L.H. Buys

Administratieve lijst van Joodse grossiers met gegevens over hun gehuurde objecten en toegewezen bewindvoerders.

Dit document is een administratieve neerslag van de **arisering** (het ontnemen van Joods bezit) van de Amsterdamse markthandel tijdens de Duitse bezetting. 1. **Doel van de lijst:** Het document dient om het overzicht te behouden over Joodse ondernemers die faciliteiten (pakhuizen, nissen en standplaatsen) huurden van de gemeente Amsterdam. De focus ligt op de aanwijzing van een *Verwalter* (bewindvoerder) of *Treuhänder-liquidateur*. 2. **Rol van de bewindvoerders:** Deze personen of instanties (zoals de beruchte *Omnia Treuhandgesellschaft*) werden aangesteld om de Joodse bedrijven over te nemen of te liquideren. In de laatste kolom is bij diverse namen expliciet vermeld: "met opdracht tot liquidatie". 3. **Administratieve controle:** De lijst toont hoe de gemeente (Afdeling Marktwezen) nauw samenwerkte met de bezetter om Joodse economische invloed uit te wissen. De handgeschreven wijzigingen (zoals bij M. v. Loggem) wijzen erop dat dit een werkdocument was dat actueel gehouden werd tijdens het proces van onteigening. 4. **Typologie objecten:** De gehuurde objecten variëren van grote pakhuizen (gecodeerd met letters als A, B, E) tot specifieke plaatsen in de markthallen ("Hal" followed by a number).

Document

Deze brief is een zakelijke bevestiging van een huurafspraak voor pakhuisruimte. De directeur van de instelling (waarschijnlijk de Centrale Markt) bevestigt de huur van pakhuis B.15 voor een bedrag van 10 gulden per week, naar aanleiding van eerdere correspondentie van de heer Buys. Daarnaast wordt er een instructie gegeven over de logistiek: voor het plaatsen van emballage (verpakkingsmateriaal zoals kisten of vaten) op de pier moet de huurder afstemmen met de bedrijfschef, die de specifieke plekken aanwijst. De handgeschreven notitie "Verhandeld" geeft aan dat de zaak administratief is afgehandeld.

Getypte brief (doorslag).

In deze brief rapporteert de directeur van de Centrale Markt aan de wethouder over een wijziging in de huur van pakhuizen op het marktterrein. De kern van de zaak is de liquidatie van de onderneming van de "Joodschen grossier L. Presser". De aangestelde liquidateur, L.H. Buys, heeft pakhuis E.2 ontruimd en een nieuw (duurder) pakhuis B.7 gehuurd. De directeur adviseert de wethouder om het oude huurcontract van Presser formeel te laten ontbinden per 15 augustus 1942, in plaats van de gevraagde 1 augustus, omdat de opzegging te laat binnenkwam maar het pakhuis per die datum alweer aan een nieuwe huurder was vergeven.

Zakelijke brief/opzeggingsbrief.

* **Inhoud:** De brief betreft de formele opzegging van de huur van een standplaats in de hal van de Centrale Markt in Amsterdam door de Firma B. Polak, met ingang van 1 juli 1942. * **Taalgebruik:** Formeel Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (bijv. "Mynheer", "prys", "continueeren"). * **Administratieve verwerking:** De brief bevat sporen van intensieve administratieve afhandeling. De stempel "M. 1942 30/6" duidt op de datum van ontvangst (één dag na verzending). De aantekening "Aangeteekend" bevestigt dat het een officieel stuk betrof. De rode notitie "Geboekt" geeft aan dat de opzegging is verwerkt in de administratie van de markt.

Getypte brief (doorslag of kopie) op grauw papier.

Dit document is een zakelijke mededeling betreffende een openstaande schuld voor marktgeld (het "bezetten van een plaats in de hal"). De brief is gericht aan L.H. Buys, die optreedt als "bewindvoerder" van de Firma B. Polak. Uit de tekst blijkt dat er een berekening heeft plaatsgevonden op basis van een eerdere instructie (missive) van de Burgemeester van Amsterdam. De rekensom is als volgt: * Verschuldigd bedrag (na ontheffing): ƒ 291,70 * Reeds betaald: ƒ 250,03 * Restantbedrag: ƒ 41,67 De directeur kondigt aan dat dit bedrag binnenkort "gedisponeerd" (geïnd) zal worden bij het kantoor van de bewindvoerder.

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen.

* **Inhoud:** De heer L.H. Buys bevestigt formeel de huur van een kantoorruimte (kamer 86) in de Centrale Markthal te Amsterdam. De huurprijs bedroeg 25 gulden per maand, in te gaan op 1 juni 1942. * **Administratief proces:** De brief toont de ambtelijke verwerking bij de Dienst van het Marktwezen. De blauwe onderstrepingen accentueren de belangrijkste contractgegevens (datum, locatie, prijs). De aantekening "op 20/6 nog niet uitgeboekt" duidt op een interne controle waarbij werd geconstateerd dat de huurovereenkomst of de eerste betaling een maand later nog niet financieel was verwerkt. * **Berekeningen:** De getallen aan de rechterkant lijken boekhoudkundige kladnotities, mogelijk gerelateerd aan openstaande posten of bijkomende kosten (zoals belastingen of servicekosten). * **Staat:** Het document is goed leesbaar; de typemachineletters zijn scherp. De diverse kleuren inkt/potlood wijzen op behandeling door verschillende ambtenaren of afdelingen.

Getypte brief (doorslag/kopie)

Deze korte zakelijke brief betreft de administratieve afhandeling van een huurcontract. De directeur (waarschijnlijk van de Centrale Markt) stuurt een contract in tweevoud naar de wethouder voor Levensmiddelen. Het contract staat op naam van een zekere L.H. Buys en betreft de huur van een specifieke pakhuisruimte (No. B.15 aan pier B) op het terrein van de Centrale Markt. De directeur verzoekt de wethouder om ervoor te zorgen dat de burgemeester het contract ondertekent. Zodra de handtekening is gezet, moet het document teruggestuurd worden naar de afzender voor de definitieve registratie. De toon is uiterst beleefd en formeel ("heb ik de eer U te doen geworden", "moge U beleefd verzoeken"), passend bij de ambtelijke correspondentie van die tijd.

Ambtelijke correspondentie (doorslag of archiefkopie).

* **Inhoud:** De brief betreft de formele afhandeling van een huurcontract voor een pakhuisruimte (No. B.15 op pier B) op de Centrale Markt in Amsterdam. De huurder is een zekere L.H. Buys. * **Proces:** De directeur stuurt het contract in tweevoud ("in duplo") naar de verantwoordelijke wethouder met het verzoek om de handtekening van de burgemeester te faciliteren. Na ondertekening moet het stuk retour voor de definitieve registratie. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in zeer formeel, ambtelijk Nederlands ("heb ik de eer U te doen geworden", "moge U beleefd verzoeken", "onderteekening te willen bevorderen"). De spelling is deels nog volgens de oude spelling-De Vries en Te Winkel (bijv. "onderteekening", "teneinde"). * **Annotaties:** De rode aantekening "Verzonden 4/9" wijst op de daadwerkelijke verzenddatum, twee dagen na de datering van de brief zelf. De naam bovenaan ("A Muller") verwijst waarschijnlijk naar de behandelend ambtenaar of de ondertekenaar.

Officiële brief/ambtelijk schrijven.

Dit document is een formele ambtelijke begeleidingsbrief waarin een huurcontract ter ondertekening wordt aangeboden. De kerngegevens zijn: * **Betrokken partij:** L.H. Buys (de huurder). * **Object:** Een pakhuisafdeling (No. B.15) op Pier B van de Centrale Markt in Amsterdam. * **Procedure:** Het contract is in tweevoud (duplo) opgesteld. De directeur verzoekt de wethouder om bemiddeling bij de Burgemeester voor de officiële ondertekening. Na ondertekening moet het stuk retour voor registratie. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is zeer formeel en hoffelijk ("heb ik de eer U te doen geworden", "Ik moge U beleefd verzoeken"), wat kenmerkend is voor de bestuurlijke correspondentie van die tijd.

Handgeschreven lijst op gerecycled papier (doorschijnende gedrukte tekst op de achterzijde).

* **Structuur:** Het document fungeert als een register van handelaren of verenigingen, gekoppeld aan specifieke locatiecodes. De 'X' achter de codes dient vermoedelijk als afvinkteken voor verificatie of betaling. * **Handgeschreven wijzigingen:** * De inschrijving van **J. J. Griffioen** is gemarkeerd als "Uitgesloten", wat duidt op een intrekking van rechten of verwijdering uit het collectief. * **C. P. Keizer** is volledig doorgestreept, inclusief de bijbehorende code H 26. * **Terminologie:** * **Thn:** Achter de namen van de familie Kooy staat "Thn", wat waarschijnlijk een afkorting is voor "Theunisz" (een patroniem om verschillende takken van de familie te onderscheiden). * **Bewindvoerder:** De vermelding van P. R. v/d Wekke als bewindvoerder voor de firma Ossedrijver wijst op een zakelijke surseance of faillissementssituatie. * **Beheerder:** A. Weinschenk treedt op als beheerder voor C. Middelburg.

Ambtelijke brief/correspondentie.

* **Inhoud:** De directeur van de Centrale Markt verzoekt de wethouder om goedkeuring voor de verhuur van twee specifieke kantoorruimtes (H.87 en H.88) aan de grossiers L.H. Buys en F. Draaisma. De voorgestelde huurprijs bedraagt 300 gulden per jaar, inclusief verwarming. De burgemeester moet de contracten uiteindelijk ondertekenen. * **Terminologie:** "Grossiers" duidt op groothandelaren. De term "in duplo" betekent dat het contract in tweevoud is opgesteld. "jl." staat voor 'jongstleden'. * **Administratief proces:** De handgeschreven noten laten zien dat het proces traag verliep; de brief is van februari, maar de aantekening over het nog te nemen besluit en de verzending stamt uit april 1943.

Dienstbrief / Officiële correspondentie.

* **Vorm:** Getypte brief op officieel briefpapier van de Gemeente Amsterdam. Er zijn handmatige correcties en aanvullingen aangebracht met een typemachine (doorhalingen en de invulling van het bedrag "25,--" en de termijn "zes"). * **Inhoud:** De brief dient als begeleidend schrijven bij een officieel huurcontract voor een pakhuisruimte (sectie H. 87) op het terrein van de Centrale Markt. De directeur wijst de huurder op drie belangrijke punten: 1. **Betaling:** De huur van 25 gulden moet binnen zes dagen na het verschijnen van de termijn betaald zijn. 2. **Onderhoud:** Kleine herstellingen aan het pand (zoals glas en sloten) komen conform het Burgerlijk Wetboek voor rekening van de huurder. 3. **Reclame:** Het is verboden zonder toestemming reclame-uitingen op het gehuurde aan te brengen. * **Stijl:** Formeel en zakelijk ("heb ik de eer U", "U gelieve zich").

Getypte brief/doorslag met handgeschreven kanttekeningen.

Het document is een officiële mededeling van een directeur (waarschijnlijk van een havenbedrijf of pakhuiscomplex) aan verschillende huurders. De kern van de brief is dat "Pier C" is gevorderd door de Duitse Weermacht. Als gevolg hiervan krijgen de genoemde huurders toestemming om hun pakhuisruimte (aangeduid met sectienummers zoals E 17, B 7, etc.) onder te verhuren aan specifieke grossiers. Opvallend is dat de administratieve afhandeling van de vergoedingen bij de huurders zelf wordt neergelegd ("De verrekening... dient door U te geschieden"). De bedragen variëren tussen de 800 en 1100 gulden per jaar. Er zijn handgeschreven correcties en parafen zichtbaar, wat duidt op een werkdocument dat daadwerkelijk in de administratieve stroom is gebruikt.

Getypte lijst met telefoonnummers van groothandelaren (grossiers).

* **Sector:** De lijst bevat uitsluitend handelaren in de groenten- en fruitsector. De kolommen duiden op een aanwezigheid op een centrale markt (waarschijnlijk de Centrale Markthallen in Amsterdam) en een privé- of kantooradres buiten de markturen. * **Geografie:** De telefoonnummers tonen aan dat de handelaren uit de wijde omgeving van Amsterdam kwamen, met vermeldingen van Rijnsburg (Rijnsb.), Halfweg (Halfw.), Zuid-Scharwoude (Z.Scharw.), Badhoevedorp (Badh.dorp), Katwijk (Katw.), Broek op Langedijk (Br.op L.d.) en Amstelveen (Amstelv.). * **Oorlogskenmerken:** Het document bevat expliciete aanwijzingen dat het uit de periode van de Duitse bezetting stamt: * **Verwalters:** Bij firma's als Piller, Wijnschenk en Ossedrijver staat een 'Verwalter' (bewindvoerder) vermeld. Dit wijst op de "arisering" van Joodse bedrijven, waarbij de Duitse bezetter een zaakwaarnemer aanstelde om de controle over het bedrijf over te nemen. * **N.S.V.:** De aantekening bij L.H. Buys ("gleichzeitig lieferant N.S.V.") verwijst naar de *Nationalsozialistische Volkswohlfahrt*, een nationaalsocialistische welzijnsorganisatie.

Brief van de Directie van het Marktwezen aan een huurder.

* **Inhoud:** De brief dient als officiële verzending van een geregistreerd huurcontract voor een pakhuisruimte op de Centrale Markt in Amsterdam. De directeur specificeert de huurprijs (116,67 gulden per maand), de betalingstermijn (binnen zeven dagen) en de betalingswijze. Daarnaast wordt de huurder gewezen op zijn verantwoordelijkheid voor klein onderhoud (reparaties aan rolluiken, ruiten en sloten) en de strikte regels omtrent het plaatsen van reclameuitingen op het pand. * **Toon:** Zeer formeel en zakelijk ("heb ik de eer U", "beleefd verzoek ik U"), typerend voor de ambtelijke correspondentie van die tijd. * **Taalgebruik:** Verouderde spelling en naamvallen zijn zichtbaar, zoals "in bijlage dezes", "reparatien" en "te Uwen behoeve".

Zakelijke brief / Begeleidend schrijven bij huurcontract

Dit document is een formele ambtelijke brief van de Amsterdamse Directie van het Marktwezen. De kern van de brief is de verzending van een officieel geregistreerd huurcontract voor een pakhuisruimte op het terrein van de Centrale Markt. De brief bevat enkele specifieke bepalingen: 1. **Financieel:** De huurprijs is vastgesteld op 25 gulden per maand. Opvallend is de handmatige correctie/overschrijving van de betalingstermijn naar "zes dagen". 2. **Onderhoudsplicht:** De directeur wijst de huurder expliciet op de wettelijke plicht (BW art. 1619) om zelf zorg te dragen voor kleine reparaties aan het gehuurde, zoals het herstel van ruiten en sloten. 3. **Beheer:** Er wordt streng toegezien op de uiterlijke verschijningsvorm van de marktgebouwen; het plaatsen van reclameborden is zonder schriftelijke toestemming strikt verboden. ---

### Te koop gevraagd

&nbsp; <u>Weekmarkten:</u>

# TRANSCRIPTIE <u>VERKOOP IN K.G. IN DEN AFSLAG.</u>

- 3 -

# TRANSCRIPTIE [<s>Het</s>] [<s>voor</s>] [<s>heb</s>] [<s>mij</s>] was door mij bekend dat C. Zwan enkele keer- per jaar partijtjes zoetwatervisch opkocht. [<s>worden</s>] [<s>Daarbij op de verdeellijst</s>] [<s>voorkomt had ik</s>] [<s>het gewaarschuwd</s>] [<s>dat hij</s>] [<s>als hem</s>] [<s>zo</s>] hij, ingeval hij [<s>voor zijn eigen</s>] [<s>winkel</s>] zoetwatervisch zou koopen en deze o...