Archief 745
Inventaris 745-403
Pagina 437
Dossier 103
Jaar 1943
Stadsarchief

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en administratieve aantekeningen.

20 mei 1943. Van: A. Morpurgo, Plantage Parklaan 28, Amsterdam. Aan: De Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. Dossier: 30/17/2

Origineel

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en administratieve aantekeningen. 20 mei 1943. A. Morpurgo, Plantage Parklaan 28, Amsterdam. De Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. [Linksboven:]
No. 30/17/2 M. 1943 22/5

[Rechtsboven:]
879

[Linkerzijde:]
A. Morpurgo
Pl. Parklaan 28

[Rechterzijde:]
20 Mei 1943
Amsterdam

[Hoofdtekst:]
AAN DEN WELEDD/ HEER DIRECTEUR v. h.
MARKT WEZEN te AMSTERDAM.

Mynheer

Hierdoor geef ik U Edd. te kennen dat myn Dochter
waarvoor U een vergunning tot bystand heeft verleent,
voor my op den Joodsche Markt, naar elders is vertrokken.
En dank U hartelyk voor de medewerking.
Tevens verzoek ik U, een tydelyken vergunning (vervangin)
te verleenen aan myn Zoon Abraham MORPURGO Geb: 8-12-1915
Wonende te A/DAM Pl. Parklaan 28 (Gespert), daar ik voor eenigen
tyd in een der Joodsche Ziekenhuizen moet worden opgenomen.
In dien U een Docters atest wenschelyk vind, wil ik U dit
gaarne doen toekomen.
Hopende op U medewerking Teeken ik by voorbaat dankend

HOOGACHTEND

[Ondertekening:]
A. Morpurgo

[Handgeschreven tekst in rood, linksonder:]
d. i kan na overlegging van
Doktersverklaring dit verzoek
worden ingewilligd
A’dam 26/5 '43
[Paraaf]

[Handgeschreven tekst in zwart/blauw, rechtsonder:]
Geen bezwaar
zie opmerking
marktmeester
9-6-43
Hr. Key
delfter advies
31-5-43
[Handtekening] * Taalgebruik: De brief is opgesteld in een formele, bijna nederige stijl ("U Edd.", "den weledd/ heer"). Opvallend zijn de spelfouten zoals "verleent" (i.p.v. verleend), "vervangin" en "atest".
* Inhoud: A. Morpurgo meldt dat zijn dochter, die hem hielp op de Joodse markt, "naar elders is vertrokken". Hij vraagt of zijn zoon Abraham haar mag vervangen, omdat hijzelf voor enige tijd in een Joods ziekenhuis moet worden opgenomen.
* Administratieve afhandeling: De brief bevat diverse ambtelijke aantekeningen. In het rood staat vermeld dat het verzoek ingewilligd kan worden na overlegging van een doktersverklaring. In het zwart staat een advies van de marktmeester ("geen bezwaar") gedateerd op 9 juni 1943.
* Status: Bij het adres staat tussen haakjes "(Gespert)". Dit duidt op een "Sperre", een (tijdelijke) vrijstelling van deportatie vanwege werk of een andere speciale status. * Historische periode: Mei 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland.
* De Joodse Markt: Sinds 1941 mochten Joden alleen nog handel drijven op specifieke Joodse markten (zoals aan het Waterlooplein of de Gaaspstraat). Dit was een onderdeel van de toenemende isolatie en segregatie van de Joodse bevolking.
* "Naar elders vertrokken": Dit is een angstaanjagend eufemisme voor deportatie. In mei 1943 waren de grootschalige wegvoeringen uit Amsterdam in volle gang. Het feit dat de dochter "naar elders" is, betekent hoogstwaarschijnlijk dat zij is opgepakt en afgevoerd naar kamp Westerbork of direct naar de vernietigingskampen.
* Bureaucratie in oorlogstijd: Dit document toont de wrange realiteit van de Amsterdamse bureaucratie tijdens de Holocaust. Terwijl de Joodse bevolking systematisch werd uitgemoord, bleven gemeentelijke instanties zoals de Dienst van het Marktwezen vergunningen en vervangingen administratief afhandelen alsof het een normale gang van zaken betrof.
* Plantage Parklaan: Dit adres lag in het hart van de Joodse buurt van Amsterdam, vlakbij de Hollandsche Schouwburg, de plek waarvandaan tienduizenden Joden werden gedeporteerd. A. Morpurgo Marktwezen

Samenvatting

  • Taalgebruik: De brief is opgesteld in een formele, bijna nederige stijl ("U Edd.", "den weledd/ heer"). Opvallend zijn de spelfouten zoals "verleent" (i.p.v. verleend), "vervangin" en "atest".
  • Inhoud: A. Morpurgo meldt dat zijn dochter, die hem hielp op de Joodse markt, "naar elders is vertrokken". Hij vraagt of zijn zoon Abraham haar mag vervangen, omdat hijzelf voor enige tijd in een Joods ziekenhuis moet worden opgenomen.
  • Administratieve afhandeling: De brief bevat diverse ambtelijke aantekeningen. In het rood staat vermeld dat het verzoek ingewilligd kan worden na overlegging van een doktersverklaring. In het zwart staat een advies van de marktmeester ("geen bezwaar") gedateerd op 9 juni 1943.
  • Status: Bij het adres staat tussen haakjes "(Gespert)". Dit duidt op een "Sperre", een (tijdelijke) vrijstelling van deportatie vanwege werk of een andere speciale status.

Historische Context

  • Historische periode: Mei 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland.
  • De Joodse Markt: Sinds 1941 mochten Joden alleen nog handel drijven op specifieke Joodse markten (zoals aan het Waterlooplein of de Gaaspstraat). Dit was een onderdeel van de toenemende isolatie en segregatie van de Joodse bevolking.
  • "Naar elders vertrokken": Dit is een angstaanjagend eufemisme voor deportatie. In mei 1943 waren de grootschalige wegvoeringen uit Amsterdam in volle gang. Het feit dat de dochter "naar elders" is, betekent hoogstwaarschijnlijk dat zij is opgepakt en afgevoerd naar kamp Westerbork of direct naar de vernietigingskampen.
  • Bureaucratie in oorlogstijd: Dit document toont de wrange realiteit van de Amsterdamse bureaucratie tijdens de Holocaust. Terwijl de Joodse bevolking systematisch werd uitgemoord, bleven gemeentelijke instanties zoals de Dienst van het Marktwezen vergunningen en vervangingen administratief afhandelen alsof het een normale gang van zaken betrof.
  • Plantage Parklaan: Dit adres lag in het hart van de Joodse buurt van Amsterdam, vlakbij de Hollandsche Schouwburg, de plek waarvandaan tienduizenden Joden werden gedeporteerd.

Genoemde Personen 1

Locaties

Gaaspstraat (Joodse Markt) Waterlooplein

Producten

Kruidenier (Droog): Rijst Oorlogssurrogaten: Vervanging Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Hart Vleeswaren: Vlees

Thema's

Jodenster/Maatregelen Kamp Westerbork Razzia & Arrestatie

Organisaties

Marktwezen

Gerelateerde Documenten 3