23 december 1942 [Marginale aantekening links:]
L
Ingevolge
besluit
van den
Gemachtigde
voor de
Prijzen

[Koptekst:]
Vischregeling [onderstreept]
Spoed met typen [in blauw potlood/inkt]
A’dam 23/12 1942
W. R. M. [geparafeerd]

Hiermede hebben ondergetekenden de eer U het volgende te berichten.
Van de N.V.C. hebben wij ~~eenen~~ brief ontvangen, ~~welke wij~~ bijlage dezes in afschrift ~~overgelegd~~ vermeldende, dat van de koopers van zeevisch op de afslagen (kleinhandelaren) 2% retributie moet worden geheven.

Tot nu toe werd, ingevolge de Verordening op Heffing van markt-, staangelden en veilinggelden 2% van de inzenders-grossiers geheven.

Een en ander is een gevolg van het feit, dat de winstmarge voor de groothandelaren zoodanig is, dat hiervan bezwaarlijk 2% voor verdeelkosten kan worden geheven. Gevolg van bovenvermeld besluit is dan ook, dat niet de inzenders-groothandelaren, doch de koopers-kleinhandelaren het verdeelpercentage moeten betalen. Deze laatsten mogen dit echter aan het publiek doorberekenen.

~~Voor de uitvoering van~~ een en ander is wijziging van de Verordening op Heffing van markt-, staangelden en veilinggelden noodzakelijk. Wij stellen U derhalve voor ~~bij besluit van den Burg.~~ artikel 5 dier verord. [verordening] te wijzigen.

Voor den gem. [gemeentelijken] afslag veroorzaakt bovenvermelde wijziging niet minder inkomsten, doch wel (worden verwacht) meer werkzaamheden. Waar nl. tot nu toe van een twintigtal groothandelaren 2% heffing in rekening werd gebracht, wordt dit thans... [document eindigt hier] Dit document is een ambtelijk concept waarin een verandering in de belastingheffing op de visverkoop in Amsterdam wordt voorgesteld. De kern van de zaak is een verschuiving van de zogenaamde 'retributie' (een vergoeding voor verdeelkosten).

Voorheen betaalden de groothandelaren (inzenders-grossiers) deze 2%, maar vanwege te krappe winstmarges heeft de landelijke prijsautoriteit besloten dat deze last moet verschuiven naar de kopers (kleinhandelaren/visboeren). Een cruciaal detail is de vermelding dat deze kleinhandelaren de kosten mogen doorberekenen aan de consument, wat effectief een prijsverhoging voor de burger betekende.

De tekst toont het proces van beleidsvorming: de ambtenaar merkt op dat voor deze landelijke richtlijn de lokale gemeentelijke verordening (artikel 5) moet worden aangepast. Ook wordt gewezen op de administratieve lastenverzwaring voor de gemeente: in plaats van twintig facturen aan groothandelaren, moeten er nu veel meer kleine bedragen bij individuele visboeren worden geïnd. Het document dateert uit december 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De voedselvoorziening stond in deze periode onder streng toezicht van de bezetter. De "Gemachtigde voor de Prijzen" was een instituut dat door de nazi's was ingesteld om inflatie te beheersen en de distributieketen te controleren.

De "N.V.C." staat voor de Nederlandsche Visch Centrale, een overheidsorgaan dat tijdens de oorlog de volledige controle had over de inkoop en distributie van vis. In 1942 was de schaarste aan voedsel groot, en vis was een van de weinige eiwitbronnen die (hoewel beperkt) nog beschikbaar waren, al ging veel van de vangst naar Duitsland. Dit document illustreert de bureaucratische fijnmazigheid waarmee zelfs de kleinste marges in de voedselketen werden gereguleerd en hoe prijsstijgingen technisch werden gefaciliteerd door de overheid.