6 oktober 1942 De Directeur van het Marktwezen en de Gemeentelijk Adviseur voor Voedings- en Distributie-aangelegenheden De Heer Wethouder voor de Levensmiddelen Bladzijde 2 van brief No. [vrijgelaten] d.d. 6 October 1942
aan den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen van den
Directeur van het Marktwezen en den Gemeentelijken Advi-
seur voor Voedings- en Distributie-aangelegenheden.

nog een aantal handelaren op deze lijst moet worden ge-
plaatst, waarvan de verzoeken nog in behandeling zijn.
Wij kunnen ons met de door de Verdeelingscommissie
aangelegde maatstaven wel vereenigen en geven U in over-
weging goed te keuren, dat met de voorloopig opgestelde
regeling een viertal weken een proef wordt genomen. Daar-
na kan tot definitieve vaststelling worden overgegaan.
Tenslotte berichten wij U, dat een aantal standplaats-
houders hebben verzocht om met de bovengenoemde artikelen
op hun standplaats te mogen blijven staan. Het wil ons
voorkomen, dat aan dit verzoek geen gevolg moet worden
gegeven. Niet te ontkennen valt, dat buiten het artikel
sprot-filé's voor de overige in de maximumprijsregeling
opgenomen artikelen geen vrees behoeft te bestaan, dat
zij boven de maximumprijzen zullen worden verkocht. Het
zijn alle artikelen die zoo voor de hand weg aan de kar
worden genuttigd, waardoor al een zekere onderlinge con-
trole bij de consumenten plaats vindt. Anders is dit met
sprot-filé's, welke medegenomen worden en waar prijsover-
schrijding - gelijk het vorige jaar wel is gebleken - ge-
makkelijk plaats vindt. Al moet toegestemd worden, dat de
aard van de artikelen deze niet bepaald stempelt tot
marktartikelen, kan toch des te gereeder besloten worden
om desondanks deze kooplieden te verplichten een stand-
plaats op de markten aan te wijzen, waar 21 van de 24
kooplieden, welke deze zaak aangaat, op grond van dat zij
bij de keuze, die U hun heeft gesteld bij het al of niet
in de verdeelregeling opgenomen te worden voor gerookte
aal een marktplaats hebben gekozen. Men mag dus aannemen,
dat zij zich een clientele hebben gekweekt, die van het
gerookte vischproduct ook weer hun afnemers zullen worden.
Waar het voor de contrôle op de handhaving van de maxi-
mumprijzen van groot belang is, dat standplaatsen op de
markten worden ingenomen, omdat deze daardoor zeer verge-
makkelijkt wordt, zoo zijn wij van oordeel, dat de eenige
over ebleven standplaatshouders, die nog niet op de mark-
ten een plaats innemen, dit ook zullen moeten doen, willen
zij in aanmerking kunnen komen voor toewijzing gerookte
visch. Wij verzoeken U beleefd in dezen zin te willen be-
schikken.

De Gemeentelijk Adviseur voor De Directeur,
Voedings- en Distributie-aange-
legenheden, Dit document betreft een ambtelijk advies aan de wethouder over de organisatie van de vishandel op de markt. De kern van het betoog is de noodzaak van centralisatie op officiële marktstandplaatsen om toezicht te kunnen houden op de vastgestelde maximumprijzen.

Er wordt een onderscheid gemaakt tussen producten die direct bij de kar geconsumeerd worden (waar sociale controle door omstanders prijsopdrijving tegengaat) en producten die mee naar huis worden genomen, zoals sprotfilets. Bij die laatste categorie werd in het verleden fraude met prijzen geconstateerd. De ambtenaren stellen voor om de toewijzing van schaarse "gerookte visch" (zoals paling) afhankelijk te maken van de bereidheid van de koopman om een vaste marktplaats in te nemen, zodat controleurs makkelijker hun werk kunnen doen. De brief is gedateerd op 6 oktober 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er sprake van een geleide economie met strikte distributieregels en prijsbeheersing vanwege de groeiende schaarste.

De "Verdeelingscommissie" en de "maximumprijsregeling" waren instrumenten van de overheid om de zwarte handel in voedsel tegen te gaan en te zorgen voor een eerlijke (of althans gecontroleerde) verdeling van de schaarse middelen. Vis, en zeker gerookte vis, was een gewild product waarvoor vaak hogere prijzen werden gevraagd dan toegestaan. De marktmeester en de adviseur voor voedselvoorziening werkten hier samen om de grip op de handelaren te verstevigen door hen te dwingen op vaste locaties te werken waar de economische controlediensten hun werk konden doen.