. be- richt ik U, dat van de daarin vervatte klacht goede nota is genomen. De Directeur,

Relevantie: 81% ** de directeur (onbekende instantie), ** den heer w.m. gaarkeuken, amsterdam-zuid +1