Archief 745
Inventaris 745-418
Pagina 162
Dossier 28
Jaar 1943
Stadsarchief

Brief / Ambtelijk schrijven.

6 april 1943 (gebaseerd op het stempel in de linkermarge). In de tekst wordt verwezen naar een circulaire van 18 mei 1942. Van: De Directeur van "MW" (waarschijnlijk verbonden aan een koelhuis bij Centrale Noord). Aan: De Heer Secretaris van de Commissie van de Smeeroliën, Papaverweg, Amsterdam Noord.

Origineel

Brief / Ambtelijk schrijven. 6 april 1943 (gebaseerd op het stempel in de linkermarge). In de tekst wordt verwezen naar een circulaire van 18 mei 1942. De Directeur van "MW" (waarschijnlijk verbonden aan een koelhuis bij Centrale Noord). De Heer Secretaris van de Commissie van de Smeeroliën, Papaverweg, Amsterdam Noord. [Linksboven:] 100/4/3
[Linkermarge, diagonaal en verticaal:]
hierom type [geparafeerd] 8/4
M 6-IV-43
opdat ik zoo spoedig mogelijk in de gelegenheid gesteld word bedoelde quantiteit olie te doen aanschaffen. De Dir. MW,

[Hoofdtekst:]
De Hr. Secretaris
V. d. Commissie v/d Smeeroliën.
Centrale Noord
Papaverweg A’dam N

Naar aanl v. de dezer dagen ontvangen koop- en vergunning van het Rijksbureau v aardolieproducten voor 5 kg ijscempressorolie pro, heb ik de eer U het volgende mede te deelen.

De compressoren in het koelhuis v/d C M worden tot nog toe gesmeerd met Shell olie K8. Waar deze olie niet meer ter beschikking gesteld kan worden als smeerolie, zie Uw circulaire No 12/21 d.d. 18-5-42, en de eigen voorraad vrijwel is uitgeput, werd in overleg met Uwen heer v. d. Elsen overgegaan tot het aanvragen van ijscompressorolie (Shell AB 11).

Het olieverbruik van de genoemde compressoren, welke een gezamenlijk vermogen hebben van 775000 calorieën per uur, bedraagt per compressor ± 1,5 kg per etmaal, terwijl geruime tijd verloopt voordat de olie het koelsysteem is gepasseerd en uit de diverse olieafscheiders kan worden teruggewonnen.

Het zal U duidelijk zijn dat door gebrek aan smeerolie stagnatie v/h koelbedrijf dreigt en daarmee dus ernstig gevaar voor de groote voedsel- hoeveelheden die in het koelhuis zijn opgeslagen.

Als eisch moet ook dan worden gesteld, dat bij het overgaan op andere olie met een zekere voorraad begonnen wordt. Voorgesteld wordt, 150 kg. Er kan dan 50 kg in circulatie zijn gedurende het regenereeren van de teruggewonnen 50 kg olie terwijl van de dan nog overige 50 kg. de oliepompen kunnen worden bijgevuld.

Aan de hand van deze uiteenzetting zal het U hoop ik niet moeilijk vallen bovengenoemd Rijksbureau v/d urgentie van mijn aanvraag te overtuigen en ik verzoek u dus beleefd om Uw invloed te willen aanwenden. In deze brief verzoekt de directeur van een koelhuis om een aanzienlijke verhoging van de toegewezen hoeveelheid smeerolie. Hoewel er een vergunning is voor slechts 5 kg, betoogt de schrijver dat er minimaal 150 kg nodig is voor een veilige bedrijfsvoering.

De argumentatie is technisch en economisch onderbouwd:
1. Grondstoffenschaarste: De voorraad van de voorheen gebruikte Shell K8 olie is op en deze is niet langer leverbaar. Men moet overstappen op Shell AB 11.
2. Technisch proces: Het verbruik en de tijd die nodig is voor de 'regeneratie' (het terugwinnen en zuiveren van gebruikte olie) vereist een constante voorraad. De schrijver stelt een roulatiesysteem voor van drie delen: 50 kg in gebruik, 50 kg in regeneratie en 50 kg als directe reserve voor de pompen.
3. Maatschappelijk belang: De belangrijkste pressiefactor is de voedselvoorziening. Zonder olie vallen de compressoren stil, waardoor de opgeslagen voedselvoorraden zullen bederven. Dit document stamt uit april 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er een nijpend tekort aan vrijwel alle grondstoffen, waaronder aardolieproducten.

De distributie werd streng gecontroleerd door zogenaamde "Rijksbureaus". Bedrijven moesten uitgebreide verantwoording afleggen en toestemming (vergunningen) vragen voor de kleinste hoeveelheden materiaal. De Commissie van de Smeeroliën fungeerde hierbij als tussenpersoon of adviseur voor de toewijzing.

De verwijzing naar "groote voedselhoeveelheden" is cruciaal; voedsel was schaars en gerantsoeneerd. Het behoud van koelfaciliteiten was daarom niet alleen een bedrijfsbelang, maar een kwestie van algemeen belang (en mogelijk van belang voor de bezetter). De Papaverweg in Amsterdam-Noord was destijds een belangrijk industrie- en logistiek gebied nabij het IJ.

Samenvatting

In deze brief verzoekt de directeur van een koelhuis om een aanzienlijke verhoging van de toegewezen hoeveelheid smeerolie. Hoewel er een vergunning is voor slechts 5 kg, betoogt de schrijver dat er minimaal 150 kg nodig is voor een veilige bedrijfsvoering.

De argumentatie is technisch en economisch onderbouwd:
1. Grondstoffenschaarste: De voorraad van de voorheen gebruikte Shell K8 olie is op en deze is niet langer leverbaar. Men moet overstappen op Shell AB 11.
2. Technisch proces: Het verbruik en de tijd die nodig is voor de 'regeneratie' (het terugwinnen en zuiveren van gebruikte olie) vereist een constante voorraad. De schrijver stelt een roulatiesysteem voor van drie delen: 50 kg in gebruik, 50 kg in regeneratie en 50 kg als directe reserve voor de pompen.
3. Maatschappelijk belang: De belangrijkste pressiefactor is de voedselvoorziening. Zonder olie vallen de compressoren stil, waardoor de opgeslagen voedselvoorraden zullen bederven.

Historische Context

Dit document stamt uit april 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er een nijpend tekort aan vrijwel alle grondstoffen, waaronder aardolieproducten.

De distributie werd streng gecontroleerd door zogenaamde "Rijksbureaus". Bedrijven moesten uitgebreide verantwoording afleggen en toestemming (vergunningen) vragen voor de kleinste hoeveelheden materiaal. De Commissie van de Smeeroliën fungeerde hierbij als tussenpersoon of adviseur voor de toewijzing.

De verwijzing naar "groote voedselhoeveelheden" is cruciaal; voedsel was schaars en gerantsoeneerd. Het behoud van koelfaciliteiten was daarom niet alleen een bedrijfsbelang, maar een kwestie van algemeen belang (en mogelijk van belang voor de bezetter). De Papaverweg in Amsterdam-Noord was destijds een belangrijk industrie- en logistiek gebied nabij het IJ.

Kooplieden in dit dossier 100

A + B en Veldsla Waterlooplein 40 %
A. Geboorte Waterlooplein 40
A. en B., kropsla en spinazie Waterlooplein 40 %
Allington Pippin Waterlooplein 50
Ananas Reinette Waterlooplein 40
L. Blitz Waterlooplein 25
alias "Joost"). Waterlooplein
Augurken I, II, III, IV, I en II stippel Waterlooplein 50%
Augurken I, II, III, IV, I en II stippel en III en IV stippel Waterlooplein -
Augurken I, II, III & IV, " I, II, III & IV stippel Waterlooplein
I.J. Velleman Waterlooplein " 2.40
R. Bath Waterlooplein 45
Bellefleur Brabantsche Waterlooplein 45
Bellefleur Engelsche (Koningszuur) Waterlooplein 47
Bellefleur Limburgsche Waterlooplein 47
Belle Lucrative (Seigneur d'Esperen) Waterlooplein 40
Beucke's Butterbirne (Beurré Beucke) Waterlooplein 40
Lucas Caransa Waterlooplein 50
Beurré Clairgeau Waterlooplein 45
Beurré d'Amanlis Waterlooplein 47
T. Diels Waterlooplein 47
Beurré Dilly Waterlooplein 43
Beurré Durondeau (Beurré de Tongres) Waterlooplein 45
Beurré Hardy Waterlooplein 45
Beurré Lebrun Waterlooplein 45
Beurré Superfin Waterlooplein 47
B. Blijham Waterlooplein 42
Bezy de Chaumontel Waterlooplein 40
Bezy von Schonauwen (Vijgenpeer) Waterlooplein 40
Bieten (gekookt) Waterlooplein 87. :
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 1