V.B.N.A.

Brief/Ambtelijke correspondentie.

De brief is een formeel rapport van een overtreding van de distributie- of handelsregels voor aardappelen. Een controleur genaamd Felthuis heeft geconstateerd dat een zekere P. van Egmond (lid van de V.B.N.A.) "Zeeuwsche bonte aardappelen" heeft geleverd terwijl daar op dat moment een verbod op rustte. De toon is zakelijk en dwingend. De aardappelen zijn direct in beslag genomen en voor opslag overgedragen aan de Amsterdamse afdeling van de handelsvereniging, in opdracht van de overkoepelende Akkerbouw-Centrale. De directeur eist dat de vereniging tuchtmaatregelen neemt tegen hun eigen lid en hem daarover rapporteert. Er is sprake van de typische vooroorlogse/oorlogse spelling (bijv. "bylage", "stryd", "zyner") waarbij de 'ij' als 'y' werd getypt.

Officieel rapport van een aanrijding.

* **Inhoud:** Het rapport beschrijft een klein verkeersincident waarbij een vrachtwagenchauffeur een hek van de Centrale Markt ramde door een te krappe bocht. De schade bleef beperkt tot een verbogen strip/pen en een gebroken ketting. * **Afhandeling:** Opvallend is de snelheid van de administratieve en financiële afwikkeling. Het incident vond plaats op de 13e, het rapport is van de 15e, en diezelfde dag werd de schade van 3,50 gulden al cash betaald door de chauffeur. Op de 16e werd het dossier al als "afgedaan" gemarkeerd. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de voor die tijd gebruikelijke ambtelijke spelling en terminologie (bijv. "v/h" voor "van het", "V.M." voor "voormiddag"). * **Conditie:** Het document is handgeschreven in een duidelijk leesbaar handschrift op gelinieerd papier dat sporen van archivering vertoont (perforatiegaatjes).

Typscript (doorslag van een ambtelijke brief).

Het document betreft een ambtelijke correspondentie over de voedselvoorziening in de stad (vermoedelijk Amsterdam, gezien de terminologie "Wethouder voor de Levensmiddelen" en "Directeur van het Marktwezen"). De tekst op deze tweede pagina richt zich specifiek op de aardappelvoorziening voor de komende winter van 1941-1942. De kernpunten zijn: 1. **Rationering:** Er wordt uitgegaan van een verstrekking van 3 kg aardappelen per persoon per week. 2. **Voorraadvorming:** Men streeft ernaar om, naast de reguliere reserves, een noodvoorraad voor vier weken aan te leggen in lichters (schepen) en pakhuizen om transportstoringen in de winter op te vangen. 3. **Centralisatie:** De directeur adviseert de wethouder om derden te informeren dat de aardappelvoorziening en de reservevorming reeds centraal worden aangestuurd door rijksinstanties.

Zakelijke brief op officieel briefpapier.

* **Kernboodschap:** A. Baas verzoekt om toestemming om de huur van kantoorruimte (Kamer 80) in de Centrale Markthallen over te dragen aan de V.B.N.A. * **Correcties:** Er is een significante discrepantie over de einddatum van het contract. De afzender noemt 15 oktober 1942, maar een ambtenaar heeft dit met rode inkt gecorrigeerd naar 14 november 1942 ("14/11 1942"), met de opmerking "niet juist". Ook bovenaan in potlood staat de opmerking "niet juist". * **Taalgebruik:** De brief hanteert de destijds gebruikelijke formele en beleefde stijl ("Weledgeb. Heer", "wy", "verblyven wy"). De spelling (zoals "wy" en "verleenen") is conform de toen geldende normen. * **Organisaties:** Naast het bedrijf van Baas wordt de **V.B.N.A.** genoemd. Dit staat waarschijnlijk voor de *Vereniging van Bemiddelaars in Nederlandse Aardappelen*, een organisatie die gezien de locatie (de Markthallen) zeer aannemelijk is als nieuwe huurder.

Zakelijke mededeling (Adreswijziging).

* **Inhoud:** Het document is een officiële kennisgeving van een verhuizing van het Provinciaal Bureau Noord-Holland van de V.B.N.A. De organisatie verhuist per 2 februari 1942 naar de Centrale Markt in Amsterdam-West. Er worden nieuwe telefoonnummers verstrekt voor de technische en administratieve afdelingen. * **Terminologie:** Het gebruik van de term "den Leider" (met hoofdletter en oude spelling) is opmerkelijk. In de context van januari 1942 kan dit duiden op de hiërarchische structuur van een organisatie die onder invloed stond van de bezettingsmacht, of simpelweg op de directeur van het bureau. * **Administratieve sporen:** De stempel "Nº 2A/2/1 M.1942" en de diverse handgeschreven parafen duiden erop dat dit document is opgenomen in een groter archiefsysteem, waarschijnlijk van een andere overheidsinstantie of handelsorganisatie die met de V.B.N.A. correspondeerde.

Dienstverslag / Rapport.

* **Kern van het geschil:** Een grossier (firma C.F. Helms) gebruikt een weigering tot contractverlenging als pressiemiddel tegenover de marktmeester. * **Logistieke problemen:** Het document illustreert de fysieke drukte op de Amsterdamse Centrale Markt tijdens de oorlogsjaren. De "file kleinhandelaren" bij de V.B.N.A. (Vereniging ter Bevordering der Nederlandsche Aardappelhandel) blokkeert de toegang tot Helms' eigen pakhuis op Pier M. * **Terminologie:** "Gerei" verwijst hier naar de karren en transportmiddelen van de kopers. De term "billijke regeling" duidt op een verzoek om schadevergoeding of een aanpassing van de marktindeling. * **Afhandeling:** Hoewel Helms in januari weigerde, is onderaan (vermoedelijk later) bijgeschreven dat het contract uiteindelijk toch getekend is.

Getypte brief met handgeschreven kenmerk.

In deze zakelijke correspondentie uit maart 1942 rapporteert het Amsterdams verkoopkantoor van de V.B.N.A. (Vereeniging tot Behartiging van den Nederlandschen Aardappelhandel) aan de directeur van het Marktwezen over de opslagcapaciteit van aardappelen. De brief geeft een overzicht van negen verschillende pakhuizen in Amsterdam, waarbij per locatie de opgeslagen hoeveelheid (in tonnen) en de huurprijs (meestal per m²) wordt vermeld. Opvallend is dat de afzender ook kwalitatieve opmerkingen maakt over de geschiktheid van de locaties. Specifieke zolders in pakhuis Houtman en aan de Teertuinen, evenals het pakhuis aan de Van Diemenstraat, worden als "minder geschikt" bestempeld. Dit wijst op een kritische evaluatie van de logistieke infrastructuur tijdens een periode waarin voedseldistributie en -opslag van cruciaal belang waren.

Ambtsrapport met handgeschreven kanttekeningen en conceptbeantwoording.

Dit document is een officieel rapport van de inspectie/controle van de Amsterdamse Centrale Markt tijdens de Duitse bezetting in 1942. Het betreft de situatie van Pieter Postma, een aardappelhandelaar die door de invoering van de V.B.N.A. (Vakgroep Groothandel in Aardappelen, onderdeel van de nationaalsocialistische ordening van het bedrijfsleven) zijn nering heeft verloren. De kern van het rapport is een onderzoek naar de legitimiteit van Postma's eerdere handelsactiviteiten. Hoewel hij erkend was door de Akkerbouw Centrale voor de export, wordt hij in het rapport gekarakteriseerd als een "leurder" omdat hij geen vast pakhuis had op de markt. Het document laat de ambtelijke afhandeling zien van een werkzoekende wiens sector onder streng overheidsregelement is komen te staan. De controleur concludeert dat er op de markt geen plek is en verwijst hem door naar de hoofdafdeling in Den Haag of het gemeentelijk arbeidsbureau.

Dienstbrief / Rapportage betreffende voedselvoorraden.

Dit document is een kwantitatieve rapportage over de aardappelvoorraad in Amsterdam in november 1944. Het geeft een nauwkeurig beeld van de logistieke situatie: * **Balansvoering:** De voorraad wordt berekend door de beginvoorraad (11 nov) op te tellen bij de nieuwe aanvoer, en daar de wekelijkse afleveringen van af te trekken. * **Eenheid:** De hoeveelheden worden uitgedrukt in 'hl' (hectoliter). * **Differentiatie:** Er wordt onderscheid gemaakt tussen de algemene voorraad (V.B.N.A.) en een kleinere noodvoorraad van de gemeente die in het koelhuis is opgeslagen. * **Bureaucratie:** Ondanks de extreme omstandigheden van die tijd, blijft de administratieve lijn (verwijzingen naar brieven uit 1942 en een eerdere brief van drie dagen daarvoor) strikt gehandhaafd. ---

Getypte brief met rapportage over aardappelvoorraden.

* **Inhoudelijke kern:** Het document bevat een precieze boekhoudkundige verantwoording van de aardappelvoorraad in Amsterdam over de periode van 4 tot 11 november 1944. Er wordt onderscheid gemaakt tussen de algemene voorraad en de voorraad die specifiek door de gemeente in het koelhuis is opgeslagen. * **Terminologie:** De hoeveelheden worden uitgedrukt in 'hl' (hectoliter). Een hectoliter aardappelen weegt gemiddeld ongeveer 70 kilogram. * **Staat van de voorraad:** In één week tijd is de voorraad gedaald van ruim 60.000 hl naar ongeveer 48.500 hl (exclusief koelhuis). De 'aflevering' (consumptie/distributie) van 23.571 hl in die week was bijna dubbel zo groot als de nieuwe 'aanvoer' van 11.909 hl. Dit wijst op een snel slinkende voorraad.

Dienstbrief / Rapportage over aardappelvoorraden.

* **Inhoud:** De brief geeft een exact overzicht van de aardappelvoorraden in Amsterdam over de periode van 21 tot 28 oktober 1944. Het vermeldt de beginvoorraad, de aanvoer tijdens die week, de totale aflevering (distributie) en de eindvoorraad. * **Terminologie:** De hoeveelheden worden uitgedrukt in hectoliters (hl). Er wordt onderscheid gemaakt tussen de algemene voorraad en een reserve van de gemeente die in een koelhuis ligt opgeslagen. * **Toestand:** De brief is zakelijk en ambtelijk van toon, kenmerkend voor de bureaucratische afhandeling van de voedseldistributie tijdens de bezettingsjaren. * **Referenties:** De brief verwijst naar eerdere correspondentie uit 1942, wat duidt op een langlopende rapportageplicht over de voedselvoorziening.

Dienstbrief met statistische bijlage betreffende voedselvoorraden.

Het document is een zakelijke rapportage over de aardappelvoorraden in Amsterdam tijdens de laatste fase van de Tweede Wereldoorlog. De kern van de brief is een cijfermatig overzicht van de voorraadmutaties gedurende de week van 24 tot en met 29 juli 1944. De cijfers tonen een enorme omloopsnelheid: * De week begon met een voorraad van ruim 7.000 hectoliter (hl). * Er werd bijna 40.000 hl aangevoerd. * Er werd meer dan 44.000 hl afgeleverd aan de kleinhandel en instellingen (zoals ziekenhuizen of gaarkeukens). * Dit resulteerde in een kritiek lage commerciële voorraad van slechts 2.200 hl aan het einde van de week. Interessant is de vermelding van de gemeentelijke reserve van 5.200 hl die in een koelhuis was opgeslagen. Deze 'ijzeren voorraad' was meer dan dubbel zo groot als de op dat moment beschikbare handelsvoorraad, wat duidt op strategisch voorraadbeheer door de gemeente om acute tekorten op te vangen. De afkorting "wnd." onder de ondertekening staat voor 'waarnemend'.

Bedrijfstelefoongids / Contactlijst voor intern en extern gebruik.

Dit document is een getypte lijst met cruciale telefoonnummers voor het Amsterdamse kantoor van de V.B.N.A. (Vereniging van Beurshandelaren in Nederlandsche Aardappelen). De lijst geeft een gedetailleerd inzicht in de logistieke en administratieve structuur van de aardappelhandel in Amsterdam in een tijd waarin telefonische communicatie essentieel was voor de coördinatie. De lijst bevat: 1. **Centrale Nummers:** De eerste vier nummers zijn voor het hoofdkantoor op de Centrale Markt. 2. **Functionarissen:** Sleutelfiguren zoals de leider van het verkoopkantoor (P. van Es), de administrateur (M. Maas), de hoofdkassier, en chefs van opslag, personeelszaken en expeditie. 3. **Operationele Locaties:** Nummers voor diverse losplaatsen (Centrale Markt, Weesperzijde, Amsterdam-Noord) en pakhuizen (zoals Nederl. Veem en Purperhoedenveem). 4. **Bestuurlijke Contacten:** Nummers van bestuursleden van de Amsterdamse Grossiers in Aardappelen. 5. **Externe Locaties:** Er zijn sub-losplaatsen vermeld in Diemen, Ouderkerk aan de Amstel en Halfweg, wat duidt op een regionaal distributienetwerk. Opvallend is het gebruik van " (ditto-tekens) om herhalingen aan te duiden en de handgeschreven correctie of toevoeging bij het nummer 82875/85037.

Getypte brief / geleidebrief.

Deze brief dient als bewijs van verzending van een officieel document. De directeur stuurt een getekend en geregistreerd huurcontract naar het lokale verkoopkantoor van de V.B.N.A. in Amsterdam. Opvallend is de zeer specifieke locatie van de gehuurde kantoorruimte: "op het bordes van het trappenhuis op de 3de verdieping Westzijde van de Hal". Dit suggereert dat er door ruimtegebrek of voor specifieke functionele redenen gebruik werd gemaakt van een plek die oorspronkelijk geen afgesloten kantoorruimte was, maar een tussenruimte in het trappenhuis. De afkorting "A l h i e r" (onderstreept) geeft aan dat de ontvanger zich in dezelfde stad bevindt als de afzender (Amsterdam).

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verslag/notitie. * **Onderwerp:** Berekening van onkosten, marges en uitkeringen aan grossiers in de aardappelsector. * **Organisaties genoemd:** V.B.N.A. (Vereniging van Belangenbehartiging voor de Nederlandse Aardappelhandel), Centraal Belang. * **Datering:** Ongeveer 1940-1948 (gebaseerd op de context van distributie en de genoemde or...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypt overzicht van wekelijkse aanvoercijfers met handgeschreven annotaties. * **Instelling:** V.B.N.A. (Vereniging van Bemiddelaars in Nederlandsche Aardappelen), Plaatselijk Verkoopkantoor AMSTERDAM. * **Geadresseerde:** Aan het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, AMSTERDAM. * **Datering:** 30 mei 1942. * **Periode van de data:** 10 januari 1942 t...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Zakelijke mededeling (Adreswijziging). * **Organisatie:** V.B.N.A. (Vakgroep Bloemisterij-, Nijverheidsgewassen- en Akkerbouwzaden?), Provinciaal Bureau Noord-Holland. * **Datum:** 24 januari 1942. * **Locatie:** Amsterdam. * **Fysieke kenmerken:** Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen, parafen en een archiefstempel.

# DOCUMENT INFO * **Titel:** LIJST VAN ONMISBARE TELEFOONNUMMERS * **Organisatie:** Plaatselijk Verkoopkantoor Amsterdam der V.B.N.A. (Vereniging van Beurshandelaren in Nederlandsche Aardappelen) * **Locatie:** Centrale Markt H.78, Amsterdam (W). * **Datum:** Niet expliciet vermeld (waarschijnlijk midden 20e eeuw, gezien de telefoonnummers en organisatiestructuur). * **Type document:** ...

# TRANSCRIPTIE [Linksboven, handgeschreven in paars potlood:] *Verzonden w/g* [Rechtsboven:] vD/HB. [Adresblok:] den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r . 2a/25/2 M. 2. 18 September 1942. uitbreiding telefoon- aansluiting Vebena Centrale Markt. Onder terugzending van de met Uw kantbrief d.d.12 dezer om spoedig advies ontvangen stukken No.812 L.M.1942, heb ik de eer U te berich...