Handgeschreven verzoekschrift op gelinieerd papier
Origineel
Handgeschreven verzoekschrift op gelinieerd papier 23 oktober 1942 G. van As (geboren 1879) Een onbekende functionaris, geadresseerd als "Weledel Heer mr. [Verduin?]" 7 Huizen 23 october 1942
Weledel Heer mr. [Verduin?]
daar ik de voorige week
op u kantoor ben geweest
over de indeeling
van gekookte garnalen
toen is mei gezegt ik moet mei
schriftelijk wenden tot u
hoopende als u mei daar
ook wil indeelen
daar ik ook minstens 40 jaar
aan de visk markt te amsterdam
een nog deagelijks ben
kom
de ondergeteekende
G van As geboren 1879
gezien mij leeftijd
[palkenmuurstraat?] no 51 grens
19 fout Huizen [NH]
[Stempel onderaan:]
Nº 46ª/795/1 M. 1942 24/10 [initialen]
29/10/1942 46ª/795/2 * Schrifttype: Een geoefend maar enigszins onregelmatig cursief handschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw.
* Taalgebruik: De brief is geschreven in een volks-Nederlands met fonetische spelling en dialectinvloeden (zoals "mei" voor mij, "gezegt" voor gezegd, en "visk markt"). De schrijver hanteert een eerbiedige toon ("Weledel Heer", "de ondergeteekende"), typerend voor correspondentie met de overheid in die tijd.
* Inhoud: De 63-jarige G. van As verzoekt om te worden opgenomen in de "indeeling" (toewijzing) van gekookte garnalen. Hij was hiervoor al persoonlijk op kantoor verschenen, maar werd verzocht een schriftelijk verzoek in te dienen. Hij voert zijn veertigjarige ervaring op de Amsterdamse vismarkt aan als bewijs van zijn status als handelaar.
* Administratieve sporen: De brief is uitvoerig geannoteerd met archiefnummers en data (24 en 29 oktober 1942). De krachtige strepen door de onderste regels en de tekst "19 fout" suggereren een administratieve correctie, mogelijk met betrekking tot het adres op de gemeentegrens. Dit document is opgesteld tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In 1942 was de distributie van schaarse goederen, waaronder levensmiddelen zoals vis en garnalen, strikt gereguleerd door de overheid (de Crisis Controle Dienst). Individuele handelaren moesten officieel "ingedeeld" zijn om goederen te mogen inkopen voor de verkoop.
De brief illustreert de persoonlijke strijd van kleine handelaren om hun nering te behouden in een tijd van bureaucratische controle en schaarste. Huizen was een belangrijke visserijgemeente; de handel op de vismarkt van Amsterdam was een vitale bron van inkomsten voor veel inwoners uit dit dorp. De nadruk op de leeftijd van de afzender ("gezien mij leeftijd") was vaak een argument om coulance of voorrang te krijgen bij de toewijzing van handelswaar. G. van As