R. Morpurgo
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 33
R. Morpurgo (ook bekend als Rebecca Morpurgo-van Praag) was een marktkoopvrouw op het Waterlooplein, gevestigd bij standplaats T (nummer 14). In 1943 verliet zij Amsterdam om in Duitsland te verblijven. Haar dochter, Lea Del Canho-Morpurgo, kreeg een vergunning om haar als assistente te vervangen. De exacte aard van haar handel (producten) is niet expliciet vermeld in de beschikbare documenten.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Handgeschreven verzoekschrift voor een marktvergunning (assistentie).
In deze brief verzoekt Rachel Morpurgo-van Praag om haar dochter, Lea Del Canho-Morpurgo, te laten registreren als assistente voor haar marktkraam op het Waterlooplein (plaats no. 14). De schrijfster voert aan dat zij "door omstandigheden" niet langer in staat is het bedrijf alleen te voeren. De brief bevat een belangrijke administratieve opmerking: er wordt verwezen naar een "docters attest" (medische verklaring) als bijlage, maar iemand bij de administratie heeft er met blauw potlood bij geschreven: *"niet bijgevoegd!"*. Dit suggereert dat het verzoek mogelijk vertraging heeft opgelopen of is bemoeilijkt door het ontbreken van de bewijslast voor haar fysieke onvermogen.
Ambtelijke notitie op gelinieerd papier.
* **Inhoud:** Het document betreft een korte administratieve aantekening over Rebecca Marpurgo - van Praag, woonachtig aan het Waterlooplein 14 te Amsterdam. De notitie stelt vast dat zij "in Duitschland verblijft". * **Besluitvorming:** Een ambtenaar of functionaris, ondertekenend met "deHaan", geeft op 30 maart 1943 aan dat er "mijns inziens (m.i.) geen bezwaar" is. Dit duidt op een goedkeuring voor een verdere administratieve handeling, waarschijnlijk met betrekking tot de bezittingen of de woning van de gedeporteerde persoon. * **Handschrift:** Het handschrift is een vlot, zakelijk cursief uit de helft van de 20e eeuw. De aantekening "m.i. geen bezwaar" lijkt met dezelfde pen maar mogelijk op een later moment te zijn toegevoegd, gezien de positionering.
Getypte brief / officiële beschikking (doorslag).
* **Inhoud:** Het document is een officiële vergunning aan mevrouw Morpurgo-v. Praag om zich op haar marktplaats op het Waterlooplein te laten bijstaan of vervangen door Lea Del Canho-Morpurgo. * **Correcties:** In de tekst is het woord "niet" met x-jes doorgehaald, waardoor de betekenis verandert van "bijstaan - niet vervangen" naar "bijstaan - vervangen". Dit wijst erop dat de vervanger de volledige honneurs mocht waarnemen. Ook een eerdere toevoeging tussen haakjes "(en)" is doorgehaald. * **Taalgebruik:** De spelling is kenmerkend voor de tijd ("hierby", "bystaan"). De term "tot wederopzegging" benadrukt de onzekere en tijdelijke aard van de toestemming. * **Personen:** De namen wijzen op een Sefardisch-Joodse achtergrond (Morpurgo, Del Canho), wat cruciaal is gezien de datum en locatie.
Handgeschreven zakelijke brief/notitie.
Deze korte, formele brief is geschreven door Rebecca Morpurgo-Praag vanuit haar woning aan het Waterlooplein in Amsterdam. De toon is uiterst beleefd ("Weledel. Heer", "beleefd mijn excuus"). De kern van de brief is het nasturen van een "dokters-attest" (medische verklaring) die zij in een eerdere brief van twee dagen daarvoor was vergeten bij te sluiten. De administratieve stempels en verwijzingen onderaan ("Zie 30/14/1") wijzen erop dat dit document deel uitmaakte van een lopend dossier bij een officiële instantie. Gezien de datum en de locatie betreft dit vrijwel zeker correspondentie met de Joodse Raad of een Duitse bezettingsinstantie.
Medische verklaring / doktersbriefje.
Deze handgeschreven verklaring van dr. S. Meijer dient als officieel bewijs dat mevrouw R. Morpurgo vanwege haar gezondheid niet in staat is haar werkzaamheden op de markt uit te voeren. De arts verzoekt hiermee formeel dat haar dochter, L. Delcanho-Morpurgo, haar plek op de markt mag overnemen. Het document is representatief voor de bureaucratische noodzaak tijdens de bezettingsjaren om elke wijziging in werk- of verblijfplaats medisch te onderbouwen, zeker voor de Joodse bevolking in Amsterdam die aan strenge restricties onderhevig was. De vermelding van het Waterlooplein, destijds het hart van de Joodse buurt en de centrale marktplaats, bevestigt de sociaal-economische context van de betrokkenen.
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats T
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE den Heer M. Morpurgo, Bloedstraat 1-5, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wyk 1. 29/4/2 M 4 Augustus 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 2 Juli jl. bericht ik U, dat van de daarin vervatte klacht goede nota is genomen. De Directeur,
# TRANSCRIPTIE A'dam 7/9/40. WelEd! Directeur markt Bij dezen bericht ik u dat u abuis heeft met de naam van E. Morpurgo. waar ik geregeld de Markt bezoekt in de Westerstr: en u zeker een abuis heeft met een andere E. Morpurgo Standplaats van mijn plaats is No 22, ik hoop dat u daar notie 's van neemt. Achtend E. Morpurgo.
# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, stempel/geschreven:] Nº 30/42/1 M.1941 17/11 [Hoofdtekst:] Amsterdam. 13. 11. 41. Mijnheer : Betreft de ziekte van mijn vrouw R. Leser - Morpurgo, verzoeke ik u. zolang de ziekte duurt om uitstel voor op de markt te staan. Hoogachtend A. Leser-Morpurgo N.B. Dokters Attest- [Onder de streep, administratieve aantekening:] W.O. 2 Weesperstr. 27 III [Linksonder:] W...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Medische verklaring / doktersbriefje. * **Afzender:** Dr. S. Meijer, arts, Muiderschans 109, Amsterdam. * **Datum:** 29 maart 1943. * **Betrokkenen:** Mevrouw R. Morpurgo (patiënte), Mevrouw L. Delcanho-Morpurgo (dochter). * **Locatie:** Waterlooplein 21 II, Amsterdam.
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief met handtekening. * **Datum:** 2 juli 1941. * **Afzender:** M. Morpurgo, Bloedstraat 1-5, Amsterdam. * **Ontvanger:** Den Weledelen Heer Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. * **Referentienummer:** Nº 29/4/1 M. 1941 3/7 (archiefstempel/notitie). * **Locatie:** Amsterdam (Nieuwmarkt).