Officieel instructieblad / bijlage bij vorderingsformulieren. Stadtkommandantur Amsterdam (Duitse bezettingsautoriteit). (Duitstalig gedeelte)

WICHTIG !

1. Die Rechnungen für die umseitig erwähnte Ingebrauchnahme müssen monatlich ausgeschrieben und vor dem 15. des Monats, folgend auf den, in dem die Inanspruchnahme durch die Deutsche Wehrmacht stattgefunden hat, in doppelter Ausfertigung im Rathaus, Zimmer 266, eingereicht werden. Auf dem ersten Exemplar der Rechnungen musz eine „Bescheinigung" von der diesbezüglichen militärischen Einheit ausgestellt werden.

Diese „Bescheinigung" musz die Erklärung „sachlich richtig und festgestellt" enthalten, versehen sein mit dem Dienststempel der Einheit und unterschrieben sein — wenn möglich von einem Offizier — mit Angabe des Ranges.
Das zweite Exemplar musz mit „Duplikat" vermerkt werden.
Wenn eine „Bescheinigung" nicht rechtzeitig bekommen werden kann, musz doch die Rechnung rechtzeitig (also vor dem 15. des Monats, folgend auf den Monat der zur Verfügungstellung) im Rathaus, Zimmer 266, eingereicht werden. Nach der Einreichung kann man sich dann noch bemühen, eine „Bescheinigung" zu bekommen.

1. Den Rechnungen musz beigelegt werden:
   a. Wenn die zur Verfügungstellung beendet ist: dieses Formular, nachdem hierauf an der Vorderseite das Datum der Beendigung ausgefüllt und unterschrieben worden ist.
   b. Wenn die zur Verfügungstellung noch nicht beendet ist: eine Foto-Kopie dieses Formulars oder eine beglaubigte Abschrift davon. Diese Abschrift wird auf Anfrage unentgeltlich am Quartieramt (Holländische Abteilung), Museumplein 17, Zimmer 20, Telefon 96749, abgegeben.

(Nederlandstalig gedeelte)

BELANGRIJK !

1. De rekeningen, betrekking hebbend op de aan ommezijde vermelde ingebruikneming, moeten worden uitgeschreven per kalendermaand en vóór den 15den van de maand, volgende op die, waarin het gebruik door de Duitsche Wehrmacht heeft plaats gevonden, in tweevoud worden ingediend ten Stadhuize, kamer 266. Op het eerste exemplaar van de nota's moet een „Bescheinigung" worden gesteld door het desbetreffende militaire onderdeel.

Deze „Bescheinigung" dient in te houden de verklaring „sachlich richtig und festgestellt", voorzien te zijn van het dienststempel van de veldposteenheid en onderteekend te zijn — zoo mogelijk door een officier — met vermelding van rang.
Het tweede exemplaar dient te worden gemerkt met „duplicaat".
Wanneer een „Bescheinigung" niet tijdig kan worden verkregen, moet tòch de rekening tijdig (dus vóór den 15den van de maand, volgende op de maand van beschikbaarstelling) ten Stadhuize, kamer 266, worden ingediend. Nà de indiening kan dan nog moeite worden gedaan voor het verkrijgen van de „Bescheinigung".

1. Bij de nota's dient te worden overgelegd:
   a. Wanneer de beschikbaarstelling is beëindigd : dit formulier, nadat hierop aan de voorzijde de datum der beëindiging is ingevuld en nadat is onderteekend.
   b. Wanneer de beschikbaarstelling nog niet is beëindigd : een foto-kopie van dit formulier of een gewaarmerkt afschrift ervan. Dit laatste wordt op aanvrage gratis door het Quartieramt (Hollandsche afdeeling), Museumplein 17, kamer 20, telefoon 96749, verstrekt.

--- * Taalgebruik: Het document hanteert de toenmalige spelling (bijv. "Duitsche", "onderteekend", "15den"). In het Duits valt het gebruik van de "sz" in "musz" op, wat destijds gebruikelijk was in ambtelijke correspondentie.
* Administratieve procedure: Het document beschrijft een strikte bureaucratische procedure voor burgers of bedrijven wier eigendommen (vaak panden of voertuigen) door de Wehrmacht in gebruik waren genomen. Om betaald te krijgen, moest de factuur voorzien zijn van een specifieke Duitse formule ("sachlich richtig und festgestellt"), een officieel stempel en een handtekening van een officier.
* Locatie: Het Stadhuis van Amsterdam fungeerde hierbij als administratief doorgeefluik voor de bezetter. Het genoemde adres Museumplein 17 was tijdens de bezetting een spil in de Duitse administratie; rondom het plein waren veel Duitse instanties gevestigd.

--- Dit document is een direct overblijfsel van de Duitse bezettingsbureaucratie in Amsterdam. Tijdens de Tweede Wereldoorlog vorderde de Wehrmacht op grote schaal gebouwen, materialen en diensten. Hoewel dit vaak onder dwang gebeurde, bestond er een systeem van schadeloosstelling of huurbetaling om de schijn van legaliteit op te houden en de lokale economie niet volledig te laten instorten.

Het Quartieramt (Kwartierbureau) was verantwoordelijk voor de huisvesting van Duitse militairen en instanties. De strikte deadlines (vóór de 15e van de maand) en de eis voor duplicaten tonen aan hoe de bezetter de Nederlandse gemeentelijke administratie inschakelde om hun eigen logistieke en financiële lasten te beheersen. Voor historici is dit document waardevol omdat het de dagelijkse interactie tussen de bezettingsmacht, het gemeentebestuur en de Amsterdamse bevolking illustreert. Stadhuis Wehrmacht