Getypte mededeling (stencil/doorslag) met stempels en handgeschreven aantekeningen. 26 maart 1943. Directeur van het Marktwezen Amsterdam (C.F. Sixma). Grossiers van de Centrale Markt Amsterdam. No. 37/51/1 M. 1943 26/3

Archief [handgeschreven]

MARKTWEZEN-AMSTERDAM.

Amsterdam, 26 Maart 1943.

M e d e d e e l i n g
aan de grossiers der
Centrale Markt.

Ik dring er met klem op aan, dat U er zorg voor draagt, dat vóór 11.00 uur v.m. de groenten aan de Joodsche Commissie worden afgeleverd. Nu de versche groenten, vooral de afwijkende kwaliteit, denzelfden dag aan den consument moeten worden afgeleverd, is het ten zeerste gewenscht, dat aanbieding vóór 11.00 uur v.m. plaats vindt.

Vanaf Zaterdag 27 Maart 1943 moet van Uw aanvoeren 5% aan de Joodsche Commissie worden afgeleverd, terwijl 2½ % van de zuurkool moet worden beschikbaar gesteld.

De Directeur,
C.F.SIXMA.

Marktw.C.M.
26/3/'43.HB.
No.31.
37 [handgeschreven] Dit document is een officiële verordening van de directeur van het Amsterdamse Marktwezen, gericht aan de grossiers op de Centrale Markt. De kern van de mededeling is tweeledig:

1. Logistiek: Er wordt strikt op aangedrongen dat groenten vóór 11:00 uur 's ochtends bij de "Joodsche Commissie" worden afgeleverd. De reden hiervoor is dat verse groenten (met name die van lagere/afwijkende kwaliteit) op dezelfde dag nog bij de consument moeten komen om bederf te voorkomen.
2. Quota: Vanaf de volgende dag (27 maart 1943) zijn grossiers verplicht om een vast percentage van hun aanbod af te staan aan de Joodsche Commissie: 5% van de algemene groenteaanvoer en 2,5% van de zuurkoolvoorraad.

De toon is dwingend ("Ik dring er met klem op aan"), wat wijst op de druk vanuit de bezettingsautoriteiten om de voedseldistributie strikt te regelen. Dit document stamt uit een kritieke fase van de Duitse bezetting van Nederland. In maart 1943 was de Jodenvervolging in volle gang. De "Joodsche Commissie" waarover gesproken wordt, was onderdeel van de Joodsche Raad voor Amsterdam. Deze commissie was verantwoordelijk voor de voedselvoorziening van de Joodse bevolking, die door de bezetter steeds verder werd geïsoleerd en beperkt in haar bewegingsvrijheid en toegang tot reguliere winkels.

Joden mochten op dat moment alleen nog op beperkte tijden en in specifieke (vaak Joodse) winkels inkopen doen. De levering via de Centrale Markt aan de Joodsche Commissie was een manier om de voedselstroom naar de Joodse wijken te controleren. De genoemde "afwijkende kwaliteit" suggereert dat de Joodse bevolking vaak de mindere producten kreeg toebedeeld.

Slechts enkele maanden na dit schrijven, in mei en juni 1943, vonden grote razzia's plaats in Amsterdam, waarna de meeste resterende Joodse inwoners werden gedeporteerd naar kamp Westerbork en vandaar naar de vernietigingskampen. Dergelijke administratieve documenten tonen de bureaucratische precisie waarmee de marginalisering en isolatie van de Joodse gemeenschap tot in de kleinste details (zoals de levering van zuurkool) werd uitgevoerd. C.F. Sixma Marktwezen