Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen. 15 november 1942. A.J. van Rijsbergen, Bewindvoerder. De Directeur van de Vischafslag te Amsterdam. [Briefhoofd]
A.J. van Rijsbergen.
Vondellaan 51.
DRIEHUIS.

[Kenmerk linksboven]
Nº 46A/075/1 M. 1942 17/11

[Plaats en datum]
Driehuis, den 15. November 1942.

[Adressering]
Den Heer Directeur van de Vischafslag
AMSTERDAM.

[Inhoud]
Mijnheer,

Ter contrôle van de toewijzingen, waarop mijn Fa. Hartog Wijnschenk rond de Zuiderzee recht heeft, verzoek ik U, mij een opgave te willen doen toekomen van de hoeveelheden visch en paling, gespecificeerd volgens soort en kwaliteit, welke voor rekening van de Firma Hartog Wijnschenk aan Uw afslag werden afgeleverd door de navolgende firma's gedurende het afgeloopen zomerseizoen, t.w.

• Firma J. Zwarthoed te Lemmer
• Firma Jac. Jonker te Stavoren
• Fa. Gebr. v.d. Berg te Makkum
• Albert Hakvoort te Urk
• Jelle Baarssen te Urk
• R. v.d. Veen te Enkhuizen.

Het gaat hier dus om de vischzendingen, welke door U aan Hartog Wijnschenk werden afgerekend.

U bij voorbaat dankend, teeken ik,

Hoogachtend,
[Handtekening: Van Rijsbergen]
A.J. van Rijsbergen.
Bewindvoerder.

[Handgeschreven aantekeningen rechtsboven]
m.i. DrW [?]
niet statistisch
Van Beeren
in overleg
met vischmarkt
[Paraaf]

[Handgeschreven aantekeningen linksonder]
Gegevens i.z. onderhavenden zijn in statistiek niet volledig; bovendien geen specificatie naar kwaliteiten.
Vischmarkt heeft momenteel geen gelegenheid, dit omvangrijke werk te doen.
26/11 1942 [Paraaf]

[Handgeschreven aantekeningen rechtsonder]
Sh. Muller [?]
?
[Paraaf] * Onderwerp: De bewindvoerder van de firma Hartog Wijnschenk vraagt om een gedetailleerd overzicht van visleveranties (paling en witvis) van verschillende vissersbedrijven rond het IJsselmeer (de voormalige Zuiderzee) aan de Amsterdamse visafslag.
* De rol van de Bewindvoerder: A.J. van Rijsbergen treedt hier op als 'bewindvoerder'. Gezien de datum (november 1942) en de naam van de firma (Hartog Wijnschenk, een overduidelijk Joodse naam), duidt dit op de 'arisering' van het bedrijfsleven tijdens de bezetting. Joodse ondernemers werden uit hun bedrijf gezet en vervangen door een (vaak nationaalsocialistische) Verwalter of bewindvoerder die de activa beheerde of liquideerde.
* Bureaucratische weerstand: De handgeschreven kanttekeningen onderaan de brief tonen de reactie van de Amsterdamse visafslag of de statistische dienst. Men weigert de gevraagde informatie te verstrekken met het excuus dat de statistieken "niet volledig" zijn en dat er "geen gelegenheid" (geen tijd/personeel) is voor dit "omvangrijke werk". Dit illustreert de administratieve druk en mogelijke onwil om mee te werken aan complexe controles door bewindvoerders. Dit document is een direct bewijs van de economische vervolging van de Joodse bevolking in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De firma Hartog Wijnschenk was een bekende vishandel. Door de anti-Joodse maatregelen van de bezetter werden dergelijke bedrijven onder toezicht gesteld om de winsten en eigendommen te controleren en uiteindelijk te onteigenen.

De lijst met leveranciers uit plaatsen als Urk, Lemmer en Makkum toont aan hoe wijdverspreid het handelsnetwerk van de firma Wijnschenk was in de visserijsector rond het IJsselmeer. De brief geeft inzicht in de administratieve afwikkeling van de roof van Joods bezit, waarbij bewindvoerders elk detail van de bedrijfsvoering probeerden te controleren.