Dienstbrief / Circulaire van het Gemeentelijk Materialenbureau Amsterdam. 13 januari 1943. Ir. E. de Kruijff, Hoofd van het Gemeentelijk Materialenbureau, Oudezijds Achterburgwal 213, Amsterdam. [Briefhoofd met wapen van Amsterdam]

Telefoon 43321, 43130
Toestellen 568, 569, 576

Verzoeke bij beantwoording datum en nummer van dezen brief te vermelden

No. 20/13 G.M.B.
Amsterdam, 13 Januari 1943.

Bijlagen: --

[Handgeschreven tekst bovenaan:]
Concept form. terug naar
H. Jonkman
2 ingev. form. naar
gen. mat. bur.
20/1 43 [gevolgd door een paraaf/cijfer '8']

Gemeentelijk Materialenbureau
Oudezijds Achterburgwal 213 Amsterdam (Centrum)

Aan: Heeren Hoofden van Diensten en Bedrijven.

[Stempel in paarse inkt:]
No. 100/1/1 M. 1943 1/y

[Handgeschreven naast de adressering:]
m.v. h. Jonkman [vermoedelijk "met verzoek (aan) de heer Jonkman"]

Er bestaat gegronde verwachting, dat voor het 1ste kwartaal 1943 wederom ijzer/staal ter verdeeling door contingenthouders beschikbaar zal komen.

In verband hiermede verzoek ik aanvragen voor toewijzingen op formulier "A", en wel in duplo, vóór 20 dezer aan mijn Bureau te willen doen toekomen.

Waar de ter beschikking komende hoeveelheid zonder twijfel gering zal zijn, ontving ik vóór genoemden datum gaarne tevens een urgentielijst.

Voor zoover noodig wordt er de aandacht op gevestigd, dat gerekend moet worden op een zeer langen levertijd voor uit Duitschland te betrekken materialen.

Het Hoofd van het
Gemeentelijk Materialenbureau,

[Handgeschreven handtekening: E de Kruijff]

Ir. E. de Kruijff.

[Linksonder in kleine druk:]
Stadsdrukkerij Amsterdam
9520-5-42-500

[Rechtsonder handgeschreven:]
wo Dit document is een ambtelijke mededeling over de distributie van schaarse metalen (ijzer en staal) tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog.

• Bureaucratie en Schaarste: De brief illustreert hoe de gemeente Amsterdam via het Gemeentelijk Materialenbureau de schaarste aan grondstoffen beheerde. Aanvragen moesten strikt via "Formulier A" en in tweevoud worden ingediend.
• Urgentie: De expliciete vraag om een "urgentielijst" benadrukt dat de vraag het aanbod ver overtrof. Diensten moesten prioriteiten stellen omdat er slechts een "geringe hoeveelheid" beschikbaar was.
• Logistieke belemmeringen: De laatste alinea is veelzeggend voor de oorlogssituatie; materialen moesten uit Duitsland komen, maar de levertijden waren "zeer lang" door de prioriteit van de Duitse oorlogsindustrie en transportproblemen.
• Administratief proces: De handgeschreven aantekeningen bovenin laten de interne procesgang zien: wie de formulieren moet ontvangen en de uiterste inleverdatum (20/1/43). In 1943 was de Nederlandse economie volledig ondergeschikt gemaakt aan de Duitse belangen (de Arbeitseinsatz en de Rüstungsinspektion). Grondstoffen zoals ijzer en staal waren essentieel voor de oorlogsindustrie en werden streng gerantsoeneerd via een systeem van contingenten. Gemeentelijke diensten (zoals het GVB, de reiniging of nutsbedrijven) waren afhankelijk van deze toewijzingen om noodzakelijke reparaties en onderhoud uit te kunnen voeren. Het feit dat Amsterdam deze materialen rechtstreeks uit Duitsland moest betrekken, onderstreept de economische integratie van het bezette gebied in het 'Groot-Duitse Rijk'. De ondertekenaar, Ir. E. de Kruijff, was een belangrijke ambtenaar binnen de Amsterdamse publieke werken en materialenvoorziening in die periode. E. de Kruijff G.M.B. Gemeente Amsterdam Publieke Werken