Archief 745
Inventaris 745-411
Pagina 280
Dossier 30
Jaar 1943
Stadsarchief

Doorslag (carbonkopie) van een ambtelijke brief.

30 april 1943. Van: De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Dienst voor de Voedselvoorziening Amsterdam). Aan: Den Heer K. Zwaan, Sumatrastraat 244 huis, Amsterdam-Oost (Wijk 18B).

Origineel

Doorslag (carbonkopie) van een ambtelijke brief. 30 april 1943. De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Dienst voor de Voedselvoorziening Amsterdam). Den Heer K. Zwaan, Sumatrastraat 244 huis, Amsterdam-Oost (Wijk 18B). 46b/25/2 M.       Verzonden 30/4       VD/RP.

                                30 April 1943.

                       Den Heer K.Zwaan

                             Sumatrastraat 244 huis

                             Amsterdam-Oost.
                                           Wijk:18B.

                Naar aanleiding van Uw verzoek bericht ik U
dat met ingang van heden Uw toewijzing van 1 op 2 x
zoetwatervisch is gebracht.
                Aan het verzoek om 17 jarige zoon in de ver-
deeling op te nemen kan niet worden voldaan.

                                        De Directeur, In deze zakelijke correspondentie uit 1943 reageert een ambtelijke instantie op een verzoek van een burger, de heer K. Zwaan uit de Sumatrastraat in Amsterdam. De kern van de brief betreft de toewijzing van levensmiddelen in crisistijd:

  1. Verhoging van toewijzing: De heer Zwaan heeft blijkbaar gevraagd om meer vis. Zijn toewijzing van "zoetwatervisch" (zoetwatervis) wordt per direct verhoogd van 1 naar 2 keer (vermoedelijk per week of per distributieperiode).
  2. Afwijzing gezinsuitbreiding in distributie: Een tweede verzoek om zijn 17-jarige zoon op te nemen in de verdeling (waarschijnlijk specifiek voor deze extra vis-toewijzing) wordt expliciet afgewezen.

De toon van de brief is kortaf en bureaucratisch, wat kenmerkend is voor de strak gereguleerde distributie-overheid tijdens de bezettingsjaren. Dit document is een direct gevolg van het distributiestelsel in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Vanwege de oorlogsomstandigheden en de Duitse bezetting was er een groot tekort aan voedsel en andere goederen. Alles was "op de bon".

  • Zoetwatervis: Zeevis was tijdens de oorlog zeer schaars omdat de Noordzee grotendeels verboden gebied was voor de Nederlandse vissersvloot (Sperrgebiet). Zoetwatervis uit de binnenwateren was daarom een belangrijke bron van eiwitten, maar ook deze was streng gerantsoeneerd.
  • Distributiebeheer: De verdeling werd op gemeentelijk niveau uitgevoerd onder streng toezicht van het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd. Aanvragen voor extra toewijzingen werden kritisch beoordeeld.
  • 17-jarige zoon: De afwijzing van de zoon kan te maken hebben met de specifieke categorieën waarin burgers werden ingedeeld (bijvoorbeeld naar leeftijd of beroep). In 1943 was de druk op jonge mannen ook groot vanwege de Arbeitseinsatz (verplichte tewerkstelling in Duitsland), wat de administratieve status van jongeren extra gecompliceerd maakte.
  • Locatie: De Sumatrastraat ligt in de Indische Buurt in Amsterdam-Oost, een wijk die tijdens de oorlog zwaar getroffen werd door zowel armoede als de deportaties van Joodse medeburgers. K. Zwaan Zwaan heeft (De heer) Rijksbureau

Samenvatting

In deze zakelijke correspondentie uit 1943 reageert een ambtelijke instantie op een verzoek van een burger, de heer K. Zwaan uit de Sumatrastraat in Amsterdam. De kern van de brief betreft de toewijzing van levensmiddelen in crisistijd:

  1. Verhoging van toewijzing: De heer Zwaan heeft blijkbaar gevraagd om meer vis. Zijn toewijzing van "zoetwatervisch" (zoetwatervis) wordt per direct verhoogd van 1 naar 2 keer (vermoedelijk per week of per distributieperiode).
  2. Afwijzing gezinsuitbreiding in distributie: Een tweede verzoek om zijn 17-jarige zoon op te nemen in de verdeling (waarschijnlijk specifiek voor deze extra vis-toewijzing) wordt expliciet afgewezen.

De toon van de brief is kortaf en bureaucratisch, wat kenmerkend is voor de strak gereguleerde distributie-overheid tijdens de bezettingsjaren.

Historische Context

Dit document is een direct gevolg van het distributiestelsel in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Vanwege de oorlogsomstandigheden en de Duitse bezetting was er een groot tekort aan voedsel en andere goederen. Alles was "op de bon".

  • Zoetwatervis: Zeevis was tijdens de oorlog zeer schaars omdat de Noordzee grotendeels verboden gebied was voor de Nederlandse vissersvloot (Sperrgebiet). Zoetwatervis uit de binnenwateren was daarom een belangrijke bron van eiwitten, maar ook deze was streng gerantsoeneerd.
  • Distributiebeheer: De verdeling werd op gemeentelijk niveau uitgevoerd onder streng toezicht van het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd. Aanvragen voor extra toewijzingen werden kritisch beoordeeld.
  • 17-jarige zoon: De afwijzing van de zoon kan te maken hebben met de specifieke categorieën waarin burgers werden ingedeeld (bijvoorbeeld naar leeftijd of beroep). In 1943 was de druk op jonge mannen ook groot vanwege de Arbeitseinsatz (verplichte tewerkstelling in Duitsland), wat de administratieve status van jongeren extra gecompliceerd maakte.
  • Locatie: De Sumatrastraat ligt in de Indische Buurt in Amsterdam-Oost, een wijk die tijdens de oorlog zwaar getroffen werd door zowel armoede als de deportaties van Joodse medeburgers.

Genoemde Personen 2

K. Zwaan Zwaan heeft (De heer)

Locaties

De Sumatrastraat ligt in de Indische Buurt in Amsterdam-Oost een wijk die tijdens de oorlog zwaar getroffen werd door zowel armoede als de deportaties van Joodse medeburgers.

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Olie Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vis & Zee: Visch Vis & Zee: Zeevis Vis & Zee: Zoetwatervis

Thema's

Duitsland/Oosten Dwang/Vordering Jodenster/Maatregelen Razzia & Arrestatie

Organisaties

Rijksbureau

Kooplieden in dit dossier 8