B. Koning

Handgeschreven brief (verzoekschrift/omstandighedenrapport).

* **Inhoud:** De schrijver, B. Koning, legt uit dat hij in drie dagen tijd weliswaar 4 gulden heeft omgezet met de verkoop van vis, maar dat er na aftrek van onkosten slechts 2 gulden overbleef voor zijn gezin. Hierdoor komt hij 2 gulden tekort ten opzichte van de geldende steunnorm van 19 gulden. Hij benadrukt zijn penibele gezinssituatie en het feit dat hij buiten zijn schuld zijn vaste staanplaats op de markt is kwijtgeraakt. Hij verzoekt de geadresseerde om bemiddeling om deze plek terug te krijgen. * **Taalgebruik:** Het document is geschreven in een eerbiedige, ietwat onderdanige stijl die kenmerkend is voor correspondentie van burgers aan de overheid in die tijd. De spelling bevat enkele archaïsche vormen en fouten (bijv. "beleeft dog nederig", "kunne", "mogelyk"), wat wijst op een schrijver die waarschijnlijk een beperkte formele opleiding genoot maar wel over een zekere mate van schriftelijke vaardigheid beschikte. * **Paleografie:** Het handschrift is een vlot, hellend cursief. Sommige woorden zijn aan het einde van de regel afgebroken met een koppelsteken (toe-stand, on-verdiend, nede-rig, over-wegen).

Administratieve lijst van marktkooplieden.

* **Administratieve aard:** Het document is een 'mutatielijst', wat betekent dat het wijzigingen in een bestand bijhoudt. In dit geval gaat het om personen die zijn 'afgevoerd' van de marktregisters. * **Betekenis van 'Afgevoerd':** In de context van Amsterdam 1942-1943 heeft dit een sinistere bijklank. Het betekent dat de betreffende persoon zijn of haar nering op de markt niet langer mocht uitoefenen. Voor Joodse kooplieden was dit vaak het gevolg van de anti-Joodse verordeningen (zoals de uitsluiting van markten of deportatie). * **Geografie:** De genoemde markten (Mosplein, Nieuwmarkt, Jan Evertsenstraat, Waterlooplein, Ten Katestraat) zijn iconische Amsterdamse marktlocaties. Het Waterlooplein en de Nieuwmarkt lagen in of nabij de Joodse buurt. * **Marginale notities:** De handgeschreven vinkjes en afkortingen in de rechterkantlijn ("acc.", "bekend", "voorlopig") duiden op een proces van verificatie door ambtenaren. * **Producten:** De lijst toont een breed scala aan handel: van etenswaren (vis, mosselen, fruit) tot textiel (kanten, kousen, damesmode) en huishoudelijke artikelen.

Envelop of adreszijde van een verzendstuk.

* **Taal en spelling:** Er wordt gebruikgemaakt van verouderde spelling zoals "verdeelings" (met dubbel 'e') en "garnale" (zonder de moderne meervouds-'n'). De aanhef "W.Ed. Heeren" staat voor "WelEdele Heeren", een formele beleefdheidsvorm die gebruikelijk was in zakelijke en officiële correspondentie. * **Grafologie:** Het handschrift is een vlot maar duidelijk leesbaar 20e-eeuws cursief. De tekst van de afzender is ondersteboven ten opzichte van de geadresseerde geschreven, wat vaak gebeurde bij het hergebruiken van papier of specifieke vouwwijzen van enveloppen. * **Materiaal:** Het papier heeft een karakteristiek gespikkeld patroon, wat in die tijd vaak werd gebruikt voor pakpapier of de binnenzijde van enveloppen. Het feit dat er witte stroken papier overheen zijn geplakt voor de adressering, duidt op een praktische of zuinige aanpak.

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

M. de Haan.

Div. bylagen (w.o. teek).

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief. * **Datum:** 2 september 1940. * **Locatie:** Volendam. * **Auteur:** A. Koning (geboren 12 juli 1886). * **Kenmerken:** Bovenin voorzien van een archiefstempel/kenmerk "№ 27/74/1 M. 1940 3/9" en de handgeschreven notitie "ni map". Geschreven met donkere inkt op gelinieerd papier.

# TRANSCRIPTIE * Koning B 7 [?] Dr. Wolfgang [doorgehaald:] Hofstede [?] vage stadsontwikkeling