Handgeschreven zakelijke brief. 1 april 1943. Firma J. & G. Goedhart (vishandelaars). Commissie Vischverdeeling, Amsterdam. [Stempel linksboven:]
No. 46 6/7 / M. 1943 2/4

[Aantekeningen bovenaan in potlood/pen:]
Goedhart jr
oproepen
1 x ges. aal
8 kg opvrije
pr. acc. 1 X
ges. aal

Amsterdam, 1 April 1943

Commissie vischverdeeling,
Alhier.

[Aantekening rechtsonder adres:]
in dossier

Mijneheeren!

Naar aanleiding dat wij het vorigen jaar schade hebben geleden, omreden er veel gerookte aal in de verdeeling geweest is, verzoeken wij u ons dit jaar in te schakelen in de gerookte aal verdeeling.
Indien er veel gerookte aal komt, dan is er natuurlijk minder versche aal, en is dit voor ons een schade post.
Daarbij komt nog dat wij één van de grootste omzetten van gerookte aal, hier ter stede hebben gehad; hebben wij toch zeker wel recht op een toewijzing van dit artikel.

U geëerd antwoord tegemoetziende.

Hoogachtend,
G. Goedhart Jzn. [?]
en J. Goedhart.

[Rechtsonder in de hoek:]
46 B In deze brief verzoekt de firma Goedhart om te worden opgenomen in de distributie van gerookte paling (aal). De briefschrijver hanteert een zakelijke, doch dwingende toon. Het argument is tweeledig:
1. Economisch verlies: Omdat er vorig jaar veel gerookte aal werd verdeeld ten koste van de verse aal, heeft de firma inkomsten misgelopen.
2. Historisch recht: De firma claimt een van de grootste omzetten in gerookte aal van Amsterdam te hebben gehad in het verleden, wat hen in hun ogen recht geeft op een toewijzing.

De ambtelijke krabbels bovenaan lijken te wijzen op de afhandeling van het verzoek: er wordt gesproken over "oproepen" en een specifieke hoeveelheid ("8 kg"). Dit document stamt uit april 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van een strikte distributie van schaarse goederen, waaronder vis. De "Commissie Vischverdeeling" was een orgaan dat toezag op de centrale toewijzing van vis aan handelaren en winkeliers.

De brief illustreert de bureaucratische realiteit van de oorlog: ondernemers waren voor hun voortbestaan volledig afhankelijk van toewijzingen door centrale commissies. Omdat de aanvoer van verse vis beperkt was door de oorlogsvoering op de Noordzee, was de handel in (bewerkte) visproducten zoals gerookte aal cruciaal voor de omzet van vishandelaren. De tekst geeft een inkijkje in de felle concurrentie en de overlevingsdrang van Amsterdamse middenstanders in crisistijd. G. Goedhart J. Goedhart