Getypte brief / officiële beschikking (doorslag).
Origineel
Getypte brief / officiële beschikking (doorslag). 6 april 1943 (met aantekening van verzending op 7 april 1943). De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Marktwezen, Amsterdam). [Links boven, handgeschreven in zwarte inkt:]
Verzonden 7/4
Inr 3 x
[Links boven, handgeschreven in rode inkt:]
30/141/2 43
r
[Rechts boven, getypt:]
SV
6 April 1943.
Mevrouw R. Morpurgo- v.Praag
Waterlooplein 21 II
Amsterdam-Centrum
wijk 2
Naar aanleiding van Uw brief d.d. 27 Maart 1943 verleen ik U hierby tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt (~~en~~) Waterlooplein te laten bystaan - ~~niet~~ vervangen - door Lea Del Canho-Morpurgo geboren 29 Mei 1917.
De Directeur, * Inhoud: Het document is een officiële vergunning aan mevrouw Morpurgo-v. Praag om zich op haar marktplaats op het Waterlooplein te laten bijstaan of vervangen door Lea Del Canho-Morpurgo.
* Correcties: In de tekst is het woord "niet" met x-jes doorgehaald, waardoor de betekenis verandert van "bijstaan - niet vervangen" naar "bijstaan - vervangen". Dit wijst erop dat de vervanger de volledige honneurs mocht waarnemen. Ook een eerdere toevoeging tussen haakjes "(en)" is doorgehaald.
* Taalgebruik: De spelling is kenmerkend voor de tijd ("hierby", "bystaan"). De term "tot wederopzegging" benadrukt de onzekere en tijdelijke aard van de toestemming.
* Personen: De namen wijzen op een Sefardisch-Joodse achtergrond (Morpurgo, Del Canho), wat cruciaal is gezien de datum en locatie. Dit document stamt uit april 1943, een dieptepunt in de bezettingstijd voor de Joodse bevolking van Amsterdam. Het Waterlooplein was van oudsher het hart van de Joodse buurt en de markt.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden Joodse marktkooplieden steeds verder beperkt. In 1941 werden zij gedwongen hun nering op speciaal aangewezen "Jodenmarkten" te drijven. In april 1943, de maand waarin dit document is opgesteld, waren de grootschalige deportaties naar kamp Westerbork en vervolgens naar de vernietigingskampen in Polen in volle gang.
Het feit dat er nog administratieve correspondentie plaatsvond over marktplaatsen, terwijl de Joodse bevolking systematisch werd afgevoerd, illustreert de wrange bureaucratische realiteit van die tijd. Uit archiefonderzoek (o.a. Joods Monument) blijkt dat veel leden van de families Morpurgo en Del Canho de oorlog niet hebben overleefd; Lea Del Canho-Morpurgo (geboren 1917) werd in juli 1943 in Sobibor vermoord. Dit document is daarmee een tastbaar bewijs van de laatste pogingen om een legaal bestaan en inkomen te behouden vlak voor de deportatie. R. Morpurgo Marktwezen