Handgeschreven brief (verzoekschrift/omstandighedenrapport).
Origineel
Handgeschreven brief (verzoekschrift/omstandighedenrapport). B. Koning, woonachtig aan het Dril 16 te Volendam. (Pagina 10)
ik heb mijn 4 gulden niet
verdiend. ik heb met mijn
onkosten er af van die 3 dagen
dat ik met visch ben weg
geweest 2 gulden aan mijn
vrouw kunne geven zoodat
ik nog 2 gulden te kort
schiet van mijn steunnorm
van 19 gulden. W. E. D. Heer
dat is de oprechte en eerlijke
waarheid wat ik voor u
heb neer geschreven, mijn toe-
stand waarin ik met mij
vrouw en kinderen verkeer
en naar aanleiding van al
deze gebeurtenissen, dat ik
mijn vaste Marktplaats on-
verdiend ben kwijt geraakt
kom ik met een beleeft dog nede-
rig verzoek aan u E. D. Heer een
gunst vragen of het niet mogelyk
is mijn vaste Marktplaats
s. v. p. door u bemiddeling weer
mogen betrekken W. E. D. Heer
ik hoop en vertrouw dat u
dit schrijven gunstig wil over-
wegen. teeken ik met de
meeste Hoogachting u dw.
dienaar B. Koning Dril 16 Volendam * Inhoud: De schrijver, B. Koning, legt uit dat hij in drie dagen tijd weliswaar 4 gulden heeft omgezet met de verkoop van vis, maar dat er na aftrek van onkosten slechts 2 gulden overbleef voor zijn gezin. Hierdoor komt hij 2 gulden tekort ten opzichte van de geldende steunnorm van 19 gulden. Hij benadrukt zijn penibele gezinssituatie en het feit dat hij buiten zijn schuld zijn vaste staanplaats op de markt is kwijtgeraakt. Hij verzoekt de geadresseerde om bemiddeling om deze plek terug te krijgen.
* Taalgebruik: Het document is geschreven in een eerbiedige, ietwat onderdanige stijl die kenmerkend is voor correspondentie van burgers aan de overheid in die tijd. De spelling bevat enkele archaïsche vormen en fouten (bijv. "beleeft dog nederig", "kunne", "mogelyk"), wat wijst op een schrijver die waarschijnlijk een beperkte formele opleiding genoot maar wel over een zekere mate van schriftelijke vaardigheid beschikte.
* Paleografie: Het handschrift is een vlot, hellend cursief. Sommige woorden zijn aan het einde van de regel afgebroken met een koppelsteken (toe-stand, on-verdiend, nede-rig, over-wegen). Dit document is een treffend voorbeeld van de sociale geschiedenis van Nederland tijdens de crisisjaren 30. De term "steunnorm" verwijst naar de minimale uitkering die werklozen of behoeftigen ontvingen van de overheid (de Crisis-Steun). In deze periode was er een strikte controle op bijverdiensten; elke verdiende gulden werd vaak van de steun ingehouden. De schrijver probeert hier aan te tonen dat zijn netto-inkomsten lager waren dan de bruto-opbrengst om zo aanspraak te maken op aanvulling of om zijn marktpositie te herstellen.
De locatie "Dril 16 Volendam" is historisch accuraat; 'Het Dril' is een bekende buurt in de oude kom van Volendam, van oudsher bewoond door vissersfamilies. De visverkoop ("visch") was voor veel Volendammers in die tijd de enige bron van inkomsten naast de kwakkelende visserij zelf. B. Koning D. Heer W.E.D. Heer