G. Goedhart

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

In deze brief verzoekt Arie Goedhart, een Amsterdamse vishandelaar, om een tijdelijke aanpassing van zijn marktvergunning. Hij heeft een vaste standplaats op de Leidsegracht, maar wil daar nog maar één of twee keer per week staan in plaats van de gebruikelijke frequentie. De reden die hij aanvoert is direct verbonden met de internationale politieke situatie: door "oorlogsomstandigheden" is er onvoldoende aanvoer van vis. Hierdoor is hij gedwongen tijdelijk ander werk te zoeken om in zijn levensonderhoud te voorzien. Om zijn felbegeerde vaste plek op de markt niet te verliezen, benadrukt hij expliciet dat hij zijn financiële verplichtingen (het marktgeld) gewoon zal blijven doorbetalen. In het postscriptum vraagt hij daarnaast of hij een oude "lossen plaats" (een plek om goederen te lossen) die voorheen door zijn vader (G. Goedhart) werd gebruikt, weer in gebruik mag nemen. De toon van de brief is formeel en beleefd, wat gebruikelijk was voor correspondentie met overheidsinstanties in die tijd.

Ambtelijke correspondentie / intern advies.

In dit document adviseert een ambtenaar (waarschijnlijk 'de Boer') over een verzoek van G. Goedhart, een koekenverkoper werkzaam nabij de vismarkt. Goedhart heeft verzocht om vrijstelling van het betalen van marktgeld. De ambtenaar baseert zijn negatieve advies op informatie van de Directeur van Maatschappelijke Steun (M.S.). Uit die informatie blijkt dat Goedhart momenteel f 10,- per week ontvangt, maar dat hij daarbij de vrijheid heeft om extra bij te verdienen. Zou hij volledig in de steun (bijstand) terechtkomen, dan zou hij f 16,36 ontvangen maar waarschijnlijk niet mogen bijverdienen. Omdat Goedhart momenteel economische vrijheid geniet, ziet de ambtenaar geen reden voor vrijstelling. Er wordt gedreigd met het intrekken van de marktplaatsen als de betaling uitblijft, hoewel er voor de opgebouwde schuld wel ruimte is voor een betalingsregeling.

Handgeschreven proces-verbaal of ambtelijke notitie van een getuigenverhoor.

Het document bevat een verslag van tegenstrijdige verklaringen over een handelstransactie van garnalen. De kern van het geschil is of de gebroeders Bonnier garnalen hebben gekocht van Roosenman, dan wel of deze verkoop enkel aan de familie Goedhart (Sr. en Jr.) was gericht. * **Bonnier** ontkent de aankoop en wijst op zijn samenwerking met Goedhart als reden voor de verwarring. * **Velthuijs** treedt op als belastende getuige en stelt dat C. Bonnier de aankoop in een eerder gesprek heeft toegegeven. * **H. Bonnier** nuanceert zijn eerdere ontkenning door te stellen dat hij en zijn broer zakelijk een eenheid vormen: als de een de goederen heeft, heeft de ander ze ook. * **G. Goedhart** ontlast de Bonniers aan het eind van het document door te beweren dat zij geen garnalen hebben gehad. De notitie lijkt een voorbereiding op een juridische uitspraak of een administratieve afwikkeling van een handelsgeschil.

Document

* **Doel van het schrijven:** De afzender, B. Blok, reageert op het feit dat hij van de wachtlijst of toewijzingslijst voor een marktstal is verwijderd. Hij probeert zijn vakbekwaamheid en anciënniteit aan te tonen om herstel op de lijst te bewerkstelligen. * **Argumentatie:** Blok voert aan dat hij al 30 jaar in het vak zit. Hij specificeert zijn loopbaan (Muiden, Leiden en sinds 1937 Amsterdam aan de Albert Cuypstraat 68) en noemt een reeks leveranciers om zijn professionele status te onderbouwen. * **Stijl:** De brief is geschreven in een formeel-zakelijke toon, kenmerkend voor correspondentie met overheidsinstanties in die tijd, hoewel de interpunctie minimaal is (vrijwel geen komma's of punten tussen de zinnen). * **Handschrift:** Een vlot, hellend currens-handschrift, typisch voor de eerste helft van de 20e eeuw.

Ambtelijk schrijven / concept-brief.

* **Inhoud:** Het document is een administratieve mededeling betreffende de toewijzing van "art. 2 garnalen" (waarschijnlijk een specifieke categorie binnen de distributieregelingen). Er wordt gesteld dat omdat G. Goedhart al een dubbele toewijzing heeft ontvangen, het verzoek van M. Goedhart (als compagnon in de firma Goedhart) als afgehandeld kan worden beschouwd. Dit suggereert een controle op dubbele aanvragen binnen hetzelfde bedrijf. * **Taalgebruik:** Formeel ambtelijk Nederlands van de eerste helft van de 20e eeuw ("heb ik de eer U te berichten", "jongstleden", "naar aanleiding van"). * **Correcties:** In de zesde regel is het woord "als" doorgestreept voor het woord "deelgenoot".

Zakelijke brief / Klacht

In deze brief beklaagt visexporteur A.P. Bakker uit Texel zich bij de directeur van de Centrale Markthallen in Amsterdam over de starre houding van de chef van de Gemeentelijke Vishal. Door toedoen van deze ambtenaar is een partij van 242 kg garnalen onverkoopbaar geworden. De kern van de klacht is dat de garnalen, die door transportvertraging (vervoer per spoor in plaats van per auto) laat op de avond en onder warme ("broeierige") weersomstandigheden aankwamen, niet direct mochten worden verkocht. De commissionair had hier specifiek om gevraagd om bederf te voorkomen. De weigering van de chef leidde ertoe dat de garnalen de volgende ochtend "verbroeid" (door eigen warmte bedorven) waren. De schrijver wijst op de economische schade en de noodzaak voor meer flexibiliteit gezien de moeilijke (oorlogs)omstandigheden.

Administratieve handgeschreven notitie of kladlijst van goederendistributie.

* **Structuur:** Het document vergelijkt twee grootheden: een theoretische 'toewijzing' aan de linkerzijde en een feitelijke 'uitgewogen' hoeveelheid aan de rechterzijde. * **Kwantiatieve gegevens:** De eenheid is kilogram (kg). Opvallend is dat de uitgewogen hoeveelheid bij de eerste drie personen lager ligt dan de toewijzing, terwijl deze bij C. Rossum juist hoger uitvalt (368 kg versus 350 kg). * **Personen:** Er worden vier namen genoemd: J. Heymansbergs, G. Goedhart, H. Wijmbelt en C. Rossum. De achternamen Wijmbelt en Goedhart wijzen op een mogelijke herkomst uit de regio Veluwe of de IJsselvallei. * **Kanttekening:** De toevoeging "(-3 kg voor eigen gebruik)" onderaan de linker kolom lijkt een correctie op de toewijzing of een verrekening van de voorraad die de administrateur voor zichzelf heeft gereserveerd. * **Terminologie:** De term "der Helpten" is niet eenduidig; het kan verwijzen naar een specifieke groep ("de helpers"), een lokale geografische aanduiding of een inmiddels verouderde administratieve categorie.

Poststempel en handgeschreven briefkaart (voorzijde).

* **Geadresseerde:** De kaart is gericht aan de directeur van de Centrale Markthallen in Amsterdam (Jan van Galenstraat 14). Dit adres was het kloppend hart van de voedseldistributie in de stad. * **Administratieve verwerking:** De handgeschreven notities linksboven lijken te wijzen op een ambtelijke afhandeling. De vraag "Oproepen welke markt plaats" (met 'markt' er later boven toegevoegd) suggereert dat er onduidelijkheid was over de exacte locatie voor een oproeping of afspraak. De vermelding "Ingez. [Ingezonden] per 8/10 '43" duidt op de datum van formele registratie of verdere actie, ruim een week na de verzending. * **Postale details:** De sloganstempel "AFVALSTOFFEN GRONDSTOFFEN SPAREN" is een typerend voorbeeld van oorlogspropaganda gericht op de schaarste-economie tijdens de bezetting. Burgers werden hiermee aangespoord om materialen in te leveren voor hergebruik.

Handgeschreven zakelijke brief.

In deze brief verzoekt de firma Goedhart om te worden opgenomen in de distributie van gerookte paling (aal). De briefschrijver hanteert een zakelijke, doch dwingende toon. Het argument is tweeledig: 1. **Economisch verlies:** Omdat er vorig jaar veel gerookte aal werd verdeeld ten koste van de verse aal, heeft de firma inkomsten misgelopen. 2. **Historisch recht:** De firma claimt een van de grootste omzetten in gerookte aal van Amsterdam te hebben gehad in het verleden, wat hen in hun ogen recht geeft op een toewijzing. De ambtelijke krabbels bovenaan lijken te wijzen op de afhandeling van het verzoek: er wordt gesproken over "oproepen" en een specifieke hoeveelheid ("8 kg").

# TRANSCRIPTIE Ten slotte hebben wij, rapporteurs, gehoord op 3 November 1942 IJ, Goedhart, oud 52 jaar, vischhandelaar en wonende Westerstraat 83/1 alhier, die het volgende verklaarde:

# TRANSCRIPTIE G. J. Bol (Utr.) G. Grootendorst (Utr.)

# TRANSCRIPTIE 46c/47a M. 1 16 Augustus 1943. SV Verzonden 16/8. Den Heer Directeur der Nederlandsche Visscherij Centrale, 2e Adelheidstraat 300, 's-Gravenhage. ========================== In bijlage dezes heb ik de eer U een afschrift te zenden van een op 24 Juli jl. door een opperwachtmeester van de Politie contra den grossier in visch Y. Goedhart Sr. opgemaakt rapport; ik verzoek U de behan...

doen; dan kunnen wij U met de keurmeester (denHeer Snoek) zelf mondeling even verder inlichten nog den Heer Bonnier nog den Heer Goedhard zouden zelf willen dat er verkeerde zaken gebeuren op de markt daar kan U van op aan. U geëerd antwoord tegemoet ziende. Hoogachtend Y. Goedhard Westerstraat 83 II. ...

# TRANSCRIPTIE Y. Goedhart heeft aan een kleinhandelaar gezegd: "Zie jullie ze weg te maken wat overblijft vergoed ik jullie wel." Kantoor Amsterdam Inspecteur 16 October 1942. [Handtekening: B. Posthuma] **Spoed** H. Stam rapport inzake de verdeeling der Garnalen ingezonden door Y. Goedhart op 16 Oct 1942 19-10-42 de Boer opberg[en] 26-10-42 deb. Deze zaak is door Y. Goedhart vergoed en is ...