Dienstbrief / Circulaire. 19 september 1940. Ir. E. de Kruijff, Voorzitter van de Commissie in zake beperking steenkolenvoorziening. Nº 1/80/M.1940 20/9
Telefoon 43321, 43130 No. 20734 G.M.B.
Toestellen 483, 568, 569, 576
Verzoeke bij beantwoording datum en nummer van dezen brief te vermelden
Amsterdam, 19 Sept. 1940

Gemeentelijk Materialenbureau
Oudezijds Achterburgwal 213 Amsterdam (Centrum)

[Handgeschreven linksboven:] Spoed
[Handgeschreven onder 'Aan':] m. Hr. Sijpman.

Aan : Heeren Hoofden van
Diensten en Bedrijven.

Hierbij verzoek ik U beleefd mij wel te willen opgeven in welke dienstgebouwen of dienstwoningen en in hoeveel lokalen daarvan gas gebruikt wordt als hoofd- of als bijverwarming.
Bij Uw opgave gelieve U tevens mede te deelen of er bij Uw Dienst een bedrijfsluchtbescherming is ingesteld en zoo ja, of dan de lokaliteiten, waar het personeel, dat aan de luchtbescherming deelneemt, vertoeft, afzonderlijk verwarmd kunnen worden.
Gaarne ontvang ik deze gegevens uiterlijk 21 dezer.
M.

De Voorzitter van de Commissie in zake beperking steenkolenvoorziening,
[Handtekening: E. de Kruijff]
Ir.E.de Kruijff.

1000-8-'40 * Doel van het document: Het inventariseren van het gasverbruik voor verwarming binnen gemeentelijke panden en het vaststellen van de verwarmingsmogelijkheden voor ruimtes die gebruikt worden voor luchtbescherming.
* Dringendheid: De term "Spoed" en de zeer korte deadline (slechts twee dagen later, "21 dezer") wijzen op een acute noodzaak om brandstofverbruik in kaart te brengen, waarschijnlijk ter voorbereiding op rantsoenering of schaarste in de komende wintermaanden.
* Prioriteit: Er wordt specifiek gevraagd naar de "bedrijfsluchtbescherming". Dit onderstreept dat, ondanks de noodzaak tot besparing, de operationele inzetbaarheid van civiele verdedigingsonderdelen een prioriteit was.
* Functionarissen: De brief is ondertekend door Ir. E. de Kruijff in zijn hoedanigheid als voorzitter van een commissie die zich bezighield met de beperking van de steenkolenvoorziening. Dit document stamt uit de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog (september 1940). Hoewel de grootschalige schaarste later in de oorlog nog veel nijpender zou worden, begon het bestuur direct na de capitulatie al met het centraal organiseren en beperken van vitale grondstoffen zoals steenkool. Steenkool was essentieel voor zowel directe verwarming als de productie van stadsgas.

De verwijzing naar de "bedrijfsluchtbescherming" past in het beeld van een maatschappij die zich instelt op een langdurig conflict waarbij luchtaanvallen een reële dreiging vormden. Het Amsterdamse gemeentebestuur probeerde hierbij een balans te vinden tussen de opgelegde besparingen door de bezetter en het draaiende houden van de noodzakelijke stadsdiensten. E. de Kruijff G.M.B.