Archief 745
Inventaris 745-391
Pagina 279
Dossier 109
Jaar 1942
Stadsarchief

Handgeschreven brief (verklikking/dreigbrief).

9 juli 1942 (afgeleid van het stempel "M. 1942 9/7"). Van: De brief is ondertekend door "Een knecht van een andere baas die hem goed bespioneerd". Dit duidt op een persoonlijke vete of jaloezie binnen de werksfeer. Dossier: 37/6272

Origineel

Handgeschreven brief (verklikking/dreigbrief). 9 juli 1942 (afgeleid van het stempel "M. 1942 9/7"). De brief is ondertekend door "Een knecht van een andere baas die hem goed bespioneerd". Dit duidt op een persoonlijke vete of jaloezie binnen de werksfeer. [Stempel/Nummering linksboven:]
Nº 37/6272
77/50/2

[Stempel midden:]
M. 1942 9/7

[Aantekening rechtsboven:]
m.i. Dir.
W. Brouwer [?]

[Tekst:]

Mijnheer

Deze brief is de laatste die ik aan u richt om te zorgen dat de dief Hanne Sas de straf krijgt minstens een jaar die hij verdient anders zal ik zorgen dat de volgende brief bij de Duitsche autoriteiten komt, ik waarschuw u vast vooruit anders kan het voor u ook moeielijkheden opleveren. Hij steelt nog iedere dag en u hebt toch niet vergeten dat hij mooie poppetjes kan teekenen ook op de veilingbanken. Voor niets heeft hij geen tegoed op de bank van 50.000 gulden van gappen. Hij is in betrekking bij Wekke Centrale Markt H23

Een knecht van een andere baas die hem goed bespioneerd die dief. * Inhoud: De anonieme schrijver richt zich tot een "Mijnheer" (vermoedelijk een werkgever, een politiefunctionaris of een inspecteur) met een dwingend verzoek om een zekere "Hanne Sas" te laten straffen voor diefstal.
* Beschuldigingen:
* Sas zou een dief zijn die dagelijks steelt.
* Hij zou "mooie poppetjes" tekenen op veilingbanken (mogelijk een verwijzing naar vandalisme of een specifieke herkenbare gewoonte).
* Hij zou een banktegoed hebben van maar liefst 50.000 gulden, verkregen door diefstal ("gappen"). Voor 1942 is dit een extreem hoog bedrag.
* Zijn werklocatie wordt specifiek genoemd: "Wekke Centrale Markt H23".
* Toon en dreigement: De toon is grimmig en intimiderend. De schrijver dreigt de ontvanger dat als Sas niet minstens een jaar straf krijgt, hij de zaak zal escaleren naar de "Duitsche autoriteiten". Dit was in oorlogstijd een zeer ernstig dreigement dat voor de ontvanger gevaarlijk kon zijn ("moeielijkheden opleveren").
* Afzender: De brief is ondertekend door "Een knecht van een andere baas die hem goed bespioneerd". Dit duidt op een persoonlijke vete of jaloezie binnen de werksfeer. Dit document is een treffend voorbeeld van de verklikkingscultuur tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Burgers gebruikten de dreiging van de Duitse bezetter vaak om persoonlijke vetes te beslechten of om druk uit te oefenen op Nederlandse instanties. De genoemde "Centrale Markt" verwijst waarschijnlijk naar de markt in Amsterdam (Jan van Galenstraat), wat een logische plek is voor een "knecht" en verwijzingen naar "veilingbanken". Het enorme bedrag van 50.000 gulden suggereert dat de afzender de beschuldiging wilde aandikken om de autoriteiten tot actie te dwingen. Zulke brieven belandden vaak in politiearchieven of bij de economische controlediensten. W. Brouwer

Samenvatting

  • Inhoud: De anonieme schrijver richt zich tot een "Mijnheer" (vermoedelijk een werkgever, een politiefunctionaris of een inspecteur) met een dwingend verzoek om een zekere "Hanne Sas" te laten straffen voor diefstal.
  • Beschuldigingen:
    • Sas zou een dief zijn die dagelijks steelt.
    • Hij zou "mooie poppetjes" tekenen op veilingbanken (mogelijk een verwijzing naar vandalisme of een specifieke herkenbare gewoonte).
    • Hij zou een banktegoed hebben van maar liefst 50.000 gulden, verkregen door diefstal ("gappen"). Voor 1942 is dit een extreem hoog bedrag.
    • Zijn werklocatie wordt specifiek genoemd: "Wekke Centrale Markt H23".
  • Toon en dreigement: De toon is grimmig en intimiderend. De schrijver dreigt de ontvanger dat als Sas niet minstens een jaar straf krijgt, hij de zaak zal escaleren naar de "Duitsche autoriteiten". Dit was in oorlogstijd een zeer ernstig dreigement dat voor de ontvanger gevaarlijk kon zijn ("moeielijkheden opleveren").
  • Afzender: De brief is ondertekend door "Een knecht van een andere baas die hem goed bespioneerd". Dit duidt op een persoonlijke vete of jaloezie binnen de werksfeer.

Historische Context

Dit document is een treffend voorbeeld van de verklikkingscultuur tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Burgers gebruikten de dreiging van de Duitse bezetter vaak om persoonlijke vetes te beslechten of om druk uit te oefenen op Nederlandse instanties. De genoemde "Centrale Markt" verwijst waarschijnlijk naar de markt in Amsterdam (Jan van Galenstraat), wat een logische plek is voor een "knecht" en verwijzingen naar "veilingbanken". Het enorme bedrag van 50.000 gulden suggereert dat de afzender de beschuldiging wilde aandikken om de autoriteiten tot actie te dwingen. Zulke brieven belandden vaak in politiearchieven of bij de economische controlediensten.

Genoemde Personen 1

Locaties

Centrale Markt

Producten

Olie & Techniek: Olie Olie & Techniek: Vet Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Pet Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Lever Vleeswaren: Vlees Vleeswaren: Wild

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Gerelateerde Documenten 1