Proces-verbaal / Rapport van bevindingen. [Linksboven:]
Marktwezen
te Amsterdam

[Midden boven, in potlood en ander handschrift:]
77/79/1
begeleidend briefje aan Insp. Prijsbeheersching met verzoek behandeling – dit antwoord rapport te willen vernemen en mij v. resultaat op de hoogte te stellen.

[Rechtsboven:]
Gezien
afschrift v.m. Prijsbeheersching
Bericht afschrift van Hr. Bleys
29/6 - '42
No. 516
D.

[Hoofdtitel:]
Rapport

Ondergeteekende, controleur G.H. Leijsmann, rapporteert U in verband met de klachten betreffende de koopers van Hilten het volgende:
Zaterdag 27/6 '42 te ongeveer 9.- uur verlieten twee personen, die mij later desgevraagd opgaven te zijn genaamd: M.H. van Hilten (St.K - 3364) van beroep koopman, geboren te Amsterdam 13-9-23 en H. van Hilten (H.P. 5178), geboren te Amsterdam 2-12-24, in dienst bij zijn vader P. van Hilten (St.K-3329), allen wonende Govert Flinckstraat 252 III hoog te Amsterdam (Z), met een met groenten en fruit beladen handkar de Centrale Markt. Bedoelde handkar werd naar de Govert Flinckstraat en aldaar in perceel 311 in een loods gereden.
Nadat ik had geconstateerd, dat bovengenoemde H van Hilten en een mij onbekend gebleven persoon bedoelde loods enkele malen met 1 of 2 kistjes groenten verlieten en dat enkele mij van aanzien bekende kooplieden groenten en fruit per driewielig transportrijwiel uit genoemd pakhuis haalden, is door mij te ongeveer 10.30 u. v. m. voor een bovenomschreven feit aangehouden een persoon, die mij opgaf te zijn genaamd: C.J. Schultz (St.K - 3251), van beroep groentenkoopman, wonende Waterlooplein 95 te Amsterdam (C). Genoemde Schultz verklaarde mij desgevraagd bij van Hilten te hebben gekocht 11 kist tomaten à f 0,66 per kilo, 1 mandje en 2 kistjes kersen à f 0,6 per 1/2 kilo (Meikersen, detaillistenprijs f 0,60 per kilo) 1 kist [tekst breekt af]

[Onderaan:]
Den Beige Bedrijfschef
b/h Marktwezen. Dit document is een officieel rapport van een controleur van het Amsterdamse Marktwezen tijdens de Duitse bezetting. De kern van de rapportage betreft een vermoeden van illegale handel of prijsopdrijving buiten de officiële kanalen van de Centrale Markt om.

De controleur observeert hoe de gebroeders Van Hilten goederen (groenten en fruit) van de markt naar een privépand in de Govert Flinckstraat (De Pijp) brengen. Daar fungeren zij feitelijk als illegale groothandel, aangezien andere kooplieden daar hun waar komen ophalen. Een van die kopers, C.J. Schultz, wordt aangehouden en legt een verklaring af over de betaalde prijzen.

De details over prijzen (zoals de kersen voor 0,60 gulden per pond terwijl de detaillistenprijs daar vlakbij lag) wijzen op een onderzoek naar overtreding van de prijsvoorschriften. De "St.K" nummers in de tekst verwijzen naar de Stamkaarten van de betrokkenen, een essentieel onderdeel van de administratieve controle tijdens de oorlogsjaren. In 1942 was Nederland bezet door nazi-Duitsland. Er heerste schaarste en alle handel in levensmiddelen was strikt gereguleerd via een distributiesysteem en de Inspectie voor de Prijsbeheersching. Het Marktwezen hield streng toezicht op de Centrale Markthallen om te voorkomen dat goederen naar de 'zwarte markt' verdwenen.

De Govert Flinckstraat was (en is) een zijstraat van de Albert Cuypmarkt. Het feit dat goederen van de Centrale Markt (nu het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) naar een loods in een woonwijk werden gebracht om daar doorverkocht te worden, was een economisch delict. De handgeschreven kantlijnnotities tonen aan dat het rapport direct werd doorgestuurd naar de inspecteur van de Prijsbeheersching voor verdere strafrechtelijke of tuchtrechtelijke afhandeling. C.J. Schultz G.H. Leijsmann H. van Hilten M.H. van Hilten P. van Hilten Gemeente Amsterdam Marktwezen