C. Veiling

Zakelijke brief / Financiële correspondentie.

* **Inhoud:** De brief dient als geleidebrief voor de financiële afwikkeling van de exploitatie van het Koelhuis op de Centrale Markt over de maand september 1939. Er is een batig saldo van 2610,09 gulden overgeboekt naar de gemeente Amsterdam. * **Vorm:** Het document is representatief voor de formele zakelijke correspondentie uit de vooroorlogse periode. Het taalgebruik is uiterst beleefd ("hebben de eer U", "te Uwen gunste"). * **Administratieve sporen:** De handgeschreven notitie "niet die we hr. Muller" suggereert een interne verwerking bij de ontvangende partij (de gemeente/het Marktwezen), waarbij het document werd gerouteerd naar of beoordeeld door een specifieke ambtenaar. * **Status:** Het betreft een officieel bewijsstuk van een girale betaling tussen een geprivatiseerde instelling (de N.V. Veiling) en een gemeentelijke instantie.

Rekening-courant (financieel maandoverzicht).

Het document is een gedetailleerde financiële verantwoording van de exploitatie van een koelhuis door een veilingbedrijf in opdracht van de gemeente Amsterdam. * **Inkomsten (Credit):** Deze bestaan uit het beginsaldo en de opbrengsten uit "koelloon" (vergoeding voor opslag in de koelcellen). Nadat de nog uitstaande bedragen (debiteuren) zijn afgetrokken, blijven de netto-inkomsten over, aangevuld met kleine posten zoals assurantie en een ziektewetuitkering voor een personeelslid genaamd Bosma. * **Uitgaven (Debet):** De kosten bestaan voornamelijk uit wekelijkse salarissen, uitgaven voor los personeel en administratieve kosten (rentezegels). Opvallend is de "Provisie 15%", wat de vergoeding is voor de uitvoerende partij (de N.V. Veiling). * **Resultaat:** Na aftrek van de kosten blijft er een bedrag van f. 1192,87 over dat aan de Gemeente Amsterdam wordt uitgekeerd. * **Controle:** De vele vinkjes en de handgeschreven controle-berekeningen (in rood potlood) tonen aan dat dit document intern is gecontroleerd door een accountant of boekhouder. De plakzegel van 10 cent diende als bewijs van betaalde leges voor een officieel financieel document.

Zakelijke brief op officieel briefpapier.

Dit document is een formele financiële verantwoording van de N.V. Nederlandsche Veiling aan het Amsterdamse gemeentelijke Marktwezen. De kern van de correspondentie is de afwikkeling van de exploitatiecijfers van het 'Koelhuis' voor de maand juli 1941. De Veiling fungeerde als exploitant van dit koelhuis op het terrein van de Centrale Markthallen. Uit de brief blijkt een batig saldo van 2327,53 gulden, dat direct is overgemaakt naar de gemeentegirorekening. De brief diende als geleidebrief voor de bewijsstukken (rekening-courant, kasbewijzen en een lijst met debiteuren). Het taalgebruik is uiterst hoffelijk en zakelijk, kenmerkend voor de administratieve stijl van die periode.

Zakelijke brief / Administratieve correspondentie.

* **Inhoud:** De brief betreft de financiële verslaglegging over de maand februari 1941 aangaande de exploitatie van het Koelhuis op het terrein van de Centrale Markthallen. De veilingvereniging draagt een batig saldo van 2817,76 gulden af aan de gemeente Amsterdam via een overschrijving naar de gemeentegiro. * **Administratieve sporen:** De stempels bovenin duiden op de archivering door de ontvangende instantie (het Marktwezen). De potloodnotitie boven de datum is waarschijnlijk een paraaf voor gezien of een instructie voor een specifieke ambtenaar. * **Status:** Het document is een officieel bewijsstuk van de financiële afwikkeling tussen een private partij (de N.V. Veiling) die een gemeentelijke faciliteit (het Koelhuis) exploiteert, en de toezichthoudende gemeentelijke dienst.

Ambtsbericht/notitie op een voorgedrukt formulier (Bijblad).

* **Kernboodschap:** De schrijver reageert op een eerdere correspondentie over de verkoop van een "cel" (vermoedelijk een koelcel of opslagruimte). Er is vastgesteld dat noch de N.V. Veiling in Arnhem, noch een zekere heer Kluft opdracht tot verkoop hebben gegeven. * **Besluitvorming:** Er wordt voorgesteld om deze zaak voortaan af te wikkelen met de "N.V. Marcanti". * **Terminologie:** * **"Klei- en Tuinbouwproducten"**: Verwijst naar de specifieke veilingsector in Arnhem. * **"Marcanti"**: Waarschijnlijk de N.V. Marcanti in Amsterdam, destijds een belangrijk centrum voor de handel in levensmiddelen en marktzaken. * **"De cel"**: Gezien de context van veilingen en weersomstandigheden (storm/vriesweer) betreft dit zeer waarschijnlijk een geconditioneerde opslagruimte voor landbouwproducten.

Getypte lijst (doorslag of origineel op schrijfmachine).

* **Organisatiestructuur:** Het document toont een strakke hiërarchische en geografische ordening. Grote fabrikanten (zoals De Betuwe en Wagenberg-Festen) fungeren als 'leider' voor specifieke districten, ook als deze buiten hun eigen vestigingsplaats liggen. * **Sectorkenmerken:** De namen van de veilingen en fabrikanten (conservenfabrieken, fruithandel) duiden op de sector tuinbouw en fruitverwerking. * **Nomenclatuur:** Er wordt gebruikgemaakt van aanhalingstekens (") als herhalingsteken (ditto) voor het woord "Veiling". De spelling is conform de vroege tot midden-20e eeuw (bijv. "den Heer", "Krabbendyke", "Omstreken"). * **Opvallende details:** * De Betuwe uit Tiel heeft een zeer grote reikwijdte (Noord-Holland, Friesland, Utrecht). * De aanwezigheid van verzuilde organisaties zoals de "R.K. Boerenbond" en de "N.C.B." (Noordbrabantse Christelijke Boerenbond). * Een typefout in de tekst: "vertgenwoordigd" bij de sectie Friesland.

Document

* **Structuur:** Het document is een administratieve lijst, waarschijnlijk een overzicht van wagonladingen of grote transporten. Er wordt veelvuldig gebruik gemaakt van liggende streepjes ("-") om herhaling van bovenliggende gegevens aan te duiden. * **Terminologie:** * **Kap.Biez.:** Afkorting voor Kapelle-Biezelinge (Zeeland). * **Zetten A. / Ressen B.:** Verwijst naar specifieke stations of laadplaatsen (Aansluitingen). * **Coop.V.Ver.:** Coöperatieve Verkoop Vereniging. * **Tielsche Veil. / Veiling E.M.M.:** Verschillende regionale veilingorganisaties. * **Opvallendheden:** Bij het gewicht van 13000 (Veiling E.M.M.) staat een 'ø' symbool, mogelijk een controlemerk van de administrateur. De spelling "boonen" en "andijvie" duidt op een tijdsperiode vóór de spellinghervorming van 1947 (hoewel "boonen" ook daarna nog lang in vaktermen werd gebruikt).

Register/Grootboek van goederenvervoer (Aankomst en Vertrek).

* **Logistieke Omvang:** Het document toont een enorme logistieke operatie. Alleen al in september 1943 kwam er bijna 10.000 ton aardappelen binnen via 649 wagens. * **Belangrijke Spelers:** De V.B.N.A. (Vereniging van Bedrijfsorganisaties voor de Nederlandse Akkerbouw) is de grootste afzender van aardappelen. Andere namen zoals "Draaisma", "Cpoos", "Timmermans" en "v. Dijk" verschijnen herhaaldelijk als zowel afzender als ontvanger van goederen en emballage. * **Productdiversiteit:** De lijst bevat een breed scala aan producten: aardappelen, diverse groenten, fruit, bieten, kool, uien, boonen, riet, en zelfs "giesbussen" (mogelijk een type transportcontainer of specifiek verpakkingsmateriaal). * **Emballage en Mest:** Naast consumptiegoederen is er een aanzienlijke retourstroom van "emballage" (lege kratten/kisten) en een afvoer van "mest", wat duidt op de circulaire aard van het agrarisch transport in die tijd. ---

Financieel overzicht (rekening-courant).

Het document is een interne boekhoudkundige afrekening. De getypte tekst vormt het raamwerk van de exploitatierekening voor het stationsbuffet. De handgeschreven rode cijfers zijn waarschijnlijk de definitieve berekeningen voor die maand: * De posten 22,19, 78,00 en 130,49 (totaal 230,68) lijken specifieke kosten of een overgedragen saldo te vertegenwoordigen. * De posten 3,33, 564,75 en 46,31 (totaal 614,39) vertegenwoordigen waarschijnlijk de bruto inkomsten of creditposten. * Het eindbedrag onderaan de streep, 383,71, is het netto resultaat (614,39 min 230,68). Het feit dat de tekst in spiegelbeeld staat, suggereert dat we naar de achterkant van een doorslag kijken, wat destijds gebruikelijk was om papier te besparen of als administratief afschrift.

Div. bylagen (w.o. teek).

# TRANSCRIPTIE **V** (vide p. 40). <u>Mr Barends</u> (nalezen zijn vroegere mededeelingen): Helpt veiling den prijs zetten? (Jongkind Peterson). Limites, door gehouden. Is de veiling altijd goedkoop? Heeroma is regelmatig aan 't afdrukken; hij helpt den prijs zetten. De veiling is soms duur. [belangr.] <u>Mr. Barends</u>: Ja, <s>doch</s> we niet op <s>bestendig</s> slechts sporadisch daar. de pr...

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

&nbsp; <u>Weekmarkten:</u>

# TRANSCRIPTIE [<s>Het</s>] [<s>voor</s>] [<s>heb</s>] [<s>mij</s>] was door mij bekend dat C. Zwan enkele keer- per jaar partijtjes zoetwatervisch opkocht. [<s>worden</s>] [<s>Daarbij op de verdeellijst</s>] [<s>voorkomt had ik</s>] [<s>het gewaarschuwd</s>] [<s>dat hij</s>] [<s>als hem</s>] [<s>zo</s>] hij, ingeval hij [<s>voor zijn eigen</s>] [<s>winkel</s>] zoetwatervisch zou koopen en deze o...