Handgeschreven ambtelijke memo/notitie.
Origineel
Handgeschreven ambtelijke memo/notitie. 26 november 1942. "Der Direktor" (De Directeur). Betr.: Marktstände-Vermieten Herrn A. Fombault.
M. Kraemer.
Antwortlich Ihres Schreiben vom
26. November 1942, möchte ich Ihnen folgendes vor-
schlagen. Die sechs arischen Firmen werden
ihre Marktstände von einem Ihrer heute
oder einem arischen Angestellten auf die
Markt-Hauptamt vermieten lassen,
[~~wofür ein Ausweis~~] dann empfängt dieser
arische Angestellte einen Ausweis. Die ganze
Regelung wäre zu treffen unter Oberaufsicht
von Marktwesen.
Ich bitte um Ihre Genehmigung
zu dieser Regelung.
Der Direktor * Inhoud: De directeur stelt een regeling voor met betrekking tot het verhuren van marktkramen. Zes "Arische" firma's moeten hun kramen via een "Arische" werknemer verhuren aan het Centraal Marktbureau (Markt-Hauptamt). Deze werknemer krijgt hiervoor een officieel legitimatiebewijs (Ausweis). De gehele procedure moet onder toezicht staan van de afdeling Marktwezen.
* Taalgebruik: Het document is geschreven in formeel, bureaucratisch Duits. De nadrukkelijke vermelding van "arischen Firmen" en "arischen Angestellten" is kenmerkend voor de nationaalsocialistische terminologie en wetgeving.
* Vorm: Het betreft een haastig maar duidelijk geschreven memo met een doorhaling in de tekst ("wofür ein Ausweis"), die onmiddellijk daarna is gecorrigeerd voor een betere zinsbouw. Dit document stamt uit november 1942, ten tijde van de Duitse bezetting. Het vormt een direct bewijsstuk van het proces van Arisering, waarbij Joodse burgers uit het economische leven werden verdrongen.
Marktkramen waren van oudsher een belangrijke bron van inkomsten voor de Joodse gemeenschap. Door middel van dergelijke administratieve regelingen werden Joodse ondernemers gedwongen hun kramen af te staan of werden zij volledig uitgesloten van handel, waarbij de controle en exploitatie werden overgedragen aan personen of bedrijven die volgens de rassenwetten van de bezetter als "Arisch" werden beschouwd. De notitie laat zien hoe lokale marktadministraties diep betrokken waren bij het uitvoeren van dit discriminerende beleid onder toezicht van de bezettingsautoriteiten.