E. de Kruijff

Getypte brief (doorslag of kopie).

* **Kernboodschap:** De brief is een formeel verzoek aan de voorzitter van de commissie om bij het College van Burgemeester en Wethouders (B&W) te polsen of zij bereid zijn een schoolgebouw tegen een symbolische of zeer lage huurprijs beschikbaar te stellen. * **Doel:** De instemming van B&W is een voorwaarde om de onderhandelingen met een specifieke "bond" voort te kunnen zetten. Hoewel de naam van de bond niet wordt genoemd, is de context duidelijk werkloosheidsbestrijding. * **Toon:** De toon is uiterst ambtelijk en beleefd ("Gaarne vernam ik", "in het bevestigend geval").

Dienstbrief / Circulaire.

* **Doel van het document:** Het inventariseren van het gasverbruik voor verwarming binnen gemeentelijke panden en het vaststellen van de verwarmingsmogelijkheden voor ruimtes die gebruikt worden voor luchtbescherming. * **Dringendheid:** De term "Spoed" en de zeer korte deadline (slechts twee dagen later, "21 dezer") wijzen op een acute noodzaak om brandstofverbruik in kaart te brengen, waarschijnlijk ter voorbereiding op rantsoenering of schaarste in de komende wintermaanden. * **Prioriteit:** Er wordt specifiek gevraagd naar de "bedrijfsluchtbescherming". Dit onderstreept dat, ondanks de noodzaak tot besparing, de operationele inzetbaarheid van civiele verdedigingsonderdelen een prioriteit was. * **Functionarissen:** De brief is ondertekend door Ir. E. de Kruijff in zijn hoedanigheid als voorzitter van een commissie die zich bezighield met de beperking van de steenkolenvoorziening.

Dienstbrief / Circulaire

* **Kernboodschap:** De brief dient om de procedure rondom het "blokkeren" van materialen te verduidelijken. Wanneer een materiaal geblokkeerd is, vervalt het zelfbeschikkingsrecht van de individuele gemeentelijke diensten. Zij treden vanaf dat moment enkel op als bewaker van de voorraad. * **Administratieve instructie:** Bij vragen van de "Rijksbureaux" (landelijke instanties die de distributie regelden) moeten de individuele diensten "nihil" invullen als voorraad. De centrale rapportage over de totale gemeentelijke voorraad wordt uitsluitend door het Materialenbureau gedaan. * **Controle:** Er wordt expliciet vermeld dat de hoofden van diensten persoonlijk aansprakelijk zijn voor het intact houden van de voorraad. Gebruik is alleen toegestaan na uitdrukkelijke machtiging van de Burgemeester, uitgevoerd via de ondertekenaar (De Kruijff). * **Vorm:** De brief is getypt op officieel briefpapier van de gemeente Amsterdam. De term "onveranderd" is met een schrijfmachine-onderstreping geaccentueerd om het dwingende karakter te benadrukken.

Document

* **Administratieve wijzigingen:** De brief toont een adreswijziging van de Sint Agnietenstraat naar de Oudezijds Achterburgwal 213, wat handmatig op het briefpapier is gecorrigeerd. * **Schaarsheid en Controle:** Het document illustreert de strikte controle op brandstoffen direct na het begin van de bezetting. Zelfs een gemeentelijke dienst (Marktwezen) had expliciete toestemming nodig van het Rijksbureau voor Aardolieproducten om over hun eigen "geblokkeerde voorraad" te beschikken. * **Hoeveelheid:** De vergunde hoeveelheid van 30 liter petroleum voor een periode van een maand is naar moderne maatstaven zeer gering, wat de ernst van de toenmalige distributiemaatregelen benadrukt. * **Interne notities:** De handgeschreven krabbels in de marge ("niets bij mij / Hr Josten") duiden op interne verwerking bij de ontvangende dienst, waarbij waarschijnlijk werd gecontroleerd of er bijbehorende stukken aanwezig waren. ---

Getypte officiële brief van de Gemeente Amsterdam.

Dit document is een administratieve circulair waarin de inventarisatie van zeepvoorraden wordt gevorderd. De kernpunten zijn: 1. **Schaarste:** Er is een tekort aan grondstoffen voor de zeepfabricage. 2. **Rantsoenering in voorbereiding:** Het Gemeentelijk Materialen Bureau eist binnen vier dagen (vóór 13 augustus) een gedetailleerde opgave van de huidige voorraden en het maandelijkse verbruik van alle gemeentelijke diensten. 3. **Verbod:** Het gebruik van zachte zeep voor het schoonmaken van gebouwen wordt per direct verboden; men dient over te stappen op schuurpoeder. 4. **Hiërarchie:** De brief toont de invloed van de 'Rijksbureaux' (centrale overheidsinstanties die tijdens de oorlog de distributie van schaarse goederen reguleerden) op het lokale gemeentelijke niveau.

Officieel overheidsbericht / Bekendmaking van een enquête/verplichting.

* **Doel:** Het inventariseren van de voorraden, productie en handel in de elektrotechnische sector. De overheid eist gedetailleerde cijfers over zowel grondstoffen als eindproducten over de jaren 1938, 1939 en de eerste tien maanden van 1940. * **Doelgroep:** Fabrikanten, assemblagebedrijven, grotere reparatiewerkplaatsen (vanaf 5 personen) en groothandelaren/importeurs/exporteurs. Detailhandelaren en kleine installateurs zijn uitgezonderd. * **Juridische toon:** Het document gebruikt dwingende taal ("verplicht", "moet worden voldaan", "zonder eenig voorbehoud"). Dit duidt op een stringente overheidscontrole op industriële middelen. * **Uitzonderingen:** Specifieke sectoren zoals radio-, telefoon- en telegrafiewezen worden uitgezonderd van deze specifieke enquête, waarschijnlijk omdat deze onder een ander rijksbureau of direct onder militair toezicht vielen.

Document

Dit document is een dringend herinneringsschrijven van het hoofd van het Gemeentelijk Materialenbureau te Amsterdam aan de hoofden van diverse gemeentelijke diensten en bedrijven. De kern van de boodschap is een klacht over administratieve traagheid: aanvragen voor materialen en vergunningen bereiken het bureau vaak te laat, wat de logistiek bemoeilijkt. De tekst getuigt van een toenemende bureaucratische druk. Er wordt specifiek verwezen naar "Rijksbureaux", de centrale overheidsinstanties die tijdens de oorlogsjaren de distributie van schaarse grondstoffen en goederen reguleerden. Het bureau fungeert hier als de noodzakelijke schakel tussen de uitvoering (stadsdiensten) en de hogere regelgevende organen. De dwingende toon ("nogmaals dringend") wijst erop dat de schaarste en de complexiteit van de procedures in de herfst van 1940 reeds problematische vormen aannamen.

Officiële brief/kennisgeving.

* **Toon en taal:** Het document is geschreven in de formele, ambtelijke stijl van die tijd (gebruik van de naamvals-n in "dezen brief" en "den geblokkeerden voorraad"). Er zit een kleine typefout in de tekst: "vam" in plaats van "van". * **Schaarste:** De brief illustreert de extreme schaarste aan het begin van de Tweede Wereldoorlog. Een officiële vergunning voor slechts vijf liter petroleum voor een hele maand voor een gemeentelijke dienst (het Marktwezen) benadrukt hoe streng de rantsoenering was. * **Administratieve hiërarchie:** Het toont de keten van distributie: het Rijksbureau voor Aardolieproducten (landelijk) verleent toestemming aan het Gemeentelijk Materialenbureau (lokaal), dat het vervolgens toewijst aan specifieke stadsdiensten.

Getypte inventarislijst / interne mededeling van beschikbare goederen.

Dit document dient als een circulaire of interne lijst van overtollige goederen die door diverse gemeentelijke diensten van Amsterdam beschikbaar zijn gesteld voor herbestemming. De lijst is onderverdeeld in de Luchtbeschermingsdienst, het Marktwezen, de Gemeentetram en de Verzorgingshuizen voor Ouden van Dagen. Het merendeel van het document beschrijft de volledige inventaris van een industriële wasserij uit een verzorgingshuis. De technische details zijn zeer specifiek: het betreft een systeem aangedreven door een stoommachine van de Amsterdamse firma H. Jonker, die via een systeem van drijfassen, leren riemen en schijven diverse wasmachines, centrifuges en een stoommangel aandreef. De annotatie 'x)' bij bepaalde machines, aangevuld met de voetnoot "zeer veel gebruikt", duidt op een zorgvuldige inspectie van de staat van de goederen voordat deze opnieuw werden aangeboden. De aanwezigheid van handgeschreven initialen "NdW." suggereert een controle door een medewerker van het bureau.

Dienstbrief / Circulaire

Deze brief is een formeel administratief verzoek vanuit het Amsterdams Gemeentelijk Materialenbureau aan alle hoofden van gemeentelijke diensten en bedrijven. Het doel is het inventariseren van het brandstofverbruik in dienstwoningen. Specifiek wordt gevraagd of er woningen zijn die brandstof van de gemeente ontvangen en hoe deze verwarmd worden (centraal, kachels, of gas). Opvallend is de strakke deadline: de brief is gedateerd op 9 augustus en de ontvangers wordt gevraagd vóór de 15e te reageren. Dit wijst op een zekere urgentie in de brandstofadministratie of planning. Het document bevat diverse stempels en kenmerken die wijzen op een strikte bureaucratische verwerking.

Dienstbrief / Circulaire (Circ. 79)

* **Kernboodschap:** De brief kondigt de oprichting/aanwijzing aan van het Gemeentelijk Materialenbureau als centraal coördinatiepunt voor de distributie van ijzer en staal binnen de Amsterdamse gemeentelijke diensten. * **Systeem van rantsoenering:** Er wordt een strikte procedure voorgeschreven. Aanvragen mogen niet meer rechtstreeks door individuele diensten bij het landelijke Rijksbureau worden ingediend, maar moeten via het gemeentelijke bureau lopen met gebruik van een specifiek "Formulier A". * **Strikte voorwaarden:** * Er mag alleen het strikt noodzakelijke worden aangevraagd. * Toewijzingen worden alleen verstrekt als de eigen voorraden volledig zijn uitgeput. * Administratieve formaliteiten (zoals het enkel gebruiken van een paraaf in plaats van een officieel stempel) worden benadrukt om de gecentraliseerde afhandeling te bespoedigen/faciliteren. * **Uitzonderingen:** Bepaalde sectoren (Nutsbedrijven, Waterstaat/Vervoer en Scheepsbouw) vallen buiten deze regeling omdat zij al onder specifieke 'contingenthouders' vallen.

Dienstbrief / Ambbtelijke correspondentie.

* **Vorm:** Het betreft een formele, gestandaardiseerde brief op officieel briefpapier van de Gemeente Amsterdam. De tekst is getypt, terwijl de datum en bijlage-informatie met stempels zijn aangebracht, wat wijst op een massale verzending naar verschillende afdelingen. * **Toon:** De toon is beleefd doch dringend ("verzoek ik U beleefd", "uiterlijk Dinsdag 16 September a.s."). Er is een zeer korte deadline gesteld (slechts 4 dagen na dagtekening). * **Inhoud:** De kern van de brief is een inventarisatie van alle elektrische kachels (vast en mobiel) binnen de gemeentelijke gebouwen. * **Opvallend:** De handgeschreven paraaf en tekens duiden op administratieve verwerking door de ontvangende partij. De drukcode onderaan (2000-6-'41) suggereert dat dit briefpapier in juni 1941 in een oplage van 2000 stuks is gedrukt.

Getypt uittreksel van een ambtelijke verordening of besluit.

De tekst betreft een regeling voor het uitvoeren van werkzaamheden tijdens een periode van extreme schaarste aan middelen. Er worden twee hoofdcategorieën van toegestane werken benoemd: 1. **Calamiteitenbestrijding (punt b):** Spoedeisende werkzaamheden ter voorkoming of herstel van rampen en het bijbehorende transport. 2. **Wederopbouw (punt c):** Specifieke aandacht voor het ruimen van puin en de herbouw in Rotterdam en Middelburg, de steden die het zwaarst getroffen werden door bombardementen in mei 1940. De kern van de instructie is de beperking op het gebruik van vloeibare brandstoffen (benzine en diesel). Werkzaamheden aan de wederopbouw en het gebruik van aanwezige bouwmaterialen zijn enkel toegestaan als er geen gemotoriseerde machines of voertuigen aan te pas komen die brandstof verbruiken. Dit duidt op een streng rantsoeneringsbeleid waarbij menselijke arbeid en handmatige verwerking de voorkeur kregen boven mechanisatie om brandstof te besparen voor andere (militaire of vitale) doeleinden.

Dienstbrief / Circulaire

* **Inhoud:** Het document is een officiële oproep van het Gemeentelijk Materialenbureau aan andere gemeentelijke afdelingen. Er wordt melding gemaakt van "overcomplete" (overtollige) goederen die beschikbaar zijn voor intern hergebruik: een zware transformator uit 1927, negen lagerstoelen en een radiator. * **Vormgeving:** Het betreft een voorgedrukt formulier van de Stadsdrukkerij Amsterdam (kenmerk 16055-8-41-1500 onderaan), waarbij de specifieke informatie met een schrijfmachine of stencilmachine is toegevoegd. De paarse inkt is karakteristiek voor kopieertechnieken uit die tijd. * **Taalgebruik:** Formeel, ambtelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling ("Heeren", "dezen", "zoo"). De afkorting "L.O.K." achter de radiator staat vermoedelijk voor een interne opslaglocatie of conditie-aanduiding.

Getypt afschrift van een circulaire (No. 25 G.M.B. circ. No. 95) met handgeschreven kanttekeningen.

Dit document is een officiële waarschuwing van het Amsterdamse Gemeentelijk Materialenbureau aan de hoofden van alle gemeentelijke diensten. De kern van de boodschap is een verbod op het voortijdig inkopen of gebruiken van materialen. Men stelt vast dat diensten vaak alvast zaken aanschaffen in de verwachting dat de officiële goedkeuring later wel zal volgen. Vanwege de toenemende schaarste wordt hier nu paal en perk aan gesteld: niets mag meer aangeschaft worden zonder voorafgaande, zwart-op-wit verstrekte toewijzing of vergunning. De handgeschreven noten onderaan tonen de interne circulatie van dit afschrift binnen een specifieke dienst, waarbij een zekere "Hr. Stam" op 18 maart 1942 op de hoogte is gesteld.

Getypte brief/circulaire (gemarkeerd als "AFSCHRIFT").

* **Doel:** De circulaire dient als een officiële waarschuwing en instructie aan hoofden van gemeentelijke diensten. Het doel is een halt toe te roepen aan de praktijk van het aanschaffen van goederen vóórdat de officiële toewijzing rond is. * **Kernboodschap:** Vanwege de toenemende schaarste (toewijzingen worden "steeds geringer") is het strikt verboden om materialen te gebruiken of aan te schaffen zonder voorafgaande vergunning van de Rijksbureaux. * **Toon:** De toon is ambtelijk en dwingend ("verzoek ik U beleefd doch dringend"), wat de ernst van de situatie en de noodzaak tot strikte naleving van de distributieregels onderstreept.

Officiële circulaire/dienstmededeling.

De tekst is een directieve aanwijzing die de noodzaak van strikte bureaucratische naleving benadrukt. Het taalgebruik is formeel en maakt gebruik van de destijds geldende spelling (bijv. "den laatsten tijd", "heeren"). De kern van de mededeling is een verbod op het 'vooruitlopen' op toewijzingen. Gemeentelijke diensten namen blijkbaar een voorschot op de distributie door materialen alvast te gebruiken voordat de papieren rond waren. De afzender, De Kruijff, waarschuwt dat deze toewijzingen schaarser worden en dat eigenmachtig optreden tot "moeilijkheden" (waarschijnlijk met de bezettingsautoriteiten of centrale controleorganen) zal leiden.

Officiële brief/correspondentie van de Gemeente Amsterdam.

Deze brief is een zakelijke mededeling betreffende de brandstofdistributie tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kernpunten zijn: 1. **Afgewezen verzoek:** Een verzoek van de Directeur van het Marktwezen om extra brandstof (voor verwarming van het hoofdkantoor) is door de Brandstoffencommissie afgewezen. Dit duidt op de nijpende schaarste in de winter van 1941-1942. 2. **Monitoring van voorraad:** De ontvanger wordt gesommeerd om tijdig te bellen wanneer de huidige voorraad bijna op is, wat wijst op een strak gereguleerd distributiesysteem. 3. **Toewijzing van alternatieve brandstof:** Er wordt 10 hectoliter (H.L.) gascokes toegewezen voor specifieke locaties (emballage-loods en portiersloge). Opvallend is de reden: dit is bedoeld voor momenten dat het Gemeente Energiebedrijf (GEB) geen gas levert. Dit bevestigt dat de gaslevering in Amsterdam destijds onregelmatig was of werd afgesloten ter besparing. 4. **Technische context:** De brief is ondertekend door Ir. E. de Kruijff, hoofd van het Stooktechnisch-Bureau. Dit bureau adviseerde de gemeente over efficiënt stoken en brandstofverbruik.

Dienstbrief / Circulaire (No. 11/2)

Dit document is een officiële mededeling van het Amsterdamse Gemeentelijk Materialenbureau tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de brief is een dwingende oproep tot energiebesparing. **Hoofdpunten:** 1. **Elektriciteitsbesparing:** Vanwege een nijpend tekort aan kolen wordt er aangedrongen op een maximale reductie van het stroomverbruik door gemeentelijke diensten. Er wordt verwezen naar een eerder besluit van de (door de bezetter benoemde) burgemeester uit 1941. 2. **Verbod op compensatie:** Vanwege de invoering van 'gasloze uren' (periodes waarin de gastoevoer werd afgesloten om brandstof te sparen) probeerden mensen waarschijnlijk over te stappen op elektrische kachels of extra kolenhaarden. De brief stelt expliciet dat hiervoor géén extra brandstof- of elektriciteitsrantsoenen worden verstrekt. 3. **Toon:** De taal is formeel-ambtelijk ("beleefd doch met den meesten nadruk"), maar de boodschap is onverbiddelijk: de schaarste dwingt tot strikte beperkingen.

Officiële brief.

* **Inhoud:** De brief is een formeel verzoek van het Stooktechnischbureau aan de directeur van het Marktwezen om trekmeters te laten installeren op de verwarmingsketels van het administratiegebouw aan de Jan van Galenstraat. * **Doel:** Het primaire doel is brandstofbesparing ("een zoo laag mogelijk brandstofverbruik"). Trekmeters helpen bij het optimaliseren van de verbranding in de ketels door de trek in de schoorsteen te meten. * **Betrokken diensten:** De uitvoering van de installatie dient te geschieden door de "Dienst der Publieke Werken, Afdeeling Werktuigen". * **Vormkenmerken:** De brief is getypt op officieel briefpapier van de Gemeente Amsterdam (Materialenbureau). De diverse stempels en handgeschreven nummers wijzen op een zorgvuldige administratieve verwerking en archivering. ---

Getypte circulaire/dienstbrief met handgeschreven kanttekeningen en stempels.

Het document is een officiële waarschuwing en instructie vanuit het Amsterdams gemeentebestuur tijdens de bezettingsjaren. De kern van de boodschap is de beveiliging van "geblokkeerde artikelen". Vanwege de oorlogsschaarste waren veel goederen en materialen door de bezetter of de overheid onder beslag gelegd of gerantsoeneerd (geblokkeerd). De brief is opgesteld door Ir. E. de Kruijff, die destijds aan het hoofd stond van het Materialenbureau. Hij handelt hier in directe opdracht van de burgemeester. De handgeschreven aantekeningen onderaan (van "th. junker") suggereren dat de inhoud besproken is ("besp.") op 13 april 1942, elf dagen na verzending. De stempel linksboven met de datum "7/4" (7 april) wijst waarschijnlijk op het moment van ontvangst of registratie bij de betreffende dienst.

Officiële brief/memo.

De brief is een administratieve vordering van gegevens betreffende de distributie van schaarse metalen (ijzer en staal). Het Gemeentelijk Materialenbureau fungeert hier als toezichthouder op de grondstoffenstroom binnen de gemeentelijke diensten. Er worden twee specifieke zaken gevraagd: 1. Een overzicht van de daadwerkelijk geleverde hoeveelheden ijzer en staal over het vierde kwartaal van 1942. 2. Een rapportage over mislukte leveringen en de redenen daarvoor. De toon is formeel-ambtelijk, maar de krappe deadline (vóór 6 januari, terwijl de brief op 28 december is geschreven tijdens de kerstperiode) wijst op een zekere urgentie of een strikte rapportageplicht aan hogere (mogelijk bezettende) instanties.

Officiële circulaire / Bekendmaking van overtollig materieel.

* **Inhoud:** Het document betreft de verkoop of overdracht van een "overcomplete" (overtollige) stoommachine van de Westergasfabriek. De machine wordt gedetailleerd beschreven (5 pk, 400 kg, met kettingtransmissie). * **Bureaucratie:** Het proces verloopt strikt via officiële weg. Geïnteresseerde diensten moeten een "koopvergunning" aanvragen via de Kamer van Koophandel, wat wijst op de strakke regulering van goederen tijdens de oorlogsjaren. * **Taalgebruik:** Formeel Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling ("zoo spoedig mogelijk", "onderteekend"). Opvallend is de typefout in de tweede alinea waar "Gemeente-" aan het einde van de regel wordt herhaald als "te" aan het begin van de volgende regel. * **Handgeschreven kanttekeningen:** De aantekening onderaan (gedateerd 8-7-43) geeft aan dat de afdeling "MW" (mogelijk Maatschappelijk Werk) geen interesse heeft in de machine. De stempel en de datum van ontvangst (7-7-43) laten zien hoe het document door de gemeentelijke bureaucratie bewoog.

Dienstbrief / Circulaire van het Gemeentelijk Materialenbureau Amsterdam.

Dit document is een ambtelijke mededeling over de distributie van schaarse metalen (ijzer en staal) tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. * **Bureaucratie en Schaarste:** De brief illustreert hoe de gemeente Amsterdam via het Gemeentelijk Materialenbureau de schaarste aan grondstoffen beheerde. Aanvragen moesten strikt via "Formulier A" en in tweevoud worden ingediend. * **Urgentie:** De expliciete vraag om een "urgentielijst" benadrukt dat de vraag het aanbod ver overtrof. Diensten moesten prioriteiten stellen omdat er slechts een "geringe hoeveelheid" beschikbaar was. * **Logistieke belemmeringen:** De laatste alinea is veelzeggend voor de oorlogssituatie; materialen moesten uit Duitsland komen, maar de levertijden waren "zeer lang" door de prioriteit van de Duitse oorlogsindustrie en transportproblemen. * **Administratief proces:** De handgeschreven aantekeningen bovenin laten de interne procesgang zien: wie de formulieren moet ontvangen en de uiterste inleverdatum (20/1/43).

Getypte circulaire brief met handgeschreven kanttekeningen en een concept-antwoord.

Dit document is een administratieve correspondentie uit de bezettingstijd (september 1943). Het Gemeentelijk Materialenbureau (GMB) vraagt aan de diverse gemeentelijke diensten om een overzicht van nog niet geleverde toewijzingen van ijzer en staal uit het tweede kwartaal van dat jaar. Het document bevat tevens een handgeschreven concept-antwoord op de brief zelf. Hieruit blijkt dat de betreffende dienst slechts over één toewijzing beschikt van ongeveer 1000 kg voor de vervanging van peilbuizen in een koelhuis. Deze voorraad is reeds gereserveerd bij de bekende machinefabriek *Werkspoor*, maar is nog niet gebruikt vanwege een verschuiving ("overheveling") in de werkzaamheden.

Getypte brief (circulaire) met handgeschreven kanttekeningen en stempels.

Dit document is een officiële interne mededeling van de gemeente Amsterdam uit de oorlogsperiode. Het Gemeentelijk Materialenbureau fungeerde als een centraal orgaan voor het beheer en de herverdeling van schaarse goederen en machines tussen de verschillende gemeentelijke diensten. In dit specifieke geval worden twee "overcomplete" (overtollige) draaistroommotoren van het bekende Nederlandse merk Heemaf aangeboden, die afkomstig zijn van de Elektriciteitscentrale Noord (onderdeel van het Gemeente Energiebedrijf, GEB). Opvallend is de administratieve verwerking: * De woorden "lingen per minuut" en "omgaand" zijn met een schrijfmachine onderstreept om de nadruk te leggen op de technische specificaties en de noodzaak tot snelle reactie. * De handgeschreven aantekening rechtsonder lijkt een interne instructie van de ontvangende dienst (mogelijk de Dienst der Publieke Werken of een andere technische dienst) waarin wordt aangegeven dat er geen belangstelling ("geen int.") is.

Document

Dit document is een administratieve mededeling van het Amsterdamse Gemeentelijk Materialenbureau. De tekst is getypt op een doorslagvel of dun papier, wat gebruikelijk was voor circulaires. De toon is zakelijk en dwingend, wat wordt benadrukt door de onderstreping van de deadline ("<u>vóór 20 Mei a.s.</u>"). Opvallende details zijn: * **Spelling:** Er wordt gebruikgemaakt van de oude spelling (bijv. "Heeren", "onderteekend"). * **Organisatie:** De hiërarchie is duidelijk; een lokaal bureau (Gemeentelijk Materialenbureau) voert een verzoek uit van een nationaal orgaan (Rijksbureau voor Chemische Producten). * **Ondertekening:** De brief is ondertekend door Ir. E. de Kruijff, die gedurende de oorlogsjaren een belangrijke rol speelde in het beheer van schaarse materialen in Amsterdam.

Officiële machtigingsbrief / Correspondentie.

Het document is een officiële machtiging van het Amsterdamse Gemeentelijk Materialenbureau, ondertekend door het hoofd, Ir. E. de Kruijff. De brief geeft toestemming voor het afnemen van een zeer kleine hoeveelheid goederen: tien 'babystaafbatterijen'. Uit de administratieve krabbels onderaan valt het proces te reconstrueren: 1. **5 juni:** Aanvraag ingediend door de ontvanger. 2. **7 juni:** Machtiging verleend (datum van deze brief). 3. **8 juni:** De goederen zijn besteld ("Besteld 8-6-43"). 4. **10 juni:** De zaak is afgehandeld en het document mag het archief in ("en toch kan het worden opgeborgen").

Dienstbrief / Circulaire betreffende goederendistributie.

* **Schaarste en Planning:** De brief illustreert de stringente distributiepolitiek tijdens de Duitse bezetting (maart 1944). Vanwege de enorme schaarste aan grondstoffen (zoals zink en chemicaliën voor batterijen) moest de behoefte per half jaar worden gepland. * **Kwaliteitsproblematiek:** De expliciete waarschuwing over het "droog bewaren" om "achteruitgang in kwaliteit" tegen te gaan, wijst erop dat de beschikbare batterijen in oorlogstijd (vaak surrogaatproducten) zeer kwetsbaar waren voor corrosie en zelfontlading. * **Verduistering:** Zaklanteerns waren in deze periode van vitaal belang vanwege de verplichte verduistering ('s avonds mocht er geen licht naar buiten schijnen); op straat was men volledig afhankelijk van knijpkatten of (schaarse) batterijgevoede lampen. * **Administratieve discipline:** De stempels en de nadruk op specifieke deadlines (opvraag op 7 maart, inleveren vóór 15 maart) tonen de bureaucratische controle aan die nodig was om de weinige beschikbare middelen te rantsoeneren.

Dienstbrief van een gemeentelijke instantie.

* **Inhoud:** De brief is een formele kennisgeving van een korting op een eerdere toewijzing van goederen. Concreet wordt de levering van "kleine babystaafbatterijen 2-cel" voor de maand april 1944 met 10 stuks verminderd. * **Administratieve context:** Het document toont de bureaucratische afhandeling van schaarste. Er wordt verwezen naar een eerdere brief ("4 dezer"), wat duidt op een snelle opeenvolging van besluitvorming over distributie. * **Terminologie:** "Babystaafbatterijen" is een verouderde term voor een specifiek type kleine batterij, destijds veelal gebruikt voor draagbare verlichting (zaklampen) of kleinschalige apparatuur. * **Authenticiteit:** De aanwezigheid van het formele briefhoofd, de stempels van de inkomende post (waarschijnlijk van de ontvangende afdeling) en de handtekening van de Ir. E. de Kruijff bevestigen de officiële status van het document.

Officieel uittreksel (Extract) uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam.

Dit document is een formeel besluit van de (tijdens de bezetting aangestelde) burgemeester van Amsterdam, Edward Voûte. Het markeert een reorganisatie binnen het ambtelijk apparaat van de stad in het laatste oorlogsjaar. Kernpunten van het besluit: * **Centralisatie en Efficiëntie:** De opheffing gebeurt op advies van het 'Bureau voor Organisatie en Efficiency'. Dit wijst op een poging om de bureaucratie te stroomlijnen, mogelijk gedreven door de precaire economische situatie en personeelstekorten in 1944. * **Schaarste:** Het document geeft een inkijkje in de distributieproblematiek tijdens de oorlog. Het 'Materialenbureau' hield zich bezig met de toewijzing van vitale en schaarse middelen zoals ijzer, staal, petroleum, batterijen en glas. * **Juridisch Kader:** Het besluit beroept zich expliciet op een verordening van de Rijkscommissaris (Seyss-Inquart). Dit illustreert hoe het gemeentelijk bestuur volledig was ingebed in de nationaalsocialistische bezettingsstructuur. * **Liquidatie:** Ir. E. de Kruijff wordt aangesteld als liquidateur om de lopende zaken af te handelen, wat aantoont dat dergelijke processen zelfs in oorlogstijd volgens strikte administratieve procedures verliepen.

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven:] *M. Müller* VD/HG. 53/25/4 M. 25 Juni 1940. den Heer D. Cruyff, Palmgracht 56 II, Amsterdam-Centrum. Wijk 9. Hiermede bericht ik U, dat Burgemeester en Wet- houders hebben besloten U een bedrag van *f* 2,- voor betaalde entreegelden der Centrale Markt te restitueeren. Tegen af- gifte van bijgaande quitantie, die door U voor voldaan moet zijn gete...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtelijke mededeling / handgeschreven bericht. * **Instelling:** Centrale Markt, Amsterdam (bevestigd door stempel). * **Datum:** 25 juni 1940. * **Geadresseerde:** D. Cruijff, Palmgracht 56-II, Amsterdam ("Stad"). * **Onderwerp:** Kennisgeving van een besluit aangaande een uitbetaling van f 2,-.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Brief / Verzoekschrift * **Datum:** 28 mei 1940 * **Afzender:** W. Cruijff, Palmgracht 56 II, Amsterdam * **Ontvanger:** Dr. V.d. Laan, directeur van de Centrale Markthallen, Amsterdam * **Kenmerk:** No 53/25 / M. 1940 * **Taal:** Nederlands (vooroorlogse spelling)

# TRANSCRIPTIE [Stempel/Kenmerk bovenin:] **No 2 B/24/1 M.1941 31/3** **R A P P O R T** **1** H.W.de Kruyff,oud 23 jaar en wonende Leiduinstraat 4 alhier,verzoekt om een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit. Hij verklaart van Februari 1938 tot Augustus 1938 en van Januari 1940 tot heden in de betrokken kleinhandel werkzaam te zijn. In deee eerst genoemde periode is hij als persone...

Kruyff aangeslotene is bij de Stichting "Centraal Belang" onder No 15428.Voor zoover door mij kan worden beoordeeld heeft hij de vragen van zijn invulformulier naar waarheid beantwoord. Den Heer Bedrijfschef v/h Marktwezen. **Amsterdam 28 Maart 1940** **Controleur,** [Handtekening: J. Elthan] [Handgeschreven aantekeningen:] * *Links onder:* [Paraaf/Handtekening] * *Schuin door de tekst:* Moge...