Officiële brief/circulaire. 19 mei 1942. [Briefhoofd]
Coördinatie Commissie
VOEDINGSORGANISATIE T. N. O.
ORGANISATIE VOOR TOEGEPAST-NATUURWETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK
TEN BEHOEVE VAN DE VOEDING

[Linkerkolom]
BUREAU: VAN ALKEMADELAAN 9
TELEFOON: 776490*
POSTCHÈQUE- EN GIRONUMMER: 271859
No. I - 34

[Rechterkolom]
Amsterdam
~~'S GRAVENHAGE~~, 19 Mei 1942
Leonardostr. 10
Verzoeke bij beantwoording datum en nummer van dit schrijven aan te halen.

[Adressering en onderwerp]
BERICHT OP SCHRIJVEN VAN:
Aan Heeren Leden der Coördinatie Commissie Tuinbouw T.N.O.
ONDERWERP:
BIJLAGEN:

[Inhoud]
Uw Secretaris heeft van de Voedingsorganisatie bericht ontvangen, dat de Organisatie T.N.O. verplicht is, zich zekerheid te verschaffen in zake afstamming van degenen, die haar bystaan in eenigen werkkring, van welken aard ook, eereambten daaronder begrepen. Dit brengt mede, dat aan bedoelde personen een afstammingsformulier ter onderteekening moet worden voorgelegd. Op verzoek van de Voedingsorganisatie bied ik U hierby een exemplaar van zulk een formulier aan, met verzoek my wel te willen berichten.

De Secretaris der Coördinatie Commissie,
[handtekening]
Mr C.F. Sixma

[Onderaan het document]
No 1/41/1 M. 1942 20/5 [paars stempel]
Typ.
Coll.
Contr.
(A) 7842 - '41 Dit document is een administratieve mededeling binnen de TNO-structuur tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de brief is de verplichting voor alle medewerkers en vrijwilligers (inclusief "eereambten") om een "afstammingsformulier" te ondertekenen.

De tekst hanteert een zakelijke, ambtelijke toon, waarbij de Secretaris (Sixma) optreedt als doorgeefluik van een instructie die hogerop in de "Voedingsorganisatie" is besloten. De handgeschreven wijziging van het adres van Den Haag naar Amsterdam wijst mogelijk op een verplaatsing van de administratie of een tijdelijk onderkomen tijdens de oorlogsjaren. Het stempel onderaan met de datum "20/5" (20 mei) suggereert dat de brief de volgende dag na verzending is ontvangen of geregistreerd door de betreffende commissie voor Tuinbouw. De brief dateert uit mei 1942, een periode waarin de Duitse bezetter de controle over Nederlandse organisaties en overheidsinstellingen strakker aanhaalde. De term "zekerheid verschaffen in zake afstamming" is een direct eufemisme voor de uitvoering van de anti-Joodse maatregelen.

Nadat in oktober 1940 de "Ariërverklaring" was ingevoerd voor ambtenaren, werd deze controle in de loop van 1941 en 1942 uitgebreid naar vrijwel alle maatschappelijke en semioverheidssectoren. TNO, als cruciale organisatie voor de voedselvoorziening in oorlogstijd, stond onder scherp toezicht. Het eisen van een afstammingsformulier was de methode om personen van Joodse afkomst te identificeren en vervolgens uit hun functies te zetten. Dit document illustreert hoe de bureaucratie van Nederlandse organisaties meewerkte aan de uitsluiting en vervolging, vaak onder het mom van een formele administratieve verplichting. C.F. Sixma