Dienstbrief / Circulaire 17 november 1942 (gestempeld jaar 1942, handgeschreven dag/maand 17/11; drukkersteken onderaan vermeldt ook '42) Bedrijfschap voor Groenten en Fruit, Directie Bedrijfschap voor Groenten en Fruit
Laan Copes van Cattenburch 62

DIRECTIE.

Nº 105/123/2 M. 1942 17/11

Aan de Veilingen

Hierbij doen wij U toekomen 2 exemplaren van een bekendmaking van de Bedrijfschap voor Groenten en Fruit.
Wij verzoeken U één exemplaar zoodanig op de veiling op te hangen, dat de handelaren daarvan kennis kunnen nemen.
Tevens gelieve U den inhoud der circulaire aan de handelaren voor te lezen.
Hoewel de verdeelingskantoren een aangelegenheid voor den handel betreft, lijkt het ons gewenscht U nog het volgende mede te deelen.
De op de veiling aangevoerde producten worden, voorzoover deze producten voor de binnenlandsche verdeeling bestemd zijn, door de veilingen volgens de puntenlijst aan de handelaren toegewezen.
De handelaren zijn verplicht aan de veilingen en contactcommissarissen van de bestemming van alle aan hen toegewezen producten mededeeling te doen.
Alle producten, bestemd voor een consumptiegebied, waarvoor een plaatselijke verdeelingscommissie is ingesteld, moeten bij dit verdeelingskantoor door de handelaren worden aangediend en ter beschikking van den leider van het verdeelingskantoor worden gesteld.
Het plaatselijk verdeelingskantoor verdeelt volgens een tevoren door den kleinhandel vastgestelde puntenlijst de producten onder de kleinhandelaren.
Wij vertrouwen, dat U, voorzoover het U aangaat, Uw volle medewerking zult verleenen.

BEDRIJFSCHAP VOOR GROENTEN EN FRUIT:

[Signatuur]

Directeur.

[Logo A] 22072/4-11-'42 - K 998 Dit document is een officiële mededeling van het Bedrijfschap voor Groenten en Fruit aan de Nederlandse veilingen tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de brief is de instructie over de distributie van groenten en fruit via een streng gereguleerd systeem.

De belangrijkste elementen in de tekst zijn:
1. Publicatieplicht: De veilingen moeten de bekendmaking ophangen en voorlezen aan de handelaren.
2. Puntenlijst: De verdeling van producten gebeurt niet via vrije marktwerking, maar via een "puntenlijst". Dit wijst op een rantsoeneringssysteem voor de groothandel.
3. Toezicht: Er is sprake van "contactcommissarissen" en "verdeelingskantoren" die strikt toezien op waar de producten terechtkomen.
4. Meldingsplicht: Handelaren zijn verplicht de bestemming van hun ingekochte waren te melden.
5. Lokale controle: De uiteindelijke distributie naar de consument (via de kleinhandel) wordt beheerd door plaatselijke verdeelingskantoren. Het document is gedateerd in november 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Tijdens de bezettingsjaren werd de economie volledig gecentraliseerd en onder toezicht geplaatst van de bezetter. Het "Bedrijfschap voor Groenten en Fruit" was een van de zogeheten 'schappen' (publiekrechtelijke bedrijfsorganisaties) die onder de Rijksdienst voor de Voedselvoorziening vielen.

Deze organisaties hadden als doel de schaarse voedselvoorraden te beheersen. Enerzijds om de eigen bevolking op een bestaansminimum te houden (distributiestelsel), anderzijds om op grote schaal voedsel naar Duitsland te kunnen exporteren ("Ausfuhr").

De genoemde "puntenlijst" was cruciaal om zwarte handel tegen te gaan en te zorgen dat de producten die voor de "binnenlandsche verdeeling" (zoals de tekst expliciet vermeldt) bestemd waren, ook daadwerkelijk bij de burger terechtkwamen. Het systeem zorgde echter ook voor een enorme bureaucratische druk op de veilingen en handelaren. Het drukkersteken onderaan (K 998) is een typisch kenmerk van drukwerk uit de bezettingsperiode, waarbij de 'K' staat voor de controle door het Departement van Volksvoorlichting en Kunsten (de K-nummers). Bedrijfschap