Officieel overheidsbericht / Bekendmaking van een enquête/verplichting. -3-

Rijksbureau voor Verwerkende Industrieën.

Enquête Electrotechnische Industrie.

Blijkens beschikking van den Secretaris-Generaal, waarnemend Hoofd van het Departement van Handel, Nijverheid en Scheepvaart, gepubliceerd in de Nederlandsche Staatscourant van 14 dezer, zijn alle personen en lichamen, die zich als hoofd- of nevenbedrijf bezighouden met de vervaardiging of samenstelling van electrotechnische artikelen (uitgezonderd geleidingsdraad en -kabel, alsmede artikelen, dienende voor radio-, telefoon-, telegraaf- en signaalwezen), resp. beschikken over een eigen reparatie-werkplaats voor electrotechnische artikelen, waarin minstens 5 personen zich regelmatig bezighouden met de reparatie van deze artikelen, verplicht, aan de Sectie Electrotechnische Industrie van het Rijksbureau voor Verwerkende Industrieën, gevestigd Bezuidenhoutscheweg 78 b te 's-Gravenhage, opgave te verstrekken van:

1o. de op 31 October 1940 bij hen voorradige hoeveelheden grondstoffen en halffabrikaten;
2o. de hoeveelheden grondstoffen en halffabrikaten, door hen gedurende het jaar 1939 en gedurende de eerste 10 maanden van het jaar 1940 verbruikt;
3o. de op 31 December 1938, 31 December 1939 en 31 October 1940 bij hen voorradige hoeveelheden electrotechnische artikelen;
4o. de hoeveelheden electrotechnische artikelen, door hen gedurende het jaar 1939 en gedurende het jaar 1940 vervaardigd, samengesteld of afgeleverd;

Voorts zijn alle personen en lichamen, die zich als hoofd- of nevenbedrijf bezighouden met het verhandelen, invoeren of uitvoeren van de in de eerste alinea bedoelde electrotechnische artikelen, met uitzondering van detailhandelaren, installateurs en zelf-installeerende bedrijven, verplicht, aan bovengenoemde Sectie opgave te verstrekken van:

1o. de op 31 December 1938, 31 December 1939 en 31 October 1940 bij hen voorradige hoeveelheden electrotechnische artikelen;
2o. de hoeveelheden electrotechnische artikelen, door hen gedurende het jaar 1939 en gedurende de eerste 10 maanden van het jaar 1940 gekocht, verkocht, ingevoerd of uitgevoerd.

Aan bovenbedoelde verplichtingen moet worden voldaan door indiening van naar waarheid, volledig en zonder eenig voorbehoud, ingevulde formulieren.
De bedoelde formulieren zijn bij het Gemeentelijk Materialenbureau verkrijgbaar.

EL                                                            Het Hoofd van het Gemeentelijk
                                                                   Materialenbureau,

                                                                   Ir. E. de Kruijff. * Doel: Het inventariseren van de voorraden, productie en handel in de elektrotechnische sector. De overheid eist gedetailleerde cijfers over zowel grondstoffen als eindproducten over de jaren 1938, 1939 en de eerste tien maanden van 1940.
* Doelgroep: Fabrikanten, assemblagebedrijven, grotere reparatiewerkplaatsen (vanaf 5 personen) en groothandelaren/importeurs/exporteurs. Detailhandelaren en kleine installateurs zijn uitgezonderd.
* Juridische toon: Het document gebruikt dwingende taal ("verplicht", "moet worden voldaan", "zonder eenig voorbehoud"). Dit duidt op een stringente overheidscontrole op industriële middelen.
* Uitzonderingen: Specifieke sectoren zoals radio-, telefoon- en telegrafiewezen worden uitgezonderd van deze specifieke enquête, waarschijnlijk omdat deze onder een ander rijksbureau of direct onder militair toezicht vielen. Dit document stamt uit het begin van de Duitse bezetting van Nederland (mei 1940). Kort na de inval stelden de bezettingsautoriteiten en de Nederlandse secretarissen-generaal de zogeheten "Rijksbureaus" in. Deze bureaus hadden als taak de distributie van grondstoffen en de productie van de industrie volledig te beheersen (het zgn. distributiestelsel).

De focus op de elektrotechnische industrie is logisch, aangezien materialen zoals koper en lood van cruciaal strategisch belang waren voor de oorlogseconomie. Door een "nulmeting" te doen van voorraden van vóór de oorlog (1938-1939) en deze te vergelijken met de huidige situatie (oktober 1940), kon de bezetter precies nagaan waar voorraden lagen die gevorderd of gecontroleerd konden worden voor de Duitse oorlogsindustrie (Rüstungsinspektion). E. de Kruijff Rijksbureau