Officieel berekeningsformulier voor huurvergoeding. [Linksboven, gedrukt:]
Gemeente Amsterdam
Quartieramt
Museumplein 17
Kamer 20
Telefoon 96749

[Midden boven, gedrukt:]
BEREKENING HUURVERGOEDING
(Verordening Nº. 144/1940)

[Rechtsboven, handgeschreven in inkt:]
Maury no 376.
[onderstreept]

[Rechtsboven, handgeschreven in blauw potlood:]
31 / 800 mr

[Midden, getypt en handgeschreven:]
Gevorderd goed: Jan van Galenstraat 14
Vorderingsbiljet No. ............................................................

Vergoeding per jaar: ............................................................ f 10352.-
(vastgesteld door Wehrmachtbezirksverwaltung)
(= 2/3 van de vastgestelde huurwaarde)

Vergoeding per maand: . . . . . . . 1/12 x f 10.352.- = f 862.66
~~per~~ voor 15
Vergoeding ~~per~~ dagen 15/30 x 862.66 ~~x 800~~ x f .................. = f 431.33

Afrekening over 16-12-40 / 1-8-41 = f 6469.95
(= 7 maanden + 15 dagen)
Reeds ontvangen voorschot . . . . . . . . . . . . . . . f ........................

Bedrag . . . f 6469.95

aan den directeur van het Marktwezen Dit document is een administratieve berekening van de huurvergoeding voor een door de Duitse bezetter gevorderd ("in gebruik genomen") pand.

• Het pand: Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam is de locatie van de Centrale Markthallen. Dit complex was cruciaal voor de voedselvoorziening in de stad en werd tijdens de oorlog gedeeltelijk door de Wehrmacht gevorderd voor eigen opslag en logistiek.
• Juridische basis: Er wordt verwezen naar Verordening No. 144/1940. Dit was een Duitse verordening die de regels vaststelde voor de vordering van onroerend goed en de (vaak karige) vergoeding die daar tegenover stond.
• De vergoeding: De vergoeding werd vastgesteld op slechts 2/3 van de normale huurwaarde, bepaald door de Wehrmachtbezirksverwaltung. Dit toont aan dat de bezetter onder de marktprijs betaalde voor het gebruik van gevorderde goederen.
• Berekening: De berekening dekt een periode van 7,5 maand (16 december 1940 tot 1 augustus 1941). Het bedrag van f 6469,95 wordt overgemaakt aan de directeur van het Marktwezen, de gemeentelijke instantie die de Markthallen beheerde.
• Instantie: Het Quartieramt (Inkwartieringsbureau) was een gemeentelijke afdeling die onder strikt toezicht van de Duitse Ortskommandantur werkte om de huisvesting van Duitse militairen en diensten in de stad te regelen. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) werden op grote schaal gebouwen gevorderd: scholen, kantoren, hotels en industriële complexen zoals de Markthallen. De eigenaren (of in dit geval de gemeente) bleven formeel eigenaar, maar verloren de zeggenschap en kregen een door de Duitsers vastgestelde "huur" die meestal niet kostendekkend was.

Dit specifieke document illustreert de bureaucratische nauwkeurigheid waarmee de onteigening en gedeeltelijke compensatie werd afgehandeld. Hoewel het een droge financiële afrekening lijkt, representeert het de totale controle van de bezetter over de stedelijke infrastructuur en de economie van Amsterdam tijdens de oorlogsjaren. Het feit dat het Marktwezen de ontvanger is, laat zien hoe de bezetter gebruikmaakte van bestaande gemeentelijke structuren om hun eigen logistiek te faciliteren. Gemeente Amsterdam Marktwezen Wehrmacht