Officiële brief/kennisgeving.
Origineel
Officiële brief/kennisgeving. 4 december 1940. [Bovenaan handgeschreven in blauwe en paarse inkt:]
№ 100 / 6 / 21 M. 1940 5/12
[Briefhoofd:]
Telefoon 43321, 43130
Toestellen 483, 568, 569, 576
No. 5/18 G.M.B.
Verzoeke bij beantwoording datum en nummer van dezen brief te vermelden
Amsterdam, 4 December 1940
Gemeentelijk Materialenbureau
Oudezijds Achterburgwal 213 Amsterdam (Centrum)
Aan: den Heer Directeur van het
Marktwezen,
Jan van Galenstraat 14,
Amsterdam.
[Handgeschreven notitie in paars over het adres:]
mith Jonkman [?]
[Inhoud:]
Ten vervolge op mijn schrijven van 20 November j.l., No. 5/18 G.M.B., deel ik U mede, dat het Gemeentelijk Materialenbureau vam [sic] het Rijksbureau voor Aardolieproducten vergunning heeft ontvangen voor verbruik door Uw Dienst of Bedrijf uit den geblokkeerden voorraad petroleum gedurende de maand December 1940 tot een maximum van vijf ( 5 ) liter.
Het Hoofd van het Gemeentelijk
Materialenbureau,
[Handtekening]
Ir. E. de Kruijff.
[Linksonder:]
1000-8-'40 * Toon en taal: Het document is geschreven in de formele, ambtelijke stijl van die tijd (gebruik van de naamvals-n in "dezen brief" en "den geblokkeerden voorraad"). Er zit een kleine typefout in de tekst: "vam" in plaats van "van".
* Schaarste: De brief illustreert de extreme schaarste aan het begin van de Tweede Wereldoorlog. Een officiële vergunning voor slechts vijf liter petroleum voor een hele maand voor een gemeentelijke dienst (het Marktwezen) benadrukt hoe streng de rantsoenering was.
* Administratieve hiërarchie: Het toont de keten van distributie: het Rijksbureau voor Aardolieproducten (landelijk) verleent toestemming aan het Gemeentelijk Materialenbureau (lokaal), dat het vervolgens toewijst aan specifieke stadsdiensten. Dit document dateert van december 1940, ruim een half jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Brandstoffen waren direct na de inval een van de eerste zaken die onder strikt toezicht van de bezetter en de Nederlandse distributiediensten kwamen te staan.
Het Marktwezen in Amsterdam was verantwoordelijk voor de exploitatie van markten, waaronder de grote Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat. Petroleum was in die tijd cruciaal voor verlichting of kleinschalige verwarming in ruimtes waar geen gas of elektriciteit beschikbaar was. Ir. E. de Kruijff, de ondertekenaar, was een belangrijke figuur binnen de Amsterdamse gemeentelijke bureaucratie belast met de distributie van schaarse materialen tijdens de oorlogsjaren. E. de Kruijff G.M.B. Gemeente Amsterdam Marktwezen Rijksbureau