Briefkaart (postkaart) met voorgedrukte postzegel en propagandastempel.
Origineel
Briefkaart (postkaart) met voorgedrukte postzegel en propagandastempel. 31 mei 1943 (poststempel); 1 juni 1943 en 7 juni 1943 (handgeschreven aantekeningen). J.M. Abas, Bouwmeester. Directeur Marktwezen, Jan van Galenstraat, Amsterdam. Linkerbovenzijde (stempel):
No. 29/8/1 M. 1943
Linkerzijde (handgeschreven tekst):
M. v. Moerkerken,
s.v.p. afvoeren
per 1-6 - '43. v. 7/6 '43.
[Paraaf/Monogram]
bl 26
Afzender (onderaan links):
AFZ. J.M. abas
Bouwmeester.
Midden (stempel en drukwerk):
1 / 6 gar (handgeschreven)
AFVALSTOFFEN
BRIEFKAART
BEWAREN IS
[Afbeelding van twee mannen met een handkar]
GRONDSTOFFEN SPAREN
Rechterbovenzijde (postzegel en stempel):
NEDERLAND 4 CENT
AMSTERDAM C.S.
31 V 43 14
Rechterzijde (geadresseerde):
Directeur
Marktwezen
Jan v. Galenstraat
Amsterdam. Dit document is een zakelijke correspondentie van architect/bouwmeester J.M. Abas aan de Directeur van het Marktwezen in Amsterdam. De kern van de boodschap is een verzoek tot het "afvoeren" van ene "M. v. Moerkerken" uit een administratie of register, met ingang van 1 juni 1943.
De kaart bevat diverse administratieve sporen:
* Een paars volgnummer stempel (No. 29/8/1).
* Een handgeschreven datum (7/6 '43) en een paraaf, wat waarschijnlijk aangeeft wanneer de mutatie door de ontvangende instantie is verwerkt.
* De verwijzing "bl 26" verwijst mogelijk naar een pagina in een grootboek of dossier.
* Het propagandastempel "Afvalstoffen bewaren is grondstoffen sparen" is kenmerkend voor de schaarste-economie tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De datum van het document, mei/juni 1943, valt midden in de Tweede Wereldoorlog. Het adres (Jan van Galenstraat) verwijst naar de Centrale Markthallen in Amsterdam, waar het bureau van het Marktwezen gevestigd was.
De afzender, Jonas Mozes (J.M.) Abas, was een bekende Joodse architect in Amsterdam. Gezien de datum en de Joodse achtergrond van de afzender, is de context van dit document beladen. In mei 1943 vonden er grootschalige razzia's en deportaties plaats in Amsterdam. Hoewel de kaart een ogenschijnlijk routineuze administratieve handeling betreft (het afvoeren van een naam, mogelijk een werknemer of een dossierhouder), vond dit plaats in een periode waarin de Joodse bevolking stelselmatig uit het openbare en professionele leven werd verwijderd. J.M. Abas zelf overleefde de oorlog door onder te duiken. De genoemde "M. v. Moerkerken" is waarschijnlijk een niet-Joodse relatie of medewerker, aangezien de achternaam niet Joods is. De precieze reden voor het "afvoeren" blijft zonder verdere dossierkennis onduidelijk, maar de kaart vormt een klein radertje in de complexe bureaucratie van bezet Amsterdam. J.M. Abas Marktwezen