Handgeschreven brief (verzoekschrift). 29 oktober 1942. G. J. Borgman sr., Wagenaarstraat 20 III, Amsterdam. [Linksboven, stempel en handgeschreven:]
Nº 46A/821/1 M. 1942 30/10

[Rechtsboven:]
275
Amsterdam 29/10 1942
[In rood potlood:] Insp.

[Inhoud:]
Een vriendelijk verzoek aan den WelEdelen Direkteur Marktwezen. Om mijn toewijzing mosselen weer terug te mogen hebben. Daar ik als viskoopman sta aangeschreven en een toewijzing heeft in de gemeente vischafslag te A.dam. en een toewijzing had van mosselen werd mij op Woensdag 28 October med gedeelt, door de Combinatie Lammers en Ranken dat zij mij geen mossel meer mochten geven om rede dat ik verleden jaar geen mossel heeft verkocht. En dat is ook zoo, want daar ik het vorige sizoen onder dokters behandeling was kon ik mijn werk nog als vischkoopman niet doen. En dat kan toch geen red zijn, dat zij mij als viskoopman, nu in eens uit kunnen sluiten, want als ik geen viskoopman was geweest zoude ze mij ook geen toewijzing gegeven hebben van alle soort visch, en ik heeft een kaart voor mosselen, nu doe ik een beroep op u, dat ik mijn toewijzing mosselen weer terug krijg. Bij voorbaat mijn hartelijk dank.

[Onderaan:]
G J Borgman sr.
Wagenaarstraat 20 III
Amsterdam

[Linksonder, ambtelijke kanttekeningen:]
Opbergen
Heeft mosselen
6-11-’42
[Paraaf]
(D) * Taalgebruik: De brief is geschreven in een mengeling van oudere spelling ("den WelEdelen", "visch") en persoonlijke spelfouten die duiden op een beperkte formele scholing ("sizoen" voor seizoen, "med gedeelt" voor meegedeeld, "ik heeft"). De toon is echter zeer beleefd en respectvol.
* Kern van het betoog: De schrijver, de heer Borgman, is een visboer die zijn recht op de toewijzing van mosselen is kwijtgeraakt. De reden die hiervoor werd opgegeven door de distributeurs ("Lammers en Ranken") is dat hij het voorgaande jaar geen mosselen heeft verkocht. Borgman voert aan dat dit kwam door ziekte (onder doktersbehandeling). Hij stelt dat hij nog steeds officieel als viskoopman geregistreerd staat en ook toewijzingen krijgt voor andere vissoorten, waardoor uitsluiting voor mosselen onrechtvaardig is.
* Administratieve verwerking: De kanttekening "Heeft mosselen" met de datum "6-11-'42" suggereert dat het verzoek is ingewilligd of dat is vastgesteld dat de man inmiddels weer over zijn toewijzing beschikt. Dit document stamt uit oktober 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van een strikt distributiesysteem. Kooplieden waren voor hun handel volledig afhankelijk van officiële 'toewijzingen' (quota) van de overheid. Zonder zo'n toewijzing was legale handel onmogelijk.

De brief illustreert de precaire positie van kleine zelfstandigen tijdens de bezettingsjaren: een periode van ziekte kon leiden tot het verlies van je handelsrecht, wat direct de broodwinning in gevaar bracht. De "Combinatie Lammers en Ranken" fungeerde hier waarschijnlijk als een door de overheid aangestelde groothandelsorganisatie die de distributie van mosselen controleerde onder toezicht van het Marktwezen. De Wagenaarstraat, waar de afzender woonde, ligt in de Dapperbuurt in Amsterdam-Oost, vanouds een buurt met veel marktkooplieden. J. Borgman Marktwezen