Handgeschreven brief (verzoekschrift). 15 december 1939. A. Edelschaap. [Stempel linksboven:] Nº 25/241/I
[Stempel middenboven:] M. 1939 15/12
[Handgeschreven rechtsboven:] A’dam, 15 Dec. 1939

Weledele Heer,

Daar ik op het oogenblik probeer weer
in mijn oude vak terug te komen, verzoek ik U
beleefd mij 2 maanden vrijstelling te willen
geven met behoud van voorkeurskaart No. 465.
Ik zal dan meer positief kunnen
beoordeelen of het mij lukken zal op die wijze
in mijn levensonderhoud te voorzien, dan
wel mijn plaats op de markt weer zal
moeten innemen.
U bij voorbaat beleefd dankend voor
Uw bereidwilligheid in deze, teeken ik

Hoogachtend,
A. Edelschaap

Frans Halsstraat 33 III
A’dam - Z. In deze zakelijke brief verzoekt de heer A. Edelschaap aan de betreffende instantie (vermoedelijk het Marktwezen van de gemeente Amsterdam) om een tijdelijke vrijstelling van twee maanden voor zijn marktverplichtingen. Hij probeert op dat moment terug te keren naar zijn oorspronkelijke beroep ("oude vak").

Zijn voornaamste zorg is het behoud van zijn "voorkeurskaart" (nummer 465), wat hem het recht gaf op een vaste standplaats op de markt. Hij wil deze periode van twee maanden gebruiken als proefperiode om te zien of hij in zijn oude vak voldoende kan verdienen om in zijn levensonderhoud te voorzien. Indien dit niet lukt, wil hij zijn plek op de markt niet kwijt zijn en deze weer kunnen innemen. De brief dateert van december 1939, enkele maanden voor de Duitse inval in Nederland. De afzender, Abraham Edelschaap (geboren in 1888), woonde inderdaad op het adres Frans Halsstraat 33-3 in de Amsterdamse Pijp, een buurt die destijds veel marktkooplieden huisvestte vanwege de nabijheid van de Albert Cuypmarkt.

Uit archiefonderzoek blijkt dat Abraham Edelschaap geregistreerd stond als marktkoopman (kooploper). De "voorkeurskaart" was in die tijd een cruciaal document voor marktkooplui om aanspraak te maken op de schaarse en gewilde standplaatsen. Tragisch genoeg krijgt dit alledaagse administratieve document een zware lading door de historische context: Abraham Edelschaap en zijn gezin waren van Joodse afkomst. Volgens de archieven van de Oorlogsgravenstichting is Abraham Edelschaap in juli 1943 in het vernietigingskamp Sobibor vermoord. Dit document vormt daarmee een van de laatste tastbare bewijzen van zijn pogingen om in een economisch onzekere tijd het hoofd boven water te houden. A. Edelschaap Gemeente Amsterdam Marktwezen