Officiële brief/correspondentie van de Gemeente Amsterdam. 24 februari 1942. Gemeentelijk Materialenbureau (namens het Stooktechnisch-Bureau). Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. [Briefhoofd met wapen van Amsterdam]
Nº 100/3/7 M. 1942 24/2
Telefoon: 43321, 43130
Toestellen: 568, 569 - 5762
Verzoeke bij beantwoording datum en nummer van dezen brief te vermelden.

No. 10b/29 G.M.B.
Amsterdam, 24 Februari 1942.
Bijlagen : --

Gemeentelijk Materialenbureau
Oudezijds Achterburgwal 213 Amsterdam (Centrum)

Aan: den Heer Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, AMSTERDAM. W.

[Handgeschreven aantekening rechtsboven:]
N. v. Dir.
M. Jonkman [onleesbaar]
materialen bur.
tel. mededeeling gedaan v. toestand
Hoofdkantoor

In antwoord op Uw schrijven d.d. 17 Februari 1942, No. 100/3/6 M., bericht ik U, dat de Brandstoffencommissie "Amsterdam" niet genegen was de toewijzing ten behoeve van de verwarming van het Hoofdkantoor Marktwezen, te verhoogen.

Ik verzoek U derhalve eenige dagen voordat Uw toewijzing geheel verbruikt zal zijn, mij dit telefonisch te willen berichten.

Voorts bericht ik U, dat 10 H.L. gas-cokes beschikbaar gesteld is voor de verwarming van het Kantoor Emballage-loods en de portiersloge gedurende de tijden, dat door het Gemeente Energiebedrijf geen gas geleverd wordt.

Het Hoofd van het
Stooktechnisch-Bureau,
[Handtekening: E. de Kruijff]
Ir. E. de Kruijff.

[Voetnoot:]
Stadsdrukkerij Amsterdam 16055-8-41-1500 Deze brief is een zakelijke mededeling betreffende de brandstofdistributie tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kernpunten zijn:

1. Afgewezen verzoek: Een verzoek van de Directeur van het Marktwezen om extra brandstof (voor verwarming van het hoofdkantoor) is door de Brandstoffencommissie afgewezen. Dit duidt op de nijpende schaarste in de winter van 1941-1942.
2. Monitoring van voorraad: De ontvanger wordt gesommeerd om tijdig te bellen wanneer de huidige voorraad bijna op is, wat wijst op een strak gereguleerd distributiesysteem.
3. Toewijzing van alternatieve brandstof: Er wordt 10 hectoliter (H.L.) gascokes toegewezen voor specifieke locaties (emballage-loods en portiersloge). Opvallend is de reden: dit is bedoeld voor momenten dat het Gemeente Energiebedrijf (GEB) geen gas levert. Dit bevestigt dat de gaslevering in Amsterdam destijds onregelmatig was of werd afgesloten ter besparing.

4. Technische context: De brief is ondertekend door Ir. E. de Kruijff, hoofd van het Stooktechnisch-Bureau. Dit bureau adviseerde de gemeente over efficiënt stoken en brandstofverbruik. Het document dateert van februari 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Brandstoffen zoals kolen, cokes en gas waren strikt gerantsoeneerd ("op de bon").

5. De Hongerwinter-voorloper: Hoewel de beruchte Hongerwinter pas in 1944-1945 plaatsvond, waren de winters van '40, '41 en '42 ook streng en was er een groot tekort aan brandstof voor zowel burgers als overheidsinstellingen.

6. Het Marktwezen: De Jan van Galenstraat was de locatie van de Centrale Markthallen. Dit was het hart van de voedseldistributie in Amsterdam. Dat zelfs een vitale dienst als het Marktwezen nul op het rekest kreeg voor extra verwarming, illustreert hoe kritiek de brandstofsituatie was.
7. Bureaucreatie in oorlogstijd: De brief toont de complexe hiërarchie (Materialenbureau, Brandstoffencommissie, Stooktechnisch-Bureau) die nodig was om de schaarse middelen in de stad te beheren. E. de Kruijff G.M.B. Gemeente Amsterdam Marktwezen