Zakelijke brief (typschrift op briefpapier). 16 april 1943. Commissie voor de Smeeroliën van de Gemeente Amsterdam (Papaverweg 55, Centrale Noord). Den Heer Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-W. COMMISSIE VOOR DE SMEEROLIEN
van de Gemeente Amsterdam
Papaverweg 55, Centrale Noord
Telefoon 53600 - Toestel 471-449
no. 4-213

No. 100/4/3 M. 1943 17/4 [stempel en handgeschreven toevoeging]

AMSTERDAM, 16 April 1943.

[Rechtsboven handgeschreven aantekeningen in rood en paars potlood/inkt, o.a.: "16/4 43" en onleesbare parafen]

Den Heer Directeur van het
Marktwezen,
Jan van Galenstraat 14,
A M S T E R D A M - W.

Betreft: ijsmachineolie.

Zooals wij U reeds telefonisch hebben medegedeeld, is het ons mogen gelukken voor U een toewijzing van 90 kg ijsmachineolie te verkrijgen, welke olie dient voor vulling van het circulatie-systeem van Uw compressoren. Als driemaandelijksch verbruik werd een hoeveelheid van 15 kg ijsmachineolie vastgesteld.

De bedoeling is nu, dat deze 90 kg in één keer worden afgeschreven en dat U voortaan op het 3-maandelijksche VA-formulier uitsluitend die voorraad ijsmachineolie opneemt, die over is van de voor 3 maanden toegewezen hoeveelheid van 15 kg. Het is dus niet de bedoeling dat de geregenereerde hoeveelheden daarin worden opgenomen.

Wij vertrouwen deze aangelegenheid hiermede naar Uw genoegen te hebben geregeld en teekenen,

hoogachtend,
De Secretaris,
[Handtekening: Dengg]
Dr. R.A. Dengg. * Administratieve controle: De brief getuigt van een strikte bureaucratische controle op schaarse middelen tijdens de bezettingsjaren. Er is sprake van specifieke formulieren ("VA-formulier") en vaste verbruiksquota.
* Rantsoenering: Smeeroliën waren in 1943 uiterst schaars. Het feit dat de Commissie spreekt over het "mogen gelukken" van een toewijzing, duidt op de moeite die het kostte om grondstoffen te bemachtigen.
* Onderscheid nieuw/geregenereerd: De instructie om "geregenereerde" (gerecyclede) olie buiten de officiële voorraadopgave van de toewijzing te houden, is interessant. Het suggereert dat hergebruikte olie niet ten laste kwam van de officiële rantsoenen, maar wel strikt gescheiden moest blijven in de administratie.
* Locus: De Jan van Galenstraat 14 was (en is) de locatie van de Centrale Markthallen (nu Food Center Amsterdam). Het Marktwezen had de olie nodig voor de koelsystemen (compressoren) van de opslaghallen, essentieel voor de voedselvoorziening van de stad. Dit document stamt uit het midden van de Tweede Wereldoorlog (april 1943). Nederland bevond zich in een staat van totale oorlogseconomie onder Duits toezicht. Grondstoffen zoals aardolieproducten waren essentieel voor de industrie en infrastructuur, maar door blokkades en prioriteiten van de Wehrmacht zeer beperkt beschikbaar voor civiel gebruik.

De "Commissie voor de Smeeroliën" fungeerde als een distributieorgaan op gemeentelijk niveau om de schaarse voorraden zo efficiënt mogelijk te verdelen over vitale stadsdiensten, zoals het Marktwezen. De secretaris, Dr. R.A. Dengg, was een ambtenaar die belast was met deze nauwgezette uitvoering van de distributiewetgeving. De brief illustreert hoe de dagelijkse bedrijfsvoering van Amsterdamse instellingen volledig afhankelijk was geworden van officiële "toewijzingen" en centrale planning.