Archief 745
Inventaris 745-420
Pagina 41
Dossier 2A
Jaar 1944
Stadsarchief

Dienstbrief met statistische bijlage betreffende voedselvoorraden.

2 augustus 1944 Van: De Directeur (waarnemend), namens de V.B.N.A. (waarschijnlijk de Vereniging van Bedrijfsgenooten in den Aardappelhandel). Aan: Den Heer Burgemeester van Amsterdam (Edward Voûte), gevestigd in het Raadhuis.

Origineel

Dienstbrief met statistische bijlage betreffende voedselvoorraden. 2 augustus 1944 De Directeur (waarnemend), namens de V.B.N.A. (waarschijnlijk de Vereniging van Bedrijfsgenooten in den Aardappelhandel). Den Heer Burgemeester van Amsterdam (Edward Voûte), gevestigd in het Raadhuis. [Handgeschreven tekst, bovenaan midden:]
Verzonden 2/8

[Getypte tekst:]
2a/1/41N. SV.
2 Augustus 1944.

den Heer Burgemeester
van Amsterdam,
Raadhuis,
A l h i e r .
===========

Naar aanleiding van den brief van Uw Secretaris d.d. 2 April 1942 (no.P.S.B.) en ten vervolge op mijn brief d.d. 26 Juli 1944 (no.2a/1/39N.) heb ik de eer U onderstaand opgave te doen toekomen van den aardappelvoorraad te Amsterdam op 22 Juli 1944; de aflevering aan kleinhandel en instellingen in deze week en de boekvoorraad op 29 Juli 1944.

De Directeur,
wnd.

V.B.N.A.
Voorraad op 22 Juli 1944: 7.047 hl
Aanvoer week 24/7 - 29/7'44: 39.482 hl


46.529 hl
Aflevering week 24/7 - 29/7'44: 44.329 hl


Voorraad op 29 Juli 1944 des avonds: 2.200 hl

Gemeente (opgeslagen in koelhuis).
Voorraad 29 Juli 1944: 5.200 hl


T o t a a l : 7.400 hl
=========== Het document is een zakelijke rapportage over de aardappelvoorraden in Amsterdam tijdens de laatste fase van de Tweede Wereldoorlog. De kern van de brief is een cijfermatig overzicht van de voorraadmutaties gedurende de week van 24 tot en met 29 juli 1944.

De cijfers tonen een enorme omloopsnelheid:
* De week begon met een voorraad van ruim 7.000 hectoliter (hl).
* Er werd bijna 40.000 hl aangevoerd.
* Er werd meer dan 44.000 hl afgeleverd aan de kleinhandel en instellingen (zoals ziekenhuizen of gaarkeukens).
* Dit resulteerde in een kritiek lage commerciële voorraad van slechts 2.200 hl aan het einde van de week.

Interessant is de vermelding van de gemeentelijke reserve van 5.200 hl die in een koelhuis was opgeslagen. Deze 'ijzeren voorraad' was meer dan dubbel zo groot als de op dat moment beschikbare handelsvoorraad, wat duidt op strategisch voorraadbeheer door de gemeente om acute tekorten op te vangen. De afkorting "wnd." onder de ondertekening staat voor 'waarnemend'. Deze brief is geschreven op 2 augustus 1944, een cruciaal moment in de bezetting. De geallieerden waren na D-Day bezig aan hun opmars door Frankrijk, wat in Nederland leidde tot toenemende spanningen en schaarste.

In Amsterdam was Edward Voûte door de Duitse bezetter aangesteld als burgemeester. De voedselvoorziening was een van zijn meest kritieke taken om de rust in de stad te handhaven. Aardappelen vormden het hoofdbestanddeel van het Nederlandse dieet, zeker nu andere producten schaars waren. De nauwkeurige wekelijkse rapportage onderstreept hoe precair de situatie was; de stad leefde letterlijk 'van de hand in de tand'. Slechts een maand na deze brief zou "Dolle Dinsdag" plaatsvinden, waarna de aanvoerlijnen nog verder onder druk kwamen te staan, wat uiteindelijk leidde tot de beruchte Hongerwinter van 1944-1945. Documenten als deze vormen de administratieve neerslag van de logistieke strijd om de bevolking te voeden onder een regime van rantsoenering en bezetting. V.B.N.A.

Samenvatting

Het document is een zakelijke rapportage over de aardappelvoorraden in Amsterdam tijdens de laatste fase van de Tweede Wereldoorlog. De kern van de brief is een cijfermatig overzicht van de voorraadmutaties gedurende de week van 24 tot en met 29 juli 1944.

De cijfers tonen een enorme omloopsnelheid:
* De week begon met een voorraad van ruim 7.000 hectoliter (hl).
* Er werd bijna 40.000 hl aangevoerd.
* Er werd meer dan 44.000 hl afgeleverd aan de kleinhandel en instellingen (zoals ziekenhuizen of gaarkeukens).
* Dit resulteerde in een kritiek lage commerciële voorraad van slechts 2.200 hl aan het einde van de week.

Interessant is de vermelding van de gemeentelijke reserve van 5.200 hl die in een koelhuis was opgeslagen. Deze 'ijzeren voorraad' was meer dan dubbel zo groot als de op dat moment beschikbare handelsvoorraad, wat duidt op strategisch voorraadbeheer door de gemeente om acute tekorten op te vangen. De afkorting "wnd." onder de ondertekening staat voor 'waarnemend'.

Historische Context

Deze brief is geschreven op 2 augustus 1944, een cruciaal moment in de bezetting. De geallieerden waren na D-Day bezig aan hun opmars door Frankrijk, wat in Nederland leidde tot toenemende spanningen en schaarste.

In Amsterdam was Edward Voûte door de Duitse bezetter aangesteld als burgemeester. De voedselvoorziening was een van zijn meest kritieke taken om de rust in de stad te handhaven. Aardappelen vormden het hoofdbestanddeel van het Nederlandse dieet, zeker nu andere producten schaars waren. De nauwkeurige wekelijkse rapportage onderstreept hoe precair de situatie was; de stad leefde letterlijk 'van de hand in de tand'. Slechts een maand na deze brief zou "Dolle Dinsdag" plaatsvinden, waarna de aanvoerlijnen nog verder onder druk kwamen te staan, wat uiteindelijk leidde tot de beruchte Hongerwinter van 1944-1945. Documenten als deze vormen de administratieve neerslag van de logistieke strijd om de bevolking te voeden onder een regime van rantsoenering en bezetting.

Genoemde Personen 1

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Klei A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Huishoudelijk: Pan Olie & Techniek: Ijzer Olie & Techniek: Olie Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Lever Vleeswaren: Vlees

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 12

Aanvoer week 10-15/4 1944:
P.S. Adres Zwanenburgwal
Aflevering week 10-15/4 1944:
Bruseker A.M.R. Waterlooplein 5
Komkommers, kropsla, radys en tomaten Waterlooplein 9 %
Komkommers, kropsla, radys en tomaten Waterlooplein 10 %
Komkommers, kropsla, radys en tomaten Waterlooplein 10 %
Voorraad op 15 April 1944 des avonds:
Voorraad op 8 April 1944:

Gerelateerde Documenten 6