Handgeschreven brief (verzoekschrift). 8 september 1943. Een marktkoopman/venter (naam niet direct leesbaar op deze zijde, mogelijk op de achterzijde). De Directeuren van het Marktwezen (vermoedelijk in een Nederlandse stad, gezien de terminologie). [Linksboven in potlood:] Nederig Verzoek om uitstel?

[Rechtsboven:] 8 Sept. 1943

Den Wel Edelen Heer Directeuren
der Marktwezen alhier

Geachte Heer,

Nadat ik bericht kreeg dat
ik voor 4 Sept E.K mijn gemeente
vergunning moest voldoen, had
ik een beleefd nederig verzoek in
de stille hoop dat u terwille mijn
geval gezien. Vrouw al sedert langen
tijd ziekelijk. Dit zult mede accoord
gaan. Onmogelijk kan ik gezien de
korte tijd mij nog restend dit bedrag
hier komen brengen. Doch mag ik u ter
stemming nederig vragen het mijn
verschuldigde vent vergunning geld
zijnde f 4.- voor den 15 sept E.K mogen
voldoen. En dat dan mijn vent vergunning
niet wordt ingetrokken? Wijl mij heden
op de gemeente secretarie werd gezegd
dat indien niet voor 4 Sept E.K. het
vent vergunning geld voldaan is
[Rechtsonder:] zoz

[Marginale notitie links, diagonaal geschreven:]
met H. Maarty [?]
besproken. geen bezwaar.
kantoorgeld [?] p/a
onbegrepen [?]
v. [Initialen] 11/9 43

[Notitie rechtsboven bij de aanhef, in rode inkt/potlood:]
Mijne Heeren
[...]
mw. [Initialen]

--- De brief is een aangrijpend voorbeeld van een "klein" verzoek aan een overheidsinstantie tijdens de oorlogsjaren. De afzender, een straatverkoper (venter), is te laat met het betalen van zijn jaarlijkse of periodieke ventvergunning (leges van 4 gulden). De deadline was 4 september; de brief is geschreven op 8 september.

De toon is uiterst nederig en beleefd ("beleefd nederig verzoek", "stille hoop"). De schrijver voert persoonlijke omstandigheden aan: zijn vrouw is al lange tijd ziek, wat waarschijnlijk de reden is voor de financiële krapte of de vertraging. Hij vraagt uitstel van betaling tot 15 september en smeekt de autoriteiten om zijn vergunning – zijn bron van inkomsten – niet in te trekken.

De kantnotities zijn ambtelijk van aard. De notitie links ("geen bezwaar") gedateerd op 11 september 1943, suggereert dat het verzoek om uitstel is ingewilligd nadat er overleg is gepleegd. De afkorting "zoz" (zie ommezijde) onderaan geeft aan dat de brief op de achterkant doorloopt, waarschijnlijk met een naam of verdere toelichting.

--- Het document dateert van september 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hoewel de brief niet direct over de oorlog gaat, weerspiegelt het de dagelijkse strijd om het bestaan voor de gewone burger. Een bedrag van 4 gulden was in die tijd voor een kleine zelfstandige substantieel.

Het Marktwezen was de gemeentelijke instantie die toezag op markten en straathandel. In de oorlogsjaren was deze handel strikt gereguleerd vanwege schaarste en distributiebonnen. Het verliezen van een ventvergunning betekende in deze periode vaak acute armoede of de noodzaak om in de illegaliteit (zwarte handel) te treden om te overleven. De ambtelijke bereidwilligheid om uitstel te verlenen ("geen bezwaar") toont een menselijke maat binnen de bureaucratie van die tijd. H. Maarty Marktwezen