Officiële correspondentie (brief). 19 mei 1943. Centraal-Bureau Brandweer, Amsterdam (namens de Commandant). De Heer Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. [Briefhoofd:]
CENTRAAL-BUREAU
BRANDWEER
N. ACHTERGRACHT 34
TELEFOON 51700

[Stempel linksboven:]
Gelieve bij beantwoor-
ding aan te halen:
Nr. 2295 Br. 1943

[Stempel midden links:]
No. 96/1/4 M. 1943 [handgeschreven:] 24/5

[Rechtsboven:]
AMSTERDAM, 19 mei 19 43

[Onder briefhoofd rechts:]
Brieven uitsluitend te richten aan
„den COMMANDANT DER BRANDWEER"

[Handgeschreven notitie rechtsboven:]
mi, dr.

ONDERWERP

BIJLAGE

Den Heer Directeur van het Marktwezen,
A M S T E R D A M

In antwoord op uw schrijven van 7 dezer, No. 96/1/3 M met bijlage, heb ik de eer u te berichten, dat mij bij onderzoek het volgende is gebleken.

Chr. van Oldenhof, tewerkgesteld bij den Gem. Luchtbeschermingsdienst op den toren van de markthallen is bij den hulpbrandwacht v.d. Kamp gekomen met twee sleutels met het verzoek den eenen sleutel wat te willen bijvijlen, zoodat deze gelijkvormig aan den anderen werd.
v.d. Kamp zag hierin geen kwaad. Tijdens het vijlen bleek hem echter, dat de sleutel, die van een ander model was, niet gelijkvormig te maken was, waarop hij beide sleutels teruggegeven heeft.

Aangenomen mag worden, dat v.d. Kamp in deze geheel te goeder trouw heeft gehandeld.

Zoowel aan v.d. Kamp als aan het overige personeel ingedeeld in den hulppost Markthallen is thans bekend gemaakt, dat onder geen voorwaarde sleutels, sloten e.d. behoorende tot het terrein of de gebouwen van de centrale markthallen in opdracht of op verzoek van derden mogen worden gemaakt of gerepareerd, terwijl den chefs opdracht is gegeven hierop te letten.

Ik moge deze aangelegenheid hiermede voor mijn dienst als afgedaan beschouwen, doch geef u in overweging een afschrift van het betreffende rapport van den controleur Felthuis van 1 April 1943 eveneens te zenden aan het hoofd van den Luchtbeschermingsdienst, zoodat ook deze zijn personeel het maken of het laten maken van sleutels e.d. kan verbieden.

De Commandant der Brandweer,
[handtekening]
f.o. [handtekening] Deze brief betreft een interne rapportage over een veiligheidsincident bij de Centrale Markthallen in Amsterdam. Een medewerker van de Gemeentelijke Luchtbeschermingsdienst (LBD) had een lid van de hulpbrandwacht gevraagd om een sleutel bij te vijlen om deze passend te maken op een ander slot. Hoewel de brandwacht (v.d. Kamp) meewerkte, mislukte de poging omdat de sleutelmodellen te veel verschilden.

De Commandant van de Brandweer concludeert dat er geen kwade opzet in het spel was, maar stelt wel scherpe richtlijnen vast: personeel mag onder geen beding sleutels of sloten van de Markthallen dupliceren of repareren op verzoek van derden. Hij adviseert de Directeur van het Marktwezen om ook de leiding van de Luchtbeschermingsdienst in te lichten, zodat dergelijke verzoeken vanuit die hoek in de toekomst achterwege blijven. Het document dateert uit mei 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De context van de bezetting is cruciaal voor het begrijpen van de ernst van dit ogenschijnlijk kleine incident:

1. Veiligheid en Controle: De Centrale Markthallen waren het vitale centrum voor de voedselvoorziening van Amsterdam. In een tijd van schaarste, distributie en zwarte handel was controle over de toegang (sleutels) tot deze gebouwen van extreem hoog belang voor zowel de gemeentelijke autoriteiten als de bezetter.
2. Luchtbeschermingsdienst (LBD): De aanwezigheid van de LBD op de torens van de markthallen was noodzakelijk vanwege de toenemende geallieerde luchtaanvallen. Dat personeel van verschillende diensten (Brandweer en LBD) op dezelfde locatie werkte, leidde blijkbaar tot informele verzoeken die de officiële veiligheidsprotocollen doorkruisten.
3. Bureaucratie onder Bezetting: De formele, bijna droge toon van de brief is kenmerkend voor de ambtelijke communicatie tijdens de oorlog, waarbij men probeerde de orde te handhaven en incidenten "volgens de regels" af te handelen om ingrijpen van de Duitse autoriteiten te voorkomen. Een onschuldige handeling als het bijvijlen van een sleutel kon in de ogen van de bezetter immers al snel als sabotage worden uitgelegd. Marktwezen