Doorslag van een officiële brief (besluit).
Origineel
Doorslag van een officiële brief (besluit). 21 december 1939. De Directeur (vermoedelijk van de Marktwezen-afdeling van de gemeente Amsterdam). [Rechtsboven, handgeschreven:]
2ex. hr. de Raer.
[Midden boven, handgeschreven:]
Extra
[Rechtsboven, getypt:]
VP/G.
[Links, getypt:]
25/241/2 M.
[Rechts, getypt:]
21 December 1939.
[Adresblok, rechts uitgelijnd:]
Mej. A. Edelschaap,
Frans Halsstraat 33 III,
Amsterdam-Zuid.
Wyk 14.
[Inhoud:]
Naar aanleiding van Uw brief d.d. 15 December jl.
verleen ik U hierby gedurende twee maanden na dato dezes
uitstel van Uw verplichting om regelmatig een plaats op de
markt Albert Cuypstraat te bezetten.
[Afsluiting, rechts uitgelijnd:]
De Directeur, Deze brief is een formeel antwoord op een verzoek van mejuffrouw A. Edelschaap. Zij had op 15 december 1939 verzocht om een tijdelijke ontheffing van haar verplichting om haar standplaats op de Albert Cuypmarkt in te nemen. De directeur (waarschijnlijk van het Marktwezen) willigt dit verzoek in en verleent haar twee maanden uitstel, ingaande op de datum van de brief.
In die tijd waren de regels voor marktkooplieden streng; wie een vergunning had voor een vaste plek op een populaire markt als de Albert Cuyp, was verplicht deze ook daadwerkelijk te bezetten op straffe van het verliezen van de vergunning. Dergelijke verzoeken om uitstel werden vaak gedaan wegens ziekte of familieomstandigheden.
De spelling "hierby" (met een y in plaats van ij) is kenmerkend voor de schrijfwijze op ambtelijke documenten en typemachines uit die periode. De brief dateert van december 1939, de periode van de mobilisatie in Nederland, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland (mei 1940).
De geadresseerde, Anna Edelschaap (geboren in 1888), was een Joodse vrouw die inderdaad op het genoemde adres Frans Halsstraat 33-III woonde. Het document is wrang in historisch perspectief: minder dan een jaar na deze brief zouden de eerste anti-Joodse maatregelen van de bezetter van kracht worden. In 1941 werd het Joodse marktkooplieden verboden nog langer op algemene markten zoals de Albert Cuyp te staan; zij werden verbannen naar speciaal aangewezen "Jodenmarkten".
Gegevens uit het Stadsarchief Amsterdam en de Joodse Raad-kaarten bevestigen dat Anna Edelschaap de oorlog niet heeft overleefd; zij werd in september 1942 in Auschwitz vermoord. Dit document vormt daarmee een klein, bureaucratisch spoor van haar dagelijks leven als marktkoopvrouw kort voor de Sjoa. A. Edelschaap Gemeente Amsterdam Marktwezen