Dienstbrief / Circulaire betreffende goederendistributie. 7 maart 1944. [Afbeelding van het wapen van Amsterdam]

Gemeentelijk Materialenbureau
Oudezijds Achterburgwal 213, Amsterdam (Centrum)

Telefoon 43321, 43130 (toestellen 568, 569, 576).
No. 22/58 G.M.B.
Amsterdam, 7 Maart 194.
Bijlagen --
Verzoeke bij beantwoording datum en nummer van dezen brief te vermelden.

[Stempel in paarse inkt:] Nº 48/13/1
[Stempel in paarse inkt:] M. 1944
[Handgeschreven toevoeging in inkt, mogelijk paraaf of dossiercode]

Hierbij verzoek ik U mij vóór 15 Maart a.s. te willen opgeven hoeveel zaklanteernbatterijen - gespecificeerd naar soort - benoodigd zullen zijn voor de maanden Mei, Juni, Juli, Augustus en September a.s.

Het ligt in de bedoeling zoo mogelijk de voor deze maanden aangevraagde hoeveelheid in eens ter beschikking te stellen.

De aandacht wordt er nogmaals op gevestigd, dat, om achteruitgang in kwaliteit zooveel mogelijk tegen te gaan, het noodzakelijk is de batterijen droog te bewaren.

Het Hoofd van het
Gemeentelijk Materialenbureau,

[Handtekening: E. de Kruijff]

Ir. E. de Kruijff.

[Linksonder:]
Stadsdrukkerij Amsterdam
20489-9-43-500 * Schaarste en Planning: De brief illustreert de stringente distributiepolitiek tijdens de Duitse bezetting (maart 1944). Vanwege de enorme schaarste aan grondstoffen (zoals zink en chemicaliën voor batterijen) moest de behoefte per half jaar worden gepland.
* Kwaliteitsproblematiek: De expliciete waarschuwing over het "droog bewaren" om "achteruitgang in kwaliteit" tegen te gaan, wijst erop dat de beschikbare batterijen in oorlogstijd (vaak surrogaatproducten) zeer kwetsbaar waren voor corrosie en zelfontlading.
* Verduistering: Zaklanteerns waren in deze periode van vitaal belang vanwege de verplichte verduistering ('s avonds mocht er geen licht naar buiten schijnen); op straat was men volledig afhankelijk van knijpkatten of (schaarse) batterijgevoede lampen.
* Administratieve discipline: De stempels en de nadruk op specifieke deadlines (opvraag op 7 maart, inleveren vóór 15 maart) tonen de bureaucratische controle aan die nodig was om de weinige beschikbare middelen te rantsoeneren. Dit document bevindt zich in het hart van de oorlogslogistiek van de gemeente Amsterdam. Het Gemeentelijk Materialenbureau speelde een cruciale rol in het draaiende houden van de stadsorganisatie onder moeilijke omstandigheden. Ir. E. de Kruijff was als hoofd verantwoordelijk voor de toewijzing van materialen aan de verschillende gemeentelijke diensten (zoals de reiniging, de politie of de brandweer). De code "9-43" onderaan het document geeft aan dat het briefpapier in september 1943 is gedrukt, wat de continuïteit van de bureaucratische processen ondanks de oorlogsomstandigheden bevestigt. E. de Kruijff G.M.B. Gemeente Amsterdam Politie