Handgeschreven proces-verbaal of melding op een kartonnen fiche.
Origineel
Handgeschreven proces-verbaal of melding op een kartonnen fiche. 8 december 1942 (melding), 9 december 1942 (gezien). [Bovenaan links, onderstreept:]
Klik
[Bovenaan rechts:]
den Heer Inspecteur
der markten
alhier
[Links midden, met paarse stempel en handgeschreven toevoeging:]
Nº 46A/900/1 M. 1942 2/12
[Centraal:]
Jac v Hemertstraat 170
in karrenloods, worden rauwe
mosselen verkocht.
f 1.10 p kilo.
[Onderaan links:]
8-12-42
[Onderaan rechts:]
Gezien
9-12-42
[Onleesbare naam/handtekening, mogelijk: Dekkar]
[Grote handtekening/paraaf over de breedte]
vp ST Dit document is een zogenaamde "klikbrief" of een officiële registratie van een anonieme tip over economische overtredingen tijdens de Tweede Wereldoorlog.
- Locatie: De Jacob van Hemertstraat 170 (waarschijnlijk in Rotterdam, gezien de archiefcontext van dergelijke documenten). De verkoop vindt plaats in een "karrenloods" om buiten het zicht van de officiële marktinspectie te blijven.
- Prijs: Er wordt melding gemaakt van een prijs van 1,10 gulden per kilo voor rauwe mosselen. In 1942 waren prijzen voor levensmiddelen strikt gereguleerd door de bezetter om inflatie en zwarte handel tegen te gaan. Een prijs van f 1,10 was in die tijd waarschijnlijk aanzienlijk hoger dan de vastgestelde distributieprijs.
- Proces: De melding is binnengekomen op 8 december en een dag later ("Gezien 9-12-42") door een inspecteur of ambtenaar verwerkt. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) ontstond er door schaarste een bloeiende zwarte markt. Omdat veel goederen op de bon waren of simpelweg niet meer verkrijgbaar waren via de reguliere kanalen, werden producten zoals vis en mosselen tegen woekerprijzen verhandeld.
De "Inspectie der Markten" en de "Prijsbeheersing" hielden streng toezicht op deze praktijken. De overheid moedigde burgers aan om prijsopdrijving en illegale handel te melden. Het woord "Klik" bovenaan duidt erop dat deze informatie afkomstig is van een informant. Dit soort documenten biedt een inkijkje in de dagelijkse overlevingsstrijd en de sociale controle (verraad) binnen de Nederlandse samenleving gedurende de oorlogsjaren.